Mynd i'r cynnwys

Lawrlwythwr Adroddiadau

Economeg a modelu iechyd

Trosolwg

Mae annhegwch iechyd yn peri costau cymdeithasol ac economaidd  arwyddocaol i unigolion a chymdeithasau. Yng Nghymru, mae’r  Ddyletswydd Economaidd-Gymdeithasol yn amlygu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddiogelu cydraddoldeb a hawliau dynol, ac yn gosod taclo anghydraddoldeb wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau.

Mae lleihau anghydraddoldebau iechyd yn amcan polisi pwysig, o safbwynt cyfiawnder cymdeithasol. Gall dadl economaidd o bosib ychwanegu pwysau at yr amcan o leihau anghydraddoldebau iechyd.

Mae economeg iechyd yn ymwneud â defnyddio adnoddau’n effeithlon i wella iechyd y boblogaeth. Mae’n canolbwyntio ar degwch, effeithlonrwydd, effeithiolrwydd, gwerthoedd ac ymddygiadau ar gyfer dyrannu adnoddau gofal iechyd i ddiwallu anghenion iechyd y boblogaeth y mae’n ei gwasanaethu.

Mae gwerthuso economaidd yn cymharu costau a chanlyniadau camau gweithredu amgen ac yn darparu tystiolaeth i gyfeirio penderfyniadau ar sut i ddyrannu darpariaeth gofal iechyd gyfyngedig. Mae angen gwneud penderfyniadau ar ddyrannu adnoddau yn y fath fodd sy’n sicrhau canlyniadau effeithiol a theg a gwerth am arian.

Ceir tystiolaeth economaidd gynyddol sy’n ffurfio sail i ymyriadau iechyd y cyhoedd. Mae tystiolaeth yn awgrymu bod ymyriadau iechyd cyhoeddus lleol a chenedlaethol yn arbed costau mawr, a bod toriadau i gyllidebau iechyd cyhoeddus mewn gwledydd incwm uchel yn debygol o gynhyrchu biliynau o bunnoedd o gostau ychwanegol i wasanaethau iechyd a’r economi ehangach.

Y Pum Amod Hanfodol

Mae’r adran hon yn cynnwys enghreifftiau o adnoddau ar natur ac effeithiau anghydraddoldebau iechyd, gan gysylltu â’r Pum Amod Hanfodol ar gyfer iechyd. Mae’r adnoddau hyn yn cynnwys:

  • Dangosfwrdd rhyngweithiol
  • Adroddiadau
  • Canllawiau
  • Erthyglau ymchwil

Cael yr wybodaeth ddiweddaraf.

Diweddarir Llwyfan Datrysiadau Tegwch Iechyd Cymru yn barhaus gyda’r adnoddau a’r deunyddiau diweddaraf, gan gynnwys data, polisïau, adroddiadau ac astudiaethau achos. Cysylltwch â ni i gael eich hysbysu am ddiweddariadau i’r Llwyfan Datrysiadau.

Cysylltwch â ni i gymryd rhan.

Rydym yn gweithio gyda rhanddeiliaid a defnyddwyr i ddiweddaru ac ehangu’r Llwyfan Datrysiadau gyda phrosiectau, astudiaethau achos a nodweddion sbotolau sy’n canolbwyntio ar degwch iechyd. Cysylltwch â ni i rannu eich prosiectau a’ch storïau am lwyddiant, i’w dangos ar y llwyfan.

Iechyd a gwasanaethau iechyd

Adnoddau

ADRODDIAD

Cost Anghydraddoldeb Iechyd i'r GIG yng Nghymru Adroddiad 1: Cost Gysylltiedig ag Anghydraddoldeb yn y Defnydd o Wasanaethau Ysbyty i'r GIG yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru'n amcangyfrif y gost ariannol sy'n gysylltiedig ag anghydraddoldeb yn y defnydd o wasanaethau ysbyty i'r GIG yng Nghymru er mwyn helpu i gyfeirio gwneud penderfyniadau a blaenoriaethu adnoddau tuag at atal ac ymyrryd yn gynnar drwy lens ecwiti, gan gyfrannu at ymadfer yn gynaliadwy ac yn gynhwysol yn sgil COVID-19. Mae dangosfwrdd rhyngweithiol yn cyd-fynd â'r adroddiad, gan alluogi defnyddwyr i ymchwilio'n fanwl i'r costau sy'n gysylltiedig ag anghydraddoldeb fesul categori gwasanaeth, rhyw, oedran a lefel amddifadedd.

Cost Anghydraddoldeb Iechyd i'r GIG yng Nghymru Adroddiad 1: Cost Gysylltiedig ag Anghydraddoldeb yn y Defnydd o Wasanaethau Ysbyty i'r GIG yng Nghymru


CANLLAW

Cost Anghydraddoldeb Iechyd i GIG Cymru: Dangosfwrdd Rhyngweithiol

Mae'r dangosfwrdd rhyngweithiol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cyd-fynd â'r adroddiad 'Cost anghydraddoldeb iechyd i'r GIG yng Nghymru ar gostau sy'n gysylltiedig ag anghydraddoldeb iechyd yn y defnydd o wasanaethau ysbyty. Mae'r dangosfwrdd yn caniatáu i ddefnyddwyr ddewis sut mae'r data'n cael ei arddangos a dewis deilliannau a gosodiadau gofal iechyd o ddiddordeb.

Cost Anghydraddoldeb Iechyd i GIG Cymru: Dangosfwrdd Rhyngweithiol


ADRODDIAD COVID

Canlyniadau Economaidd Pandemig COVID-19 ar Ddangosyddion Iechyd a’r Defnydd o’r Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru: Amcanestyniad Salwch Hirdymor 2020/21 – 2022/23

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn rhagfynegi canlyniadau economaidd posib COVID-19 ar Salwch Hirdymor (LSI), gan gymryd y berthynas rhwng newid yn y gyfradd ddiweithdra a LSI i ystyriaeth.

Canlyniadau Economaidd Pandemig COVID-19 ar Ddangosyddion Iechyd a’r Defnydd o’r Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru: Amcanestyniad Salwch Hirdymor 2020/21 – 2022/23


ADRODDIAD

Ein Rhaglen i Drawsnewid a Moderneiddio Gofal a Gynlluniwyd a Lleihau Rhestrau Aros yng Nghymru

Mae'r cynllun hwn gan Lywodraeth Cymru yn nodi pedwar ymrwymiad clir i bobl yng Nghymru i'w helpu i gael mynediad i'r cyngor a'r gwasanaethau iechyd sydd eu hangen arnynt. Y rhain yw: cynyddu capasiti'r gwasanaeth iechyd; blaenoriaethu diagnosis a thriniaeth; trawsnewid darpariaeth gofal a gynllunnir; a darparu gwell gwybodaeth a chymorth i gleifion.

Ein Rhaglen i Drawsnewid a Moderneiddio Gofal a Gynlluniwyd a Lleihau Rhestrau Aros yng Nghymru


ADRODDIAD

Beth Nesaf? Y Materion o Bwys ar Gyfer y Chweched Senedd

Mae'r adroddiad hwn gan Adran Ymchwil Senedd Cymru'n ymchwilio i faterion polisi cymdeithasol, economaidd a chyhoeddus heriol cyfredol yng Nghymru, gan gynnwys amseroedd aros mewn ysbytai a'r ôl-groniad mewn gofal iechyd 'rheolaidd' a grëwyd gan COVID-19.

Beth Nesaf? Y Materion o Bwys ar Gyfer y Chweched Senedd


ADRODDIAD

Costau a Chanlyniadau Trais i'r System Gofal Iechyd yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Brifysgol John Moores Lerpwl yn nodi ac yn mesur costau trais i'r system gofal iechyd yng Nghymru, gan ddefnyddio dulliau costau salwch (COI). Mae'n dod i'r casgliad bod trais yn gosod baich economaidd mawr ar y system gofal iechyd yng Nghymru, gydag amcangyfrif o £46.6 miliwn yn cael ei wario ar ymdrin â deilliannau tymor byr trais yn 2018/19.

Costau a Chanlyniadau Trais i'r System Gofal Iechyd yng Nghymru


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

Mae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn amlinellu proses gam wrth gam o sut i syntheseiddio, trosi a chyfathrebu tystiolaeth iechyd y cyhoedd ac economeg iechyd i bolisi ac arfer, gan gyflwyno'r achos dros fuddsoddi cynaliadwy mewn lles a thegwch iechyd. Mae'r canllaw yn dadlau bod iechyd y boblogaeth yn ased economaidd ac yn fuddiant cynhyrchiol. Y bwriad yw helpu rhanddeiliaid allweddol, eiriolwyr dros iechyd a thegwch, gweision sifil a gweithwyr proffesiynol eraill ym maes iechyd a rhai nad ydynt yn ymwneud ag iechyd ond sydd â rôl wrth gyfeirio, dylanwadu ar neu lunio polisi ac arfer cenedlaethol ac is-genedlaethol.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi yn y sector iechyd, ymagwedd gydol oes at ymdrin ag iechyd a gofal cymdeithasol, a mynediad cynnar at wasanaethau iechyd meddwl. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


ERTHYGL

Adenillion ar Fuddsoddi Mewn Ymyriadau Iechyd y Cyhoedd: Adolygiad Systematig

Mae'r adolygiad systematig hwn yn archwilio'r enillion ar fuddsoddiad (ROI) o ymyriadau iechyd cyhoeddus a ddarperir mewn gwledydd incwm uchel sydd â gofal iechyd cyffredinol, gan gynnwys ROI mewn perthynas ag ymyriadau gofal iechyd y cyhoedd (e.e. rheoli clefydau neu sicrhau bod cleifion risg uchel yn cymryd eu meddyginiaeth) ac ymyriadau diogelu iechyd a hybu iechyd, yn ogystal â phenderfynyddion ehangach ac ymyriadau deddfwriaethol.

Adenillion ar Fuddsoddi Mewn Ymyriadau Iechyd y Cyhoedd: Adolygiad Systematig - Saesneg yn Unig


PAPUR

Y Berthynas rhwng Adnoddau Gofal Cymdeithasol a’r Defnydd o Ofal Iechyd gan Bobl Hŷn yn Lloegr: Ymchwiliad Archwiliol

Nod yr adroddiad hwn yw rhoi trosolwg a barn wybodus am fodelau sydd wedi'u defnyddio yn y DU ac yn rhyngwladol i rag-weld y galw am ofal iechyd, ac asesu eu cymhwyster ar gyfer gwahanol sefyllfaoedd. Rydym yn cynnig cymhariaeth o'r dulliau o greu amcanestyniadau ac yn tynnu sylw at eu manteision a'u cyfyngiadau, yn ogystal â'u haddasrwydd yn dibynnu ar ddefnydd ac amcanion ymchwil.

Y Berthynas rhwng Adnoddau Gofal Cymdeithasol a’r Defnydd o Ofal Iechyd gan Bobl Hŷn yn Lloegr: Ymchwiliad Archwiliol - Saesneg yn Unig


PAPUR

Y Ganolfan Economeg Iechyd: A Yw Owns o Atal Yn Werth Pwys o Iachâd? Amcangyfrifon o Effaith Grant Iechyd Cyhoeddus Lloegr ar Farwolaethau a Morbidrwydd

Yn y papur hwn, archwiliodd yr ymchwilwyr argaeledd fformiwla ariannu ar gyfer y grant iechyd cyhoeddus i ymchwilio i'r berthynas rhwng gwariant o'r fath a marwolaethau. Mae'r rhan fwyaf o ymdrechion blaenorol i amcangyfrif cynhyrchiant ymylol gwariant gofal iechyd Lloegr wedi defnyddio offerynnau sy'n dibynnu ar brofion ystadegol yn unig i’w cyfiawnhau. Mae dull newydd o ddefnyddio offeryniaeth wedi cynnig defnyddio newidynnau 'rheol ariannu' fel offerynnau, y gellir eu cyfiawnhau ar sail ddamcaniaethol. Er y bu llawer o astudiaethau o effaith gweithgareddau hybu iechyd penodol ar ganlyniadau, ni fu ymdrechion llwyddiannus i gysylltu gwariant iechyd cyhoeddus Lloegr â marwolaethau. Ar ben hynny, drwy drosi gwariant gofal iechyd (triniaeth) i ddaearyddiaeth awdurdod lleol, mae'n bosibl amcangyfrif manyleb ganlyniadau sy'n cynnwys gwariant ar driniaeth (gofal iechyd) ac atal (iechyd y cyhoedd). O ganlyniad, mae'n bosibl canfod cyfraniad cymharol y ddau fath o wariant i ostyngiadau mewn marwolaethau.

Y Ganolfan Economeg Iechyd: A Yw Owns o Atal Yn Werth Pwys o Iachâd? Amcangyfrifon o Effaith Grant Iechyd Cyhoeddus Lloegr ar Farwolaethau a Morbidrwydd - Saesneg yn unig


PAPUR

Dulliau o Gynllunio Galw am Ofal Iechyd yn y Dyfodol

Ers 2010, mae gwariant ar ofal cymdeithasol i oedolion wedi gostwng yn sylweddol mewn termau real ac mae’r galw wedi codi. Mae disgwyl i ostyngiadau yng nghyllidebau awdurdodau lleol fod wedi cael effaith yn sgil hyn ar y galw am ofal iechyd yn y GIG yn Lloegr. Mae'r astudiaeth yn archwilio effeithiau’r newidiadau mewn adnoddau gofal cymdeithasol awdurdodau lleol ar bobl hŷn o ran y defnyddio gofal iechyd a defnyddio Gofal Parhaus y GIG (NHS CHC). Mae'r papur yn cyfrannu at lenyddiaeth gynyddol sy'n archwilio'r cyd-ddibyniaethau rhwng gofal cymdeithasol a gofal iechyd.

Dulliau o Gynllunio Galw am Ofal Iechyd yn y Dyfodol - Saesneg yn unig


TAFLEN

Buddsoddiad Cynaliadwy mewn Iechyd a Llesiant y Boblogaeth: Tuag at Iechyd Cyhoeddus ar sail Gwerth

Mae Canolfan Gydweithredol Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) ar Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant (WHO CC) yn Iechyd Cyhoeddus Cymru yn datblygu rhaglen waith arloesol, yn cymhwyso ymagwedd Gwerth Cymdeithasol tuag at ddatblygu ‘Iechyd y Cyhoedd yn Seiliedig ar Werth’ ac Economi Lesiant yng Nghymru.

Buddsoddiad Cynaliadwy mewn Iechyd a Llesiant y Boblogaeth: Tuag at Iechyd Cyhoeddus ar sail Gwerth


ERTHYGL

Tuag at Economi Llesiant: Effaith Economaidd Sector Gofal Iechyd Cymru

Mae iechyd a lles y boblogaeth yn ganlyniad, yn ogystal â sbardunwr, datblygiad economaidd a ffyniant ar lefelau byd-eang, Ewropeaidd, cenedlaethol ac is-genedlaethol (lleol). Yn y papur hwn, mae pwysigrwydd y sector gofal iechyd i economi Cymru’n cael ei archwilio. Rydym yn defnyddio nifer o ffynonellau data ar gyfer economi’r DU a Chymru ac yn deillio model economaidd ar gyfer 2017. Rydym yn amcangyfrif cynnyrch, incwm, cyflogaeth, gwerth ychwanegol, a lluosogwyr mewnforio y sector gofal iechyd. Mae canlyniadau’n awgrymu bod gan y sector gofal iechyd gyfraniad uwchlaw’r cyfartaledd mewn pedair agwedd economaidd a archwiliwyd o economi Cymru (cynnyrch, incwm, cyflogaeth, gwerth ychwanegol), yn ôl ei effaith ar yr ecosystem economaidd oddi amgylch.

Tuag at Economi Llesiant: Effaith Economaidd Sector Gofal Iechyd Cymru - Saesneg yn unig


Iechyd ac incwm a diogelu cymdeithasol

Adnoddau

ERTHYGL WEDI'I HADOLYGU GAN GYMHEIRIAID

Toriadau i nawdd cymdeithasol a disgwyliad oes: dadansoddiad hydredol o awdurdodau lleol yng Nghymru, Lloegr a'r Alban

Ymchwiliodd yr astudiaeth hon i'r gydberthynas rhwng gweithrediad llawn rhaglen 'diwygio lles' Llywodraeth y DU o ostyngiadau mewn taliadau nawdd cymdeithasol erbyn 2016 a disgwyliad oes ar draws awdurdodau lleol yng Nghymru, Lloegr a'r Alban.

Toriadau i nawdd cymdeithasol a disgwyliad oes: dadansoddiad hydredol o awdurdodau lleol yng Nghymru, Lloegr a'r Alban


ERTHYGL WEDI'I HADOLYGU GAN GYMHEIRIAID

Effeithiau costau byw cynyddol ar farwolaethau yn y boblogaeth yn yr Alban: astudiaeth modelu senario

Defnyddiodd yr astudiaeth hon fodelu senario i archwilio effeithiau chwyddiant diweddar ar incwm aelwydydd yn yr Alban. Asesodd effeithiolrwydd mesurau lliniaru ac archwiliodd yr effaith ar ganlyniadau marwolaethau ac anghydraddoldebau cysylltiedig yn y cyd-destun economaidd esblygol. Roedd y dadansoddiad yn cymharu canlyniadau o dan chwyddiant diweddar heb ymyrraeth â senario gyda chwyddiant wedi’i liniaru gan bolisïau cymorth Llywodraeth y DU. 

Effeithiau costau byw cynyddol ar farwolaethau yn y boblogaeth yn yr Alban: astudiaeth modelu senario


ERTHYGL WEDI'I HADOLYGU GAN GYMHEIRIAID

A yw cyni yn achos gwelliannau arafach mewn marwolaethau mewn gwledydd incwm uchel? Dadansoddiad panel

Mae'r astudiaeth hon yn ymchwilio i effaith mesurau cyni ar dueddiadau marwolaethau mewn 37 o wledydd incwm uchel rhwng 2000 a 2019, ac mae’n ystyried amrywiol ddangosyddion economaidd. Nod yr ymchwil yw canfod y cysylltiad rhwng polisïau cyni a roddwyd ar waith ar ôl argyfwng ariannol 2007-08 a’r gyfradd arafach o welliant mewn marwolaethau a welwyd mewn llawer o wledydd incwm uchel ers 2010.

A yw cyni yn achos gwelliannau arafach mewn marwolaethau mewn gwledydd incwm uchel? Dadansoddiad panel


ERTHYGL WEDI'I HADOLYGU GAN GYMHEIRIAID

Gwybod y nod: economi gynhwysol a all fynd i’r afael â heriau iechyd y cyhoedd ein hoes

Mae'r erthygl hon yn adolygiad cyflym o lenyddiaeth lwyd a llenyddiaeth a adolygwyd gan gymheiriaid i nodi nodweddion economi gynhwysol i alluogi gweithwyr iechyd y cyhoedd proffesiynol i ddylanwadu ar adferiad economaidd cynhwysol.

Gwybod y nod: economi gynhwysol a all fynd i’r afael â heriau iechyd y cyhoedd ein hoes


ERTHYGL WEDI'I HADOLYGU GAN GYMHEIRIAID

Sut mae newidiadau incwm yn effeithio ar iechyd meddwl a llesiant oedolion o oedran gweithio? Adolygiad systematig a metaddadansoddiad

Roedd yr astudiaeth hon yn cyfuno tystiolaeth o astudiaethau yn mesur effaith newidiadau mewn incwm unigolion ac aelwydydd ar ganlyniadau iechyd meddwl a llesiant mewn oedolion o oedran gweithio (16-64 oed).

Sut mae newidiadau incwm yn effeithio ar iechyd meddwl a llesiant oedolion o oedran gweithio? Adolygiad systematig a metaddadansoddiad


ERTHYGL WEDI'I HADOLYGU GAN GYMHEIRIAID

Siarter Genefa - Gwireddu potensial cymdeithas llesiant

Mae’r erthygl hon yn cyflwyno Siarter Llesiant Genefa ac yn trafod y cysyniadau a’r syniadau llesiant sy’n berthnasol i lunio polisïau. Mae hefyd yn cyflwyno pedair astudiaeth achos sy’n pontio’r cysyniadau â pholisïau a realiti gwleidyddol

Siarter Genefa - Gwireddu potensial cymdeithas llesiant


ERTHYGL WEDI'I HADOLYGU GAN GYMHEIRIAID

Sut i fesur cynnydd tuag at economi llesiant: gwahaniaethu rhwng datblygiadau gwirioneddol a ‘sioe yn unig'

Edrychodd yr erthygl hon ar ddulliau o fesur economi llesiant ar gyfer cenhedloedd ac fe gynigiodd gyfres o feini prawf y gellir eu defnyddio i benderfynu a oes cynnydd tuag at economi llesiant yn digwydd. 

Sut i fesur cynnydd tuag at economi llesiant: gwahaniaethu rhwng datblygiadau gwirioneddol a ‘sioe yn unig'


ADRODDIAD

Cwestiwn o Drethu? Y System Dreth a Ffyrdd Iachach o Fyw yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn canolbwyntio ar bryderon iechyd y boblogaeth gyfoes sy'n ymwneud â deietau lle mae trethiant wedi'i ystyried neu ei weithredu mewn mannau eraill, a/neu'n arloesedd dichonol yng nghyd-destun Cymru. Ei nod yw cynyddu gwybodaeth a dealltwriaeth o'r amrywiaeth o opsiynau trethu sydd ar gael i hybu iechyd a dylanwadu ar newid ymddygiadau afiach; a rhoi tystiolaeth iechyd gyfredol i wneuthurwyr polisi yng Nghymru sy'n gysylltiedig â'r opsiynau hyn, gan nodi pam mae mesurau cyllidol yn fecanwaith ar gyfer gwella iechyd.

Cwestiwn o Drethu? Y System Dreth a Ffyrdd Iachach o Fyw yng Nghymru


ADRODDIAD

Effaith Cyllid Rhanbarthol ar Iechyd a Llesiant yng Nghymru: Gweithio Tuag at Gymunedau mwy Cadarn, Cyfartal a Llewyrchus

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn canolbwyntio ar effaith colli Cronfeydd Strwythurol yr Undeb Ewropeaidd (UE) ar iechyd a llesiant a'r risgiau a'r cyfleoedd a ddaw yn sgil cynllun newydd. Ei nod yw hysbysu'r rhai sy'n gwneud penderfyniadau cenedlaethol, rhanbarthol a lleol yng Nghymru, yn enwedig y rhai sy'n ymwneud â dyrannu a rheoli cynlluniau cyllido rhanbarthol yn y dyfodol. Mae'r adroddiad yn cynnwys mewnwelediadau allweddol i bwysigrwydd presennol Cronfeydd Strwythurol yr UE ar gyfer iechyd a lles ardaloedd lleol gan ganolbwyntio ar wahanol grwpiau poblogaeth. Mae'n trafod yr effaith bosib ar iechyd a lles pan ddaw cyllid yr UE i ben ac yn nodi meysydd blaenoriaeth ar gyfer cyllid rhanbarthol yn y dyfodol.

Effaith Cyllid Rhanbarthol ar Iechyd a Llesiant yng Nghymru: Gweithio Tuag at Gymunedau mwy Cadarn, Cyfartal a Llewyrchus


ADRODDIAD COVID

Beth Nesaf? Y Materion o Bwys ar Gyfer y Chweched Senedd

Mae'r adroddiad hwn gan Adran Ymchwil Senedd Cymru'n ymchwilio i faterion polisi cymdeithasol, economaidd a chyhoeddus heriol cyfredol yng Nghymru, gan gynnwys tlodi a chefnogi aelwydydd incwm isel ac effaith y pandemig COVID-19 ar aelwydydd incwm isel. Mae hefyd yn bwrw golwg ar gyllid cyhoeddus gan gynnwys y pwysau sy'n wynebullywodraeth leol, ffocws ar drethiant, a thueddiadau yng nghyllidebau Cymru dros fframwaith ariannu blaenorol y Senedd a Chymru.

Beth Nesaf? Y Materion o Bwys ar Gyfer y Chweched Senedd


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

Mae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn amlinellu proses gam wrth gam o sut i syntheseiddio, trosi a chyfathrebu tystiolaeth iechyd y cyhoedd ac economeg iechyd i bolisi ac arfer, gan gyflwyno'r achos dros fuddsoddi cynaliadwy mewn lles a thegwch iechyd. Mae'r canllaw yn dadlau bod iechyd y boblogaeth yn ased economaidd ac yn fuddiant cynhyrchiol. Y bwriad yw helpu rhanddeiliaid allweddol, eiriolwyr dros iechyd a thegwch, gweision sifil a gweithwyr proffesiynol eraill ym maes iechyd a rhai nad ydynt yn ymwneud ag iechyd ond sydd â rôl wrth gyfeirio, dylanwadu ar neu lunio polisi ac arfer cenedlaethol ac is-genedlaethol.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi mewn gwarchodaeth gyffredinol. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


ERTHYGL

Dylanwadau economaidd ar iechyd y boblogaeth yn yr Unol Daleithiau: Tuag at Lunio Polisïau sy'n cael eu Gyrru gan Ddata a Thystiolaeth

Mae'r adolygiad hwn yn archwilio dylanwad ffactorau economaidd ar iechyd y boblogaeth yn yr Unol Daleithiau. Daw'r adolygiad i'r casgliad y ceir tystiolaeth gynyddol i awgrymu bod cyfleoedd economaidd disbyddol ac ansicrwydd economaidd cynyddol wedi chwarae rhan bwysig mewn deilliannau iechyd dirywiol a'r cyfraddau marwolaeth cynyddol a welir ymysg unigolion oedran gweithio. Mae hefyd yn awgrymu bod angen i wneuthurwyr polisi ystyried a gwerthuso ymagweddau newydd yn drylwyr, megis grantiau incwm sylfaenol neu raglenni gwarantu swyddi.

Dylanwadau economaidd ar iechyd y boblogaeth yn yr Unol Daleithiau: Tuag at Lunio Polisïau sy'n cael eu Gyrru gan Ddata a Thystiolaeth - Saesneg yn unig


ADRODDIAD COVID

Modelu Effaith COVID-19 ar Economi'r DU: Cymhwyso Model Keynes Newydd wedi'i Ddadelfennu

Mae'r adroddiad hwn gan y Sefydliad Cenedlaethol dros Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol yn nodi fframwaith y gellir ei ddefnyddio i werthuso polisïau a fwriedir i liniaru effeithiau economaidd COVID-19. Yn ein fframwaith, gall siociau sydd ond yn effeithio ar sectorau penodol orlifo i sectorau eraill oherwydd cysylltiadau mewnbwn-allbwn ac yswiriant incwm cyfyngedig. Rydym yn dangos y gall polisïau fel y cynllun ffyrlo atal y cynnydd sydyn mewn diweithdra a allai godi yn absenoldeb y cynllun, ac yn dangos sut y gellir gwerthuso'r fath bolisïau gan ddefnyddio'r fframwaith.

Modelu Effaith COVID-19 ar Economi'r DU: Cymhwyso Model Keynes Newydd wedi'i Ddadelfennu - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Adenillion Cymdeithasol o Fuddsoddi (SROI) ar Ymyriadau’n Ymwneud ag Iechyd Meddwl – Adolygiad Cwmpasu

Mae Adenillion Cymdeithasol o Fuddsoddi (SROI) yn ddull methodolegol sydd yn ymgorffori pob un o’r dair agwedd o werthuso ymyriadau. Problemau iechyd meddwl yw un o brif achosion salwch ac anabledd yn fyd-eang. Nod yr astudiaeth hon yw mapio tystiolaeth bresennol o werth cymdeithasol ymyriadau iechyd meddwl sy’n defnyddio methodoleg SROI. Yr adolygiad cwmpasu hwn yw’r cyntaf o’i fath i ganolbwyntio ar SROI o ymyriadau iechyd meddwl, yn canfod nifer dda o astudiaethau SROI sydd yn dangos adenillion cadarnhaol o fuddsoddi gyda’r ymyriadau a nodir. Mae’r adolygiad hwn yn dangos y gallai SROI fod yn offeryn defnyddiol ac yn ffynhonnell tystiolaeth i lywio penderfyniadau polisi ac ariannu ar gyfer buddsoddi mewn iechyd a lles meddwl, am ei fod yn rhoi cyfrif am fuddion cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol ehangach ymyriadau iechyd y cyhoedd.

Adenillion Cymdeithasol o Fuddsoddi (SROI) ar Ymyriadau’n Ymwneud ag Iechyd Meddwl – Adolygiad Cwmpasu - Seasneg yn unig


ADRODDIAD

Yr Argyfwng Costau Byw: Goblygiadau i Iechyd y Cyhoedd a Nodi Atebion adroddiad

Mae adroddiad Yr Argyfwng Costau Byw: Goblygiadau i Iechyd y Cyhoedd a Nodi Atebion yn crynhoi’r hyn a ddysgwyd o weminar y Rhwydwaith Rhanbarthau dros Iechyd (RHN) Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) wedi ei hwyluso gan Ganolfan Gydweithredu WHO yn Iechyd Cyhoeddus Cymru ar 21 Medi 2022.

Yr Argyfwng Costau Byw: Goblygiadau i Iechyd y Cyhoedd a Nodi Atebion adroddiad


Iechyd ac amodau byw

Adnoddau

ADRODDIAD

Beth Nesaf? Y Materion o Bwys ar Gyfer y Chweched Senedd

Mae'r adroddiad hwn gan Adran Ymchwil Senedd Cymru'n ymchwilio i faterion polisi cymdeithasol, economaidd a chyhoeddus heriol cyfredol yng Nghymru, gan gynnwys yr her o roi terfyn ar ddigartrefedd a materion cludiant cyhoeddus, ffermio a natur.

Beth Nesaf? Y Materion o Bwys ar Gyfer y Chweched Senedd


ADRODDIAD

Costau a Chanlyniadau Trais i'r System Gofal Iechyd yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Brifysgol John Moores Lerpwl yn nodi ac yn mesur costau trais i'r system gofal iechyd yng Nghymru, gan ddefnyddio dulliau costau salwch (COI). Mae'n dod i'r casgliad bod trais yn gosod baich economaidd mawr ar y system gofal iechyd yng Nghymru, gydag amcangyfrif o £46.6 miliwn yn cael ei wario ar ymdrin â deilliannau tymor byr trais yn 2018/19.

Costau a Chanlyniadau Trais i'r System Gofal Iechyd yng Nghymru - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Gamblo Fel Mater Iechyd Cyhoeddus yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Brifysgol Bangor ac Iechyd Cyhoeddus Cymru yn ymchwilio i effeithiau ariannol, iechyd a chymdeithasol gamblo, pa grwpiau sy'n fwy agored i niwed o ganlyniad i gamblo, a'r hyn y gellir ei wneud i atal niwed o ganlyniad i gamblo yng Nghymru. .

Gamblo Fel Mater Iechyd Cyhoeddus yng Nghymru


ADRODDIAD

Adolygiad o Dystiolaeth o Niwed Gysylltiedig â Gamblo: Cost Economaidd a Chymdeithasol y Niwed

Amcangyfrifodd yr adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Lloegr y gost uniongyrchol ychwanegol i lywodraeth a'r gost ychwanegol i gymdeithas ehangach sy'n gysylltiedig â gamblwyr problemus ac mewn perygl yn Lloegr.

Adolygiad o Dystiolaeth o Niwed Gysylltiedig â Gamblo: Cost Economaidd a Chymdeithasol y Niwed - Saesneg yn unig


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

Mae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn amlinellu proses gam wrth gam o sut i syntheseiddio, trosi a chyfathrebu tystiolaeth iechyd y cyhoedd ac economeg iechyd i bolisi ac arfer, gan gyflwyno'r achos dros fuddsoddi cynaliadwy mewn lles a thegwch iechyd. Mae'r canllaw yn dadlau bod iechyd y boblogaeth yn ased economaidd ac yn fuddiant cynhyrchiol. Y bwriad yw helpu rhanddeiliaid allweddol, eiriolwyr dros iechyd a thegwch, gweision sifil a gweithwyr proffesiynol eraill ym maes iechyd a rhai nad ydynt yn ymwneud ag iechyd ond sydd â rôl wrth gyfeirio, dylanwadu ar neu lunio polisi ac arfer cenedlaethol ac is-genedlaethol.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi mewn mentrau cynllunio gofodol a threfol, cymunedau cefnogol a chydnerth, cymunedau gwyrddach a mwy diogel, ac ymyriadau tai amlochrog. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


ADRODDIAD

Economïau Cylchol ac Iechyd a Llesiant Cynaliadwy

Mae’r adroddiad, ‘Economïau Cylchol ac Iechyd a Llesiant Cynaliadwy: Effaith iechyd cyhoeddus pan fydd cyrff cyhoeddus yn ailganolbwyntio ar leihau ac ailddefnyddio gwastraff yng Nghymru’, yn nodi sut y bydd gweithredu polisïau i leihau ac ailddefnyddio gwastraff, ochr yn ochr â chynlluniau ailgylchu yn cael effeithiau cadarnhaol posibl ar iechyd a llesiant ar gyfer poblogaeth gyfan Cymru. Mae’r rhain yn cynnwys cyfrannu at fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd a thrwy hynny leihau llygredd aer, lleihau’r risg o ddigwyddiadau tywydd eithafol, cynhyrchu mwy o fwyd yn gynaliadwy a gwella iechyd meddwl a llesiant.

Economïau Cylchol ac Iechyd a Llesiant Cynaliadwy


Iechyd a chyfalaf cymdeithasol a dynol

Adnoddau

ERTHYGL WEDI'I HADOLYGU GAN GYMHEIRIAID

Perthnasoedd economaidd ac anghydraddoldebau iechyd: gwella argymhellion iechyd y cyhoedd

Mae'r erthygl hon yn cydnabod y perthnasau economaidd rhwng grwpiau cymdeithasol sy'n wynebu anghydraddoldebau iechyd. Mae'r erthygl hon yn edrych yn benodol ar rent, llog, enillion cyfalaf, elw, monopoli a menter a'u heffaith ar anghydraddoldebau iechyd. 

Perthnasoedd economaidd ac anghydraddoldebau iechyd: gwella argymhellion iechyd y cyhoedd


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

Mae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn amlinellu proses gam wrth gam o sut i syntheseiddio, trosi a chyfathrebu tystiolaeth iechyd y cyhoedd ac economeg iechyd i bolisi ac arfer, gan gyflwyno'r achos dros fuddsoddi cynaliadwy mewn lles a thegwch iechyd. Mae'r canllaw yn dadlau bod iechyd y boblogaeth yn ased economaidd ac yn fuddiant cynhyrchiol. Y bwriad yw helpu rhanddeiliaid allweddol, eiriolwyr dros iechyd a thegwch, gweision sifil a gweithwyr proffesiynol eraill ym maes iechyd a rhai nad ydynt yn ymwneud ag iechyd ond sydd â rôl wrth gyfeirio, dylanwadu ar neu lunio polisi ac arfer cenedlaethol ac is-genedlaethol.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi mewn addysg a gofal cynnar o safon, cyfleoedd dysgu gydol oes a hyfforddiant swyddi a chefnogi dysgu oedolion a llythrennedd iechyd. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


ADRODDIAD

Effaith Cyllid Rhanbarthol ar Iechyd a Llesiant yng Nghymru

Mae’r adroddiad hwn yn canolbwyntio’n benodol ar effaith colli Cronfeydd Strwythurol yr Undeb Ewropeaidd (UE) ar iechyd a llesiant a’r risgiau a’r cyfleoedd a ddaw yn sgil cynllun newydd. Ei nod yw hysbysu’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau cenedlaethol, rhanbarthol a lleol yng Nghymru, yn enwedig y rhai sy’n ymwneud â dyrannu a rheoli cynlluniau cyllido rhanbarthol yn y dyfodol. Mae’r adroddiad yn cynnwys darlun allweddol o bwysigrwydd presennol Cronfeydd Strwythurol yr UE i iechyd a llesiant ardaloedd lleol ggan ganolbwyntio ar wahanol grwpiau poblogaeth.

Effaith Cyllid Rhanbarthol ar Iechyd a Llesiant yng Nghymru


ERTHYGL

Cost anghydraddoldeb iechyd i’r GIG yng Nghymru

Mae anghydraddoldebau eang mewn iechyd a defnydd o wasanaethau gofal iechyd rhwng pobl sy’n byw mewn cymdogaethau mwy difreintiedig a’r rhai sy’n byw mewn cymdogaethau llai difreintiedig yng Nghymru. Gallai mynd i’r afael ag anghydraddoldeb iechyd drwy gyfuniad o ymgyrchoedd hybu iechyd a pholisïau ymyrraeth gynnar wedi’u targedu at gymunedau difreintiedig arwain at welliant sylweddol mewn iechyd a lles, yn ogystal ag arbedion i GIG Cymru.

Cost anghydraddoldeb iechyd i’r GIG yng Nghymru - Saesneg yn unig


Iechyd a chyflogaeth ac amodau gweithio

Adnoddau

ADRODDIAD

Beth nesaf? Y materion o bwys ar gyfer y Chweched Senedd

Mae'r adroddiad hwn gan Adran Ymchwil Senedd Cymru'n ymchwilio i faterion polisi cymdeithasol, economaidd a chyhoeddus heriol cyfredol yng Nghymru, gan gynnwys materion cyflogaeth, ffyrlo, cynhyrchiant a nifer yr hawlwyr yng Nghymru. Mae hefyd yn ymchwilio i gyfleoedd i gefnogi adferiad sectorau y mae'r pandemig COVID-19 wedi effeithio'n anghymesur arnynt ac i newid sut mae economi Cymru'n gweithio.

Beth nesaf? Y materion o bwys ar gyfer y Chweched Senedd


ADRODDIAD

Lles mewn gwaith: Y dadleuon economaidd dros fuddsoddi mewn iechyd a lles y gweithlu yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Brifysgol Bangor yn dwyn ynghyd dystiolaeth o'r achos economaidd dros fuddsoddi mewn iechyd a lles y gweithlu yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn amlygu cost uchel colledion cynhyrchiant yng Nghymru oherwydd caethineb ac arferion sy'n niweidio iechyd a'u heffaith ar gyflogaeth, ac yn awgrymu y gall ymyriadau yn y gweithle i atal afiechyd arwain at enillion cadarnhaol ar fuddsoddiad i gyflogwyr yng Nghymru.

Lles mewn gwaith: Y dadleuon economaidd dros fuddsoddi mewn iechyd a lles y gweithlu yng Nghymru


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

Mae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn amlinellu proses gam wrth gam o sut i syntheseiddio, trosi a chyfathrebu tystiolaeth iechyd y cyhoedd ac economeg iechyd i bolisi ac arfer, gan gyflwyno'r achos dros fuddsoddi cynaliadwy mewn lles a thegwch iechyd. Mae'r canllaw yn dadlau bod iechyd y boblogaeth yn ased economaidd ac yn fuddiant cynhyrchiol. Y bwriad yw helpu rhanddeiliaid allweddol, eiriolwyr dros iechyd a thegwch, gweision sifil a gweithwyr proffesiynol eraill ym maes iechyd a rhai nad ydynt yn ymwneud ag iechyd ond sydd â rôl wrth gyfeirio, dylanwadu ar neu lunio polisi ac arfer cenedlaethol ac is-genedlaethol.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi mewn gwella bywyd gwaith ac iechyd meddwl yn y gweithle. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


Polisi

Trosolwg

Cenedl fach yw Cymru, ac eto mae ganddi hanes balch o edrych i’r tu allan ac o fod yn flaengar ac wedi’i hymrwymo i sicrhau datblygu cynaliadwy a ffyniant i bawb o fewn a thu hwnt i ffiniau Cymru. Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, a weithredwyd ar y cyd â nifer o gyfreithiau modern yng Nghymru, yn rhoi Cymru ar flaen y gad o ran yr agenda cynaladwyedd ac yn galluogi gwaith trawsnewidiol ar draws sectorau sydd o fudd i’r bobl, yr economi a’r blaned. Mae’n gosod rhwymedigaeth echblyg ar gyrff cyhoeddus i sicrhau Cymru iachach a mwy cyfartal. Yn fwy diweddar, mae  Dyletswydd Economaidd-Gymdeithasol 2020 yn cadarnhau ymrwymiad i ddiogelu cydraddoldeb a hawliau dynol, ac yn gosod taclo anghydraddoldeb wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau.

Mae’r cysyniad o Iechyd ym Mhob Polisi (HiAP) yn cael ei dderbyn fwyfwy gan lywodraethau a’r gymuned wyddonol fel rhagamod pwysig ar gyfer gwell iechyd poblogaeth a chymdeithas decach a mwy cydlynol yn gyffredinol. Mae HiAP yn ymwneud â gweithio’n synergaidd ar draws sectorau i ystyried goblygiadau iechyd penderfyniadau, gyda’r nod o osgoi niwed i iechyd ac ail-gydbwyso tegwch cymdeithasol ac iechyd. Er mwyn cyflymu’r cynnydd o ran cyrraedd y rhai sy’n cael eu gadael ar ôl oherwydd iechyd gwael, ac wrth atal eraill rhag syrthio ar ôl, mae angen camau gweithredu polisi sy’n cyrraedd nid yn unig y rhai mwyaf agored i niwed ond hefyd y rhai sydd mewn perygl anghyfartal o iechyd gwael y gellir eu hosgoi.

Gall WHESRi a’r Llwyfan Datrysiadau helpu i ddod ag iechyd a thegwch i bob polisi yng Nghymru a thu hwnt, drwy gyfeirio a chefnogi polisïau, cynlluniau a blaenoriaethau buddsoddi ar draws gwahanol sectorau a rhanddeiliaid allweddol, er mwyn cyflymu camau gweithredu a chynnydd tuag at gau’r bwlch iechyd a sicrhau bywydau ffyniannus iach i bawb yng Nghymru a thu hwnt.

Y Pum Amod Hanfodol

Mae llawer o bolisïau neu ddeddfwriaeth a fabwysiedir yng Nghymru yn helpu i leihau annhegwch a chreu cymdeithas fwy cynaliadwy a theg yng Nghymru.

Cael yr wybodaeth ddiweddaraf.

Diweddarir Llwyfan Datrysiadau Tegwch Iechyd Cymru yn barhaus gyda’r adnoddau a’r deunyddiau diweddaraf, gan gynnwys data, polisïau, adroddiadau ac astudiaethau achos. Cysylltwch â ni i gael eich hysbysu am ddiweddariadau i’r Llwyfan Datrysiadau.

Cysylltwch â ni i gymryd rhan.

Rydym yn gweithio gyda rhanddeiliaid a defnyddwyr i ddiweddaru ac ehangu’r Llwyfan Datrysiadau gyda phrosiectau, astudiaethau achos a nodweddion sbotolau sy’n canolbwyntio ar degwch iechyd. Cysylltwch â ni i rannu eich prosiectau a’ch storïau am lwyddiant, i’w dangos ar y llwyfan.


Iechyd a gwasanaethau iechyd

Adnoddau

POLISI'R LLYWODRAETH

Siarter ar gyfer gofalwyr di-dâl

Siarter yn egluro hawliau cyfreithiol gofalwyr di-dâl yng Nghymru o dan Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.

Siarter ar gyfer gofalwyr di-dâl


POLISI'R LLYWODRAETH

Fframwaith cenedlaethol ar gyfer presgripsiynu cymdeithasol

Disgrifiad o bresgripsiynu cymdeithasol yng Nghymru a chynllun ar gyfer ei ddarparu ledled y wlad.

Fframwaith cenedlaethol ar gyfer presgripsiynu cymdeithasol


DEDDFWRIAETH

Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014

Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru sy’n darparu’r fframwaith cyfreithiol ar gyfer gwella llesiant pobl sydd angen gofal a chymorth, a gofalwyr sydd angen cymorth, ac ar gyfer trawsnewid gwasanaethau cymdeithasol yng Nghymru.

Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014


DEDDFWRIAETH

Rheoliadau Deddf y Coronafeirws 2020 (Cychwyn Rhif 1) (Cymru) 2020

Mae’r Rheoliadau yn dod â darpariaethau Deddf Coronafeirws 2020 sy’n ymwneud â Thribiwnlys Adolygu Iechyd Meddwl Cymru a dyletswyddau awdurdodau lleol o dan Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 i rym.

Rheoliadau Deddf y Coronafeirws 2020 (Cychwyn Rhif 1) (Cymru) 2020


STRATEGAETH

Cynllun Cyflawni ar Gyfer Camddefnyddio Dylweddau 2019 i 2022

Nod cynllun cyflawni Llywodraeth Cymru yw lleihau’r niwed sy’n gysylltiedig â chamddefnyddio sylweddau yn ystod ac ar ôl pandemig COVID-19.

Cynllun Cyflawni ar Gyfer Camddefnyddio Dylweddau 2019 i 2022


STRATEGAETH

Cymru Iachach: Cynllun Hirdymor ar Gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Mae cynllun Llywodraeth Cymru yn nodi gweledigaeth hirdymor ar gyfer y dyfodol o ddull ‘system gyfan o ran iechyd a gofal cymdeithasol', yn canolbwyntio ar iechyd a llesiant ac ar atal salwch.

Cymru Iachach: Cynllun Hirdymor ar Gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol


STRATEGAETH

Cryfhau ein system gofal cymunedol

Yr hyn mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu ei wneud i helpu pobl hŷn a phobl agored i niwed.

Cryfhau ein system gofal cymunedol


CANLLAW

Presgripsiwn am Ddim

Canllawiau Llywodraeth Cymru ar hawlio presgripsiynau am ddim yng Nghymru.

Presgripsiwn am Ddim


DEDDFWRIAETH

Deddf Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Ansawdd ac Ymgysylltu) (Cymru): Crynodeb

Cyfraith Llywodraeth Cymru i wella ansawdd ac ymgysylltiad y cyhoedd mewn iechyd a gofal cymdeithasol.

Deddf Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Ansawdd ac Ymgysylltu) (Cymru): Crynodeb


STRATEGAETH

COVID-19: Strategaeth Brechu Teg i Gymru

Strategaeth Llywodraeth Cymru i sicrhau bod gan bawb fynediad teg at frechiad COVID-19 a chyfle teg i’w dderbyn.

COVID-19: Strategaeth Brechu Teg i Gymru


STRATEGAETH

Cynllun Gweithredu ar Gyfer Dementia 2018 i 2022

Cynllun gweithredu Llywodraeth Cymru i wella diagnosis, gofal a chymorth i bobl â dementia.

Cynllun Gweithredu ar Gyfer Dementia 2018 i 2022


STRATEGAETH

Cynllun Cyflawni ar Gyfer Iechyd Meddwl 2019 i 2022

Cynllun cyflawni Llywodraeth Cymru i wella iechyd meddwl a llesiant poblogaeth Cymru.

Cynllun Cyflawni ar Gyfer Iechyd Meddwl 2019 i 2022


STRATEGAETH

Cymru o Blaid Pobl Hŷn: Ein Strategaeth ar Gyfer Cymdeithas sy'n Heneiddio

Strategaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer cymdeithas sy'n heneiddio.

Cymru o Blaid Pobl Hŷn: Ein Strategaeth ar Gyfer Cymdeithas sy'n Heneiddio


STRATEGAETH

Strategaeth gordewdra Pwysau Iach: Cymru Iach

Mae strategaeth Llywodraeth Cymru yn nodi’r hyn sy’n cael ei wneud i gefnogi pobl i wneud dewisiadau iachach a byw bywydau mwy egnïol, gan gynnwys ‘GIG Iach’ a sut y gall llwyddiant y strategaeth helpu i wneud arbedion cost sylweddol i ddyfodol gwasanaethau’r GIG a bydd yn gwneud hynny. gwella canlyniadau ar gyfer iechyd a lles hirdymor pobl.

Strategaeth gordewdra Pwysau Iach: Cymru Iach


STRATEGAETH

Ail-greu ar ôl COVID-19: Yr Heriau a’r Blaenoriaethau

Mae dogfen Llywodraeth Cymru yn nodi blaenoriaethau i helpu i sefydlogi Cymru wrth inni barhau i fyw gyda coronafeirws, atal niwed tymor hwy a chynllunio i adeiladu dyfodol newydd, gan gynnwys cefnogi’r GIG i adennill tir o ran trin cyflyrau nad ydynt yn ymwneud â coronafeirws.

Ail-greu ar ôl COVID-19: Yr Heriau a’r Blaenoriaethau


STRATEGAETH

Cymru Iachach: Cynllun Hirdymor ar Gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Mae cynllun Llywodraeth Cymru yn nodi gweledigaeth hirdymor ar gyfer y dyfodol o ddull system gyfan at iechyd a gofal cymdeithasol, sy’n canolbwyntio ar iechyd a llesiant ac atal salwch, gan gynnwys modelau iechyd a gofal cymdeithasol newydd yn y gymuned.

Cymru Iachach: Cynllun Hirdymor ar Gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol


POLISI

Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026

Rhaglen lywodraethu Llywodraeth Cymru a ddiweddarwyd, gan gynnwys yr ymrwymiad i ddarparu gofal iechyd effeithiol, cynaliadwy o ansawdd uchel.

Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026


STRATEGAETH

COVID-19: Cynllun Pontio Hirdymor Cymru o Bandemig i Endemig

Cynllun Llywodraeth Cymru ar gyfer pontio pandemig COVID-19 yn yr hirdymor.

COVID-19: Cynllun Pontio Hirdymor Cymru o Bandemig i Endemig


STRATEGAETH

Trawsnewid a Moderneiddio Gofal a Gynlluniwyd a Lleihau Rhestrau Aros y GIG

Rhaglen Llywodraeth Cymru i drawsnewid a moderneiddio gofal a gynlluniwyd a lleihau rhestrau aros yng Nghymru

Trawsnewid a Moderneiddio Gofal a Gynlluniwyd a Lleihau Rhestrau Aros y GIG


STRATEGAETH

Rhaglen Frechu’r Gaeaf yn Erbyn Feirysau Anadlol Cynnwys: Hydref a Gaeaf 2022 i 2023

Sut bydd Llywodraeth Cymru yn amddiffyn y rhai sydd fwyaf agored i niwed rhag COVID-19 a ffliw.

Rhaglen Frechu’r Gaeaf yn Erbyn Feirysau Anadlol Cynnwys: Hydref a Gaeaf 2022 i 2023


STRATEGAETH

Cymru Ddi-fwg: Strategaeth Hirdymor Cymru ar Gyfer Rheoli Tybaco

Cynllun hirdymor Llywodraeth Cymru tuag at Gymru ddi-fwg erbyn 2030.

Cymru Ddi-fwg: Strategaeth Hirdymor Cymru ar Gyfer Rheoli Tybaco


STRATEGAETH

Gwasanaeth Ychwanegol dan Gyfarwyddyd: Triniaeth Hormonau i Gleifion sy’n Oedolion Sydd â Dysmorffia Rhywedd

Yn amlinellu’r gwasanaethau arbenigol a ddarperir gan wasanaethau meddygol cyffredinol ar gyfer oedolion sydd â dysmorffia rhywedd.

Gwasanaeth Ychwanegol dan Gyfarwyddyd: Triniaeth Hormonau i Gleifion sy’n Oedolion Sydd â Dysmorffia Rhywedd


STRATEGAETH

Gwasanaethau Ychwanegol dan Gyfarwyddyd: Digartrefedd

Yn amlinellu’r gwasanaethau arbenigol a ddarperir gan wasanaethau meddygol cyffredinol ar gyfer digartrefedd.

Gwasanaethau Ychwanegol dan Gyfarwyddyd: Digartrefedd


STRATEGAETH

Gwasanaeth Ychwanegol dan Gyfarwyddyd: Ceiswyr Lloches a Ffoaduriaid

Yn amlinellu’r gwasanaethau arbenigol a ddarperir gan wasanaethau meddygol cyffredinol ar gyfer ceiswyr lloches a ffoaduriaid.

Gwasanaeth Ychwanegol dan Gyfarwyddyd: Ceiswyr Lloches a Ffoaduriaid


STRATEGAETH

Mwy na geiriau: Cynllun y Gymraeg mewn iechyd a gofal Cymdeithasol

Sut bydd Llywodraeth Cymru yn gwreiddio'r Gymraeg mewn iechyd a gofal cymdeithasol fel bod pobl yn cael y gofal mae’n nhw’n ei haeddu a’i angen.

Mwy na geiriau: Cynllun y Gymraeg mewn iechyd a gofal Cymdeithasol


STRATEGAETH

Cynllun cyflawni a gweithredu anabledd dysgu 2022 i 2026

Beth mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i gefnogi pobl sydd ag anableddau dysgu.

Cynllun cyflawni a gweithredu anabledd dysgu 2022 i 2026


Iechyd ac incwm a diogelu cymdeithasol

Adnoddau

CANLLAW

Cynnig Gofal Plant Cymru

Mae Cynnig Gofal Plant Llywodraeth Cymru i Gymru yn nodi cymorth gyda chostau gofal plant ar gyfer rhieni plant 3 i 4 oed sy’n gweithio.

Cynnig Gofal Plant Cymru


DATGANIAD

Adroddiadau Blynyddol Rhaglen Cartrefi Clyd

Datganiad Llywodraeth Cymru ar Adroddiadau Blynyddol y Rhaglen Cartrefi Clyd

Adroddiadau Blynyddol Rhaglen Cartrefi Clyd


CANLLAW

Cronfa Cymorth Dewisol

Canllawiau Llywodraeth Cymru ar gymhwysedd a gwneud cais am y Gronfa Cymorth Dewisol

Cronfa Cymorth Dewisol


CANLLAW

Dechrau’n Deg

Canllawiau Llywodraeth Cymru ar gyfer awdurdodau lleol, gweithwyr proffesiynol a rhieni.

Dechrau’n Deg


CANLLAW

Teuluoedd yn Gyntaf

Canllawiau Llywodraeth Cymru i awdurdodau lleol ynghylch cynllunio a darparu gwasanaethau a ariennir gan Deuluoedd yn Gyntaf.

Teuluoedd yn Gyntaf


DATGANIAD

Prosiectau i Fynd i’r Afael â Digartrefedd Ymhlith Ieuenctid

Datganiad i'r wasg gan Lywodraeth Cymru ar brosiectau i fynd i'r afael â digartrefedd ymhlith pobl ifanc.

Prosiectau i Fynd i’r Afael â Digartrefedd Ymhlith Ieuenctid


STRATEGAETH

Trechu Tlodi Tanwydd 2021 i 2035

Cynllun Llywodraeth Cymru i gefnogi pobl sy'n ei chael hi'n anodd cwrdd â chost eu hanghenion ynni domestig.

Trechu Tlodi Tanwydd 2021 i 2035


STRATEGAETH

Cynllun a Nodau Cydraddoldeb: 2020 i 2024

Mae cynllun Llywodraeth Cymru yn nodi nodau, amcanion a chamau gweithredu i fynd i’r afael ag anghydraddoldeb a gwneud ein cymdeithas yn decach ac yn fwy cynhwysol, gan gynnwys y nod hirdymor i ddileu anghydraddoldeb a achosir gan dlodi y

Cynllun a Nodau Cydraddoldeb: 2020 i 2024


STRATEGAETH

Codi Ymwybyddiaeth o Hawliau Plant

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu codi ymwybyddiaeth o 'Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn' yng Nghymru tan ddiwedd 2023.

Codi Ymwybyddiaeth o Hawliau Plant


STRATEGAETH

Cynnig Gofal Plant Cymru: Gwasanaeth Digidol Cenedlaethol Strategaeth Ddigidol â Chymorth

Y trefniadau cymorth i helpu pobl sy’n methu defnyddio gwasanaeth digidol y Cynnig Gofal Plant heb gymorth.

Cynnig Gofal Plant Cymru: Gwasanaeth Digidol Cenedlaethol Strategaeth Ddigidol â Chymorth


STRATEGAETH

Strategaeth y DU ar Gyfer Llesiant Ariannol: Cynllun Cyflenwi ar Gyfer Cymru

Yr hyn y mae Llywodraeth Cymru'n ei wneud i’ch helpu i fanteisio i’r eithaf ar eich arian nawr ac yn y dyfodol.

Strategaeth y DU ar Gyfer Llesiant Ariannol: Cynllun Cyflenwi ar Gyfer Cymru


DEDDFWRIAETH

Addysg Drydyddol ac Ymchwil (Cymru)

Yn esbonio beth fydd Deddf Addysg Drydyddol ac Ymchwil (Cymru) yn ei wneud.

Addysg Drydyddol ac Ymchwil (Cymru)


STRATEGAETH

Cynllun gwella'r Gyllideb Llywodraeth Cymru 2023 i 2024

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu gwella proses y gyllideb gan ddefnyddio Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a'r 5 ffordd o weithio.

Cynllun gwella'r Gyllideb Llywodraeth Cymru 2023 i 2024


POLISI

Cenhadaeth ein Cenedl

Cenhadaeth genedlaethol Llywodraeth Cymru yw cyflawni safonau uchel a dyheadau i bawb drwy fynd i’r afael ag effaith tlodi ar gyrhaeddiad addysgol a chefnogi pob dysgwr.

Cenhadaeth ein Cenedl


Iechyd ac amodau byw 2

Adnoddau

POLISI

Rhaglen Cartrefi Clyd Newydd: datganiad polisi

Datganiad ar ein huchelgais hirdymor i wella effeithlonrwydd ynni cartrefi Cymru.

Rhaglen Cartrefi Clyd Newydd: datganiad polisi


CANLLAW

Gweithredu Hinsawdd Cymru: Strategaeth ymgysylltu â'r cyhoedd 2023 i 2026

Mae'r Strategaeth hon yn nodi fframwaith i Lywodraeth Cymru a'i phartneriaid weithio gyda'i gilydd i gefnogi ac ymgysylltu â phobl a chymunedau Cymru ar waith ar yr argyfyngau hinsawdd a natur.

Gweithredu Hinsawdd Cymru: Strategaeth ymgysylltu â'r cyhoedd 2023 i 2026


CANLLAW

Safon Ansawdd tai Cymru

Mae canllawiau Llywodraeth Cymru yn nodi bod yn rhaid i dai sy’n eiddo i gymdeithasau tai ac awdurdodau lleol fod mewn cyflwr da fel rhan o’r safon ansawdd tai.

Safon Ansawdd tai Cymru


STRATEGAETH

Cynllun Gweithredu Teithiol Llesol

Cynllun gweithredu Llywodraeth Cymru i alluogi pobl i gerdded a beicio mwy.

Cynllun Gweithredu Teithiol Llesol


STRATEGAETH

Cynllun aer glân i Gymru: Awyr Iach, Cymru Iach

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu gwella ansawdd aer a lleihau effeithiau llygredd aer ar iechyd pobl, bioamrywiaeth, yr amgylchedd naturiol a’n heconomi.

Cynllun aer glân i Gymru: Awyr Iach, Cymru Iach


STRATEGAETH

Ffyniant i Bawb: Cymru sy'n Effro i'r Hinsawdd

Cynllun 5 mlynedd Llywodraeth Cymru i addasu i’r effeithiau y gall Cymru eu hwynebu yn sgil y newid yn yr hinsawdd.

Ffyniant i Bawb: Cymru sy'n Effro i'r Hinsawdd


STRATEGAETH

Drais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol: Fframwaith Cenedlaethol ar Gyfer Ymgysylltu â Goroeswyr

Cynigion Llywodraeth Cymru ar gyfer fframwaith goroeswyr i sicrhau bod goroeswyr, tystion ac eraill yr effeithir arnynt yn llywio ac yn dylanwadu ar waith y Llywodraeth sy’n ymwneud â thrais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol.

Drais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol: Fframwaith Cenedlaethol ar Gyfer Ymgysylltu â Goroeswyr


STRATEGAETH

Cynllun Cyflawni Carbon Isel

Dyma gynllun Llywodraeth Cymru ar gyfer torri allyriadau a chynyddu effeithlonrwydd mewn ffordd fydd yn dod â'r manteision ehangach mwyaf i Gymru gan sicrhau cymdeithas decach ac iachach.

Cynllun Cyflawni Carbon Isel


STRATEGAETH

Strategaeth Adeiladu tai Cymdeithasol

Mae strategaeth Llywodraeth Cymru yn nodi sut y gall dulliau modern o adeiladwaith adeiladu cartrefi gwell yn gyflymach.

Strategaeth Adeiladu tai Cymdeithasol


STRATEGAETH

Trais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol: Cynllun Blynyddol Cynghorwyr Cenedlaethol 2021 i 2022

Mae cynllun blynyddol Llywodraeth Cymru yn nodi gwaith i atal trais ac i gefnogi ac amddiffyn pobl sydd wedi profi trais.

Trais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol: Cynllun Blynyddol Cynghorwyr Cenedlaethol 2021 i 2022


STRATEGAETH

Strategaeth ar Ddigartrefedd

Strategaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer atal a rhoi diwedd ar ddigartrefedd

Strategaeth ar Ddigartrefedd


STRATEGAETH

Strategaeth Genedlaethol ar gyfer Rheoli Perygl Llifogydd ac Erydu Arfordirol yng Nghymru

Mae strategaeth Llywodraeth Cymru yn gosod amcanion a mesurau i reoli’r risgiau o lifogydd ac erydu arfordirol ledled Cymru

Strategaeth Genedlaethol ar gyfer Rheoli Perygl Llifogydd ac Erydu Arfordirol yng Nghymru


DEDDFWRIAETH

Deddf Tai (Cymru) 2014

Mae Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn cynnwys: Rheoleiddio tai Rhent Preifat; Digartrefedd; Sipsiwn a Theithwyr; Safonau ar gyfer Tai Cymdeithasol; Cyllid Tai; Caniatáu i Gymdeithasau Tai cwbl gydfuddiannol roi Tenantiaethau Sicr; Treth y Cyngor ar gyfer rhai mathau o anheddau; Diwygio Deddf Diwygio Cyfraith Lesddaliad, Tai a Datblygu Trefol 1993.

Deddf Tai (Cymru) 2014


DEDDFWRIAETH

Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016: Trosolwg

Mae Deddf Llywodraeth Cymru yn darparu fframwaith ailadroddol sy’n sicrhau y bydd rheoli ein hadnoddau naturiol yn gynaliadwy yn ystyriaeth graidd wrth wneud penderfyniadau.

Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016: Trosolwg


STRATEGAETH

Cynllun Ymdopi â Thywydd Oer

Cynllun Cartrefi Clyd Llywodraeth Cymru ar gyfer pobl sydd mewn perygl o fyw mewn cartref oer.

Cynllun Ymdopi â Thywydd Oer


STRATEGAETH

Strategaeth Gordewdra Pwysau Iach: Cymru Iach

Mae strategaeth Llywodraeth Cymru yn nodi’r hyn sy’n cael ei wneud i gefnogi pobl i wneud dewisiadau iachach a byw bywydau mwy egnïol, gan gynnwys cymunedau iach.

Strategaeth Gordewdra Pwysau Iach: Cymru Iach


STRATEGAETH

Rhoi Diwedd ar Ddigartrefedd: Cynllun Gweithredu Lefel Uchel 2021 i 2026

Cynllun gweithredu Llywodraeth Cymru i roi terfyn ar ddigartrefedd yn ystod 2021-2026.

Rhoi Diwedd ar Ddigartrefedd: Cynllun Gweithredu Lefel Uchel 2021 i 2026


STRATEGAETH

Fframweithiau Economaidd Rhanbarthol

Fframweithiau economaidd rhanbarthol ar sut mae pob rhanbarth o Gymru yn gweithio tuag at set gyffredin o flaenoriaethau economaidd, gan gynnwys adeiladu amgylcheddau adeiledig a naturiol gwydn ac ymateb i newid yn yr hinsawdd.

Fframweithiau Economaidd Rhanbarthol


STRATEGAETH

Tuag at Ddyfodol Diwastraff: Ein Strategaeth Wastraff

Mae strategaeth Llywodraeth Cymru yn nodi nodau hirdymor ar gyfer effeithlonrwydd adnoddau a rheoli gwastraff, gan gynnwys lleihau ein heffaith ar newid yn yr hinsawdd ac yn nodi fframwaith hirdymor ar gyfer effeithlonrwydd adnoddau a rheoli gwastraff.

Tuag at Ddyfodol Diwastraff: Ein Strategaeth Wastraff


STRATEGAETH

Cynllun a Nodau Cydraddoldeb: 2020 i 2024

Mae cynllun Llywodraeth Cymru yn nodi nodau, amcanion a chamau gweithredu i fynd i’r afael ag anghydraddoldeb a gwneud ein cymdeithas yn decach ac yn fwy cynhwysol, gan gynnwys y nod hirdymor i adeiladu cymunedau cydlynus sy'n wydn, yn deg ac yn gyfartal.

Cynllun a Nodau Cydraddoldeb: 2020 i 2024


STRATEGAETH

Ail-greu ar ôl COVID-19: Yr Heriau a’r Blaenoriaethau

Mae dogfen Llywodraeth Cymru yn nodi blaenoriaethau i helpu i sefydlogi Cymru wrth inni barhau i fyw gyda coronafeirws, atal niwed tymor hwy a chynllunio i adeiladu dyfodol newydd, gan gynnwys cynyddu’r gwaith o adeiladu tai cyngor a thai cymdeithasol, darparu gwell mynediad i fannau agored, creu hybiau gweithio o bell, dilyn agenda datgarboneiddio gref, rheoli ein tir er budd cymunedau gwledig a chenedlaethau’r dyfodol a diogelu a gwella ein hadnoddau naturiol.

Ail-greu ar ôl COVID-19: Yr Heriau a’r Blaenoriaethau


STRATEGAETH

Cymru'r Dyfodol: Y Cynllun Cenedlaethol 2040

Cynllun datblygu Llywodraeth Cymru i Gymru, sy’n dylanwadu ar bob lefel o’r system gynllunio yng Nghymru ac yn helpu i lunio Cynlluniau Datblygu Strategol a Lleol a baratowyd gan gynghorau ac awdurdodau parciau cenedlaethol, gan gynnwys cyflawni datgarboneiddio a gwydnwch yn yr hinsawdd, datblygu ecosystemau cryf a gwella iechyd a llesiant ein cymunedau.

Cymru'r Dyfodol: Y Cynllun Cenedlaethol 2040


STRATEGAETH

Cymru Iachach: Cynllun Hirdymor ar Gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Mae cynllun Llywodraeth Cymru yn nodi gweledigaeth hirdymor ar gyfer y dyfodol o ddull system gyfan at iechyd a gofal cymdeithasol, sy’n canolbwyntio ar iechyd a llesiant ac atal salwch, gan gynnwys cefnogi pobl i aros yn egnïol ac yn annibynnol, yn eu cartrefi ei hunain, am gyfnod mor hir â phosibl.

Cymru Iachach: Cynllun Hirdymor ar Gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol


POLISI

Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026

Rhaglen lywodraethu Llywodraeth Cymru wedi’i diweddaru, gan gynnwys ymrwymiadau i adeiladu economi gryfach, wyrddach a gwneud ein dinasoedd, ein trefi a’n pentrefi yn lleoedd gwell fyth i fyw a gweithio ynddynt.

Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026


STRATEGAETH

Gweithio Gyda'n Gilydd i Gyrraedd Sero Net: Cynllun Cymru Gyfan

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu gweithio gyda phartneriaid fel y gall Cymru ymateb i her newid yn yr hinsawdd a sicrhau dyfodol gwyrddach a thecach

Gweithio Gyda'n Gilydd i Gyrraedd Sero Net: Cynllun Cymru Gyfan


STRATEGAETH

Cynllun Strategol Sero Net Llywodraeth Cymru

Y cynllun i'w wneud Llywodraeth Cymru yn sero-net erbyn 2030.

Cynllun Strategol Sero Net Llywodraeth Cymru


Iechyd a chyfalaf cymdeithasol a dynol

Adnoddau

POLISI'R LLYWODRAETH

Cynllun Plant a Phobl Ifanc

Mae’r Cynllun yn nodi’r addewidion y mae Llywodraeth Cymru wedi’u gwneud i gefnogi plant a phobl ifanc.

Cynllun Plant a Phobl Ifanc


POLISI'R LLYWODRAETH

Siarter ar gyfer gofalwyr di-dâl

Siarter yn egluro hawliau cyfreithiol gofalwyr di-dâl yng Nghymru o dan Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.

Siarter ar gyfer gofalwyr di-dâl


POLISI'R LLYWODRAETH

Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol

Mae Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol (y Cynllun) yn adeiladu ar fentrau blaenorol gan Lywodraeth Cymru ym maes cydraddoldeb hil.

Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol


STRATEGAETH

Cryfhau ein system gofal cymunedol

Yr hyn mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu ei wneud i helpu pobl hŷn a phobl agored i niwed.

Cryfhau ein system gofal cymunedol


ERTHYGL

Fframwaith canlyniadau cenedlaethol gwasanaethau cymdeithasol

Adroddiad am lesiant pobl sy’n cael gofal a chymorth a gofalwyr di-dâl sy’n cael cymorth.

Fframwaith canlyniadau cenedlaethol gwasanaethau cymdeithasol


STRATEGAETH

Strategaeth digidol a data ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru

Gwella'r ffordd rydym yn darparu gwasanaethau iechyd a gofal modern drwy dechnoleg a defnyddio data.

Strategaeth digidol a data ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru


STRATEGAETH

Strategaeth ar gyfer cymdeithas sy'n heneiddio: datblygiad y cynllun cyflenwi Mai 2023

Sut mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyrraedd y targedau a amlinellir yng nghynllun cyflawni y strategaeth ar gyfer cymdeithas sy’n heneiddio

Strategaeth ar gyfer cymdeithas sy'n heneiddio: datblygiad y cynllun cyflenwi Mai 2023


STRATEGAETH

Rôl gwasanaethau cleifion allanol wrth drawsnewid gofal a gynlluniwyd yng Nghymru

Mae'r strategaeth a'r cynllun gweithredu hwn yn nodi bwriadau Llywodraeth Cymru i adfer, ailosod a thrawsnewid gwasanaethau gofal wedi'u cynllunio tra'n lleihau amrywiaeth ar draws byrddau iechyd a darparu gwasanaethau cyson a theg i bawb.

Rôl gwasanaethau cleifion allanol wrth drawsnewid gofal a gynlluniwyd yng Nghymru


CANLLAW

Annog, atal ac amser paratoi ar gyfer gofal a gynlluniwyd

Grymuso pobl sy'n aros am driniaeth i wneud y gorau o'u hiechyd a'u lles. Mae’r polisi 3A yn amlinellu, ar lefel strategol, egwyddorion, nodweddion a swyddogaethau sylfaenol y gwasanaethau sy’n cefnogi’r rhai sy’n aros am driniaeth yng Nghymru.

Annog, atal ac amser paratoi ar gyfer gofal a gynlluniwyd


CANLLAW

Cyfarwyddydau Gofal Sylfaenol (Cynllun Peilot E-Bresgripsiynu) 2023

Cyfarwyddydau i fyrddau iechyd lleol ynglŷn â Chyfarwyddydau Gofal Sylfaenol (Cynllun Peilot E-Bresgripsiynu) 2023.

Cyfarwyddydau Gofal Sylfaenol (Cynllun Peilot E-Bresgripsiynu) 2023


STRATEGAETH

Cynllun Cyflawni ar Gyfer Iechyd Meddwl 2019 i 2022

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu gwella iechyd meddwl y genedl.

Cynllun Cyflawni ar Gyfer Iechyd Meddwl 2019 i 2022


STRATEGAETH

Fframwaith Ymgysylltu a Datblygu Ieuenctid: Cynllun Gweithredu

Cynllun gweithredu Llywodraeth Cymru i leihau nifer y bobl ifanc 11 i 25 oed nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant (NEET).

Fframwaith Ymgysylltu a Datblygu Ieuenctid: Cynllun Gweithredu


ADRODDIAD

Grant Lleihau Maint Dosbarthiadau Babanod: Adroddiad Cynnydd 2017 i 2019

Mae adroddiad Llywodraeth Cymru yn nodi gwybodaeth am y cynnydd y mae'n ei wneud i leihau maint dosbarthiadau babanod mewn ysgolion sy'n cael arian grant.

Grant Lleihau Maint Dosbarthiadau Babanod: Adroddiad Cynnydd 2017 i 2019


STRATEGAETH

Cefnogi Pobl Ifanc yn y System Gyfiawnder

Cynllun Gweithredu Cyfiawnder Ieuenctid Llywodraeth Cymru i gefnogi pobl ifanc sydd yn y system cyfiawnder troseddol neu sydd mewn perygl o hynny.

Cefnogi Pobl Ifanc yn y System Gyfiawnder


STRATEGAETH

Strategaeth Gordewdra Pwysau Iach: Cymru Iach

Mae strategaeth Llywodraeth Cymru yn nodi’r hyn y mae'n ei wneud i gefnogi pobl i wneud dewisiadau iachach a byw bywydau mwy egnïol, gan gynnwys lleoliadau gofal plant, ysgolion, a lleoliadau addysg uwch, bellach a lleoliadau addysg eraill.

Strategaeth Gordewdra Pwysau Iach: Cymru Iach


STRATEGAETH

Cynllun a Nodau Cydraddoldeb: 2020 i 2024

Mae cynllun Llywodraeth Cymru yn nodi nodau, amcanion a chamau gweithredu i fynd i’r afael ag anghydraddoldeb a gwneud ein cymdeithas yn decach ac yn fwy cynhwysol, gan gynnwys y nod hirdymor y gall bawb yng Nghymru gymryd rhan mewn bywyd gwleidyddol, cyhoeddus a bob dydd.

Cynllun a Nodau Cydraddoldeb: 2020 i 2024


STRATEGAETH

Ail-greu ar ôl COVID-19: Yr Heriau a’r Blaenoriaethau

Mae dogfen Llywodraeth Cymru yn nodi blaenoriaethau i helpu i sefydlogi Cymru wrth inni barhau i fyw gyda coronafeirws, atal niwed tymor hwy a chynllunio i adeiladu dyfodol newydd, gan sicrhau nad yw pobl ifanc yn colli allan yn addysgol neu'n economegol.

Ail-greu ar ôl COVID-19: Yr Heriau a’r Blaenoriaethau


STRATEGAETH

Strategaeth Ddigidol i Gymru

Strategaeth Llywodraeth Cymru ar ddefnyddio digidol, data a thechnoleg i wella bywydau pobl Cymru, gan gynnwys rhoi’r hyder sydd ei angen ar bobl Cymru i ymgysylltu â’u cymunedau ac yn y gymdeithas fodern.

Strategaeth Ddigidol i Gymru


POLISI

Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026

Rhaglen lywodraethu Llywodraeth Cymru wedi’i diweddaru, gan gynnwys ymrwymiad i barhau â’i rhaglen hirdymor o ddiwygio addysg, a sicrhau bod anghydraddoldebau addysgol yn culhau a safonau’n codi.

Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026


STRATEGAETH

Cymraeg 2050: Ein Cynllun ar Gyfer 2021 i 2026

Rhaglen waith Llywodraeth Cymru 2021 i 2026 i helpu i gyrraedd miliwn o siaradwyr Cymraeg a dyblu’r defnydd dyddiol o’r Gymraeg erbyn 2050.

Cymraeg 2050: Ein Cynllun ar Gyfer 2021 i 2026


STRATEGAETH

Trais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol: Strategaeth 2022 i 2026

Sut bydd Llywodraeth Cymru'n cydweithio â sefydliadau eraill i fynd i'r afael â thrais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol.

Trais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol: Strategaeth 2022 i 2026


STRATEGAETH

Strategaeth Unedau Tystiolaeth Cydraddoldeb, Hil ac Anabledd

Mae'n disgrifio cwmpas a blaenoriaethau newydd yr Unedau Tystiolaeth Cydraddoldeb, Hil ac Anabledd.

Strategaeth Unedau Tystiolaeth Cydraddoldeb, Hil ac Anabledd


STRATEGAETH

Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol

Beth mae Llywodraeth Cymru yn mynd i'w wneud i wneud Cymru'n wrth-hiliol.

Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol


STRATEGAETH

Cynllun Gweithredu LHDTC+ Cymru

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu sicrhau mai Cymru yw’r genedl fwyaf cyfeillgar yn Ewrop i bobl LHDTC+.

Cynllun Gweithredu LHDTC+ Cymru


STRATEGAETH

Cynllun Gweithredu Cymru sy’n Falch o’r Mislif

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu dod â thlodi mislif i ben a sicrhau urddas mislif yng Nghymru.

Cynllun Gweithredu Cymru sy’n Falch o’r Mislif


STRATEGAETH

Strategaeth ar Gyfer Cymdeithas sy'n Heneiddio: Cynllun Cyflawni

Sut y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyrraedd y targedau sy'n cael eu hamlinellu yn 'Cymru sy'n gyfeillgar i'r oedran: ein strategaeth ar gyfer cymdeithas sy'n heneiddio'

Strategaeth ar Gyfer Cymdeithas sy'n Heneiddio: Cynllun Cyflawni


DATGANIAD

Y Datganiad Ansawdd ar Gyfer Iechyd Menywod a Merched

Mae'r datganiad ansawdd yn disgrifio sut y dylai gwasanaethau iechyd menywod o safon uchel fod.

Y Datganiad Ansawdd ar Gyfer Iechyd Menywod a Merched


STRATEGAETH

Sicrhau Cyfiawnder i Gymru

Mae Llywodraeth Cymru yn mynd ati i ddiwygio'r system gyfiawnder a sicrhau canlyniadau gwell i bobl Cymru.

Sicrhau Cyfiawnder i Gymru


STRATEGAETH

Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol: Cynllun Dysgu a Gwella’n Barhaus ar Gyfer 2023 i 2025

Dyfnhau’r defnydd o’r egwyddor datblygu cynaliadwy sydd wrth wraidd y ffordd mae Llywodraeth Cymru yn gweithio, a rhoi cymhelliant i’w defnyddio.

Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol: Cynllun Dysgu a Gwella’n Barhaus ar Gyfer 2023 i 2025


Iechyd a chyflogaeth ac amodau gweithio

Adnoddau

STRATEGAETH

Cynllun Cyflogadwyedd 2018

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu mynd i'r afael â diweithdra ac anweithgarwch economaidd.

Cynllun Cyflogadwyedd 2018


DATGANIAD

Cymru'n Gweithio

Datganiad i'r wasg Llywodraeth Cymru ar wasanaeth Cymru'n Gweithio sy'n darparu cymorth symlach i unigolion sydd am gael gwaith.

Cymru'n Gweithio


CANLLAW

Rhieni, Gofal Plant a Chyflogaeth (PaCE)

Canllawiau Llywodraeth Cymru ar gymorth ar gyfer gofal plant wrth hyfforddi ac ennill sgiliau i gael swydd.

Rhieni, Gofal Plant a Chyflogaeth (PaCE)


STRATEGAETH

Strategaeth Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant y Gweithlu: 2021 i 2026

Mae strategaeth Llywodraeth Cymru yn nodi cynlluniau a thargedau uchelgeisiol ar gyfer llunio Llywodraeth Cymru ar gyfer y dyfodol.

Strategaeth Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant y Gweithlu: 2021 i 2026


STRATEGAETH

Cymru Gryfach, Decach a Gwyrddach: Cynllun Cyflogadwyedd a Sgiliau

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu helpu pobl i gynyddu eu sgiliau, cael mynediad at waith teg a ffynnu, ar gyfer Cymru fwy cyfartal.

Cymru Gryfach, Decach a Gwyrddach: Cynllun Cyflogadwyedd a Sgiliau


STRATEGAETH

Fframweithiau Economaidd Rhanbarthol

Fframweithiau economaidd rhanbarthol ar sut mae pob rhanbarth o Gymru yn gweithio tuag at set gyffredin o flaenoriaethau economaidd, gan gynnwys swyddi cynaliadwy a gwaith teg.

Fframweithiau Economaidd Rhanbarthol


STRATEGAETH

Ail-greu ar ôl COVID-19: Yr Heriau a’r Blaenoriaethau

Mae dogfen Llywodraeth Cymru yn nodi blaenoriaethau i helpu i sefydlogi Cymru wrth inni barhau i fyw gyda coronafeirws, atal niwed tymor hwy a chynllunio i adeiladu dyfodol newydd, gan gynnwys lleihau diweithdra a rhoi'r cyfle gorau i bawb ddod o hyd i waith da gyda rhagolygon tymor hir a'i gadw.

Ail-greu ar ôl COVID-19: Yr Heriau a’r Blaenoriaethau


STRATEGAETH

Strategaeth Ddigidol i Gymru

Strategaeth Llywodraeth Cymru ar ddefnyddio digidol, data a thechnoleg i wella bywydau pobl yng Nghymru, gan gynnwys creu gweithlu sydd â’r sgiliau digidol, y gallu a’r hyder i ragori yn y gweithle ac mewn bywyd bob dydd.

Strategaeth Ddigidol i Gymru


POLISI

Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026

Rhaglen lywodraethu Llywodraeth Cymru wedi’i diweddaru, gan gynnwys ymrwymiad i adeiladu economi sy’n seiliedig ar egwyddorion gwaith teg, cynaliadwyedd a diwydiannau a gwasanaethau’r dyfodol.

Rhaglen lywodraethu 2021 i 2026


STRATEGAETH

Strategaeth Gordewdra Pwysau Iach: Cymru Iach

Mae strategaeth Llywodraeth Cymru yn nodi’r hyn y mae'n ei wneud i gefnogi pobl i wneud dewisiadau iachach a byw bywydau mwy egnïol, gan gynnwys gweithleoedd iach.

Strategaeth Gordewdra Pwysau Iach: Cymru Iach


STRATEGAETH

Strategaeth Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol 2022 a Thu Hwnt

Mae’r strategaeth yn amlinellu’r weledigaeth ar gyfer helpu’r gweithlu i ennill y sgiliau trosglwyddadwy sy’n hanfodol ar gyfer economi’r dyfodol.

Strategaeth Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol 2022 a Thu Hwnt


Y DU a rhyngwladol

Trosolwg

Mae annhegwch iechyd hirsefydlog a pharhaus yr un mor amlwg yng Nghymru ag y mae ar draws Ewrop a gweddill y byd.  Mae Agenda Datblygu Cynaliadwy 2030 y Cenhedloedd Unedig yn pennu 17 o Nodau Datblygu Cynaliadwy (SDG, neu Nodau Byd-eang) gyda Nod 10 yn canolbwyntio’n benodol ar leihau anghydraddoldebau; a phob Nod arall yn cael effaith uniongyrchol neu anuniongyrchol ar les pobl a’r bwlch iechyd. Y nodau sy’n arbennig o berthnasol yw Nod 1 Dim tlodi; Nod 2 Dim newyn; Nod 3 Iechyd a Lles Da; Nod 4 Addysg o safon; Nod 5 Cydraddoldeb Rhywiol a Nod 8 Gwaith da a thwf economaidd.

SDGs sy’n ymwneud yn benodol â gwella iechyd a thegwch

Gall gwella iechyd a lles i bawb, lleihau annhegwch ym maes iechyd a sicrhau nad oes neb yn cael ei adael ar ôl ddod â manteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol ehangach i boblogaethau, gan gyfrannu at dwf economaidd cynhwysol a datblygu cynaliadwy.

Fodd bynnag, mae’r cynnydd tuag at y Grwpiau Datblygu Cynaliadwy ledled y byd wedi’i atal gan bandemig y Coronafeirws.

Wedi’u halinio â’r Grwpiau Datblygu Cynaliadwy, nod trydydd Rhaglen Waith Gyffredinol ar ddeg Sefydliad Iechyd y Byd 2019–2025 yw sicrhau bywydau iach a hyrwyddo lles i bawb o bob oedran. Er mwyn ysgogi a hwyluso gweithredu, datblygodd Swyddfa Ewropeaidd Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer Buddsoddi mewn Iechyd a Datblygu yn Fenis, Yr Eidal, y fenter Adroddiadau Statws Ecwiti Iechyd (HESRi) i ymchwilio i’r heriau, y cyfleoedd a’r opsiynau allweddol i: a) ddileu’r rhwystrau sy’n dal pobl yn ôl mewn iechyd ac mewn bywyd; a b) creu’r amodau i bawb lwyddo a ffynnu mewn iechyd ac mewn bywyd. Mae hefyd yn darparu methodoleg flaengar a set o offer i hyrwyddo a chefnogi camau polisi dros degwch iechyd a lles.  

Yn dilyn hyn, mabwysiadwyd y Penderfyniad cyntaf ar Gyflymu cynnydd tuag at fywydau iach a ffyniannus i bawb, cynyddu tegwch iechyd a gadael neb ar ôl yn Rhanbarth Ewropeaidd Sefydliad Iechyd y Byd, gan gydnabod bod lleihau a dileu annhegwch ym maes iechyd yn gyfraniad angenrheidiol at dwf cynhwysol a datblygu cynaliadwy.

Mae Rhaglen Waith Ewropeaidd Sefydliad Iechyd y Byd , 2020–2025 “Gweithredu ar y Cyd dros Iechyd Gwell yn Ewrop” wedi rhoi pwyslais cryf ar ‘adael neb ar ôl’ er mwyn ymdrin â her barhaus annhegwch ym maes iechyd ar draws y Rhanbarth Ewropeaidd. Yn y DU, mae Sefydliad Tegwch Iechyd UCL wedi bod yn arwain ac yn cydweithio ar waith i ymdrin â phenderfynyddion cymdeithasol iechyd a gwella tegwch iechyd, datblygu a chefnogi adolygiadau, ymagweddau a chapasiti.

Bu cydweithio hirsefydlog rhwng Cymru a Sefydliad Iechyd y Byd, gan gryfhau gwybodaeth, gallu a phartneriaeth ryngwladol dros wella lles a thegwch iechyd, atal a thaclo bygythiadau i bobl ac i gymdeithas; a sicrhau datblygu cynaliadwy. Mae Canolfan Cydweithredu Sefydliad Iechyd y Byd ar Fuddsoddi mewn Iechyd a Lles (WHO CC) yn Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi bod yn gweithio’n agos gyda Swyddfa Ranbarthol Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfer Ewrop a’r Swyddfa Ewropeaidd ar gyfer Buddsoddi mewn Iechyd a Datblygu yn Fenis, Yr Eidal i gryfhau rôl flaenllaw Cymru o ran ysgogi buddsoddiad cynaliadwy mewn lles poblogaeth a thegwch iechyd, a chefnogi ffyniant i bawb. Trwy sefydlu WHESRi, mae Cymru wedi cael ei chydnabod fel dylanwadwr byd-eang ac yn safle arloesi byw ar gyfer tegwch iechyd, gan roi esiampl ac ysbrydoliaeth i wledydd a rhanbarthau eraill; yn ogystal â dysgu o arfer gorau, arbenigedd ac ymagweddau arloesol rhyngwladol.

Wedi’i gychwyn i lywio a chefnogi ymateb ac adferiad pandemig COVID-19, mae adroddiadau Sganio’r Gorwel Rhyngwladol a Dysgu Iechyd Cyhoeddus Cymru yn darparu tystiolaeth ryngwladol helaeth ar effeithiau iechyd, lles, cymdeithasol ac economaidd COVID-19. Nid yw’r effeithiau hyn wedi’u teimlo’n gyfartal ac maent wedi arwain at fylchau a gwendidau iechyd cynyddol, gan ddod â heriau newydd a digynsail i boblogaethau, systemau iechyd a llywodraethau ar draws y byd. Maent wedi amlygu annhegwch cymdeithasol, gwahaniaethu a bylchau iechyd ymhellach o fewn a rhwng gwledydd, gan arwain at alwadau i ‘adeiladu’n ôl yn decach‘. Mae’r adroddiadau bellach wedi ehangu o ran cwmpas i gynnwys pynciau iechyd cyhoeddus â blaenoriaeth.

Y Pum Amod Hanfodol

Mae’r adran hon yn cynnwys enghreifftiau o adnoddau ar natur ac effeithiau anghydraddoldebau iechyd, gan gysylltu â’r Pum Amod Hanfodol ar gyfer iechyd. Mae’r adnoddau hyn yn cynnwys:

  • Dangosfwrdd rhyngweithiol
  • Adroddiadau
  • Canllawiau
  • Erthyglau ymchwil

Cael yr wybodaeth ddiweddaraf.

Diweddarir Llwyfan Datrysiadau Tegwch Iechyd Cymru yn barhaus gyda’r adnoddau a’r deunyddiau diweddaraf, gan gynnwys data, polisïau, adroddiadau ac astudiaethau achos. Cysylltwch â ni i gael eich hysbysu am ddiweddariadau i’r Llwyfan Datrysiadau.

Cysylltwch â ni i gymryd rhan.

Rydym yn gweithio gyda rhanddeiliaid a defnyddwyr i ddiweddaru ac ehangu’r Llwyfan Datrysiadau gyda phrosiectau, astudiaethau achos a nodweddion sbotolau sy’n canolbwyntio ar degwch iechyd. Cysylltwch â ni i rannu eich prosiectau a’ch storïau am lwyddiant, i’w dangos ar y llwyfan.


Adnoddau defnyddiol:

ADNODD

Sefydliad Iechyd y Byd Menter Adroddiadau Statws Ecwiti Iechyd

Sydd â'r nod o symud y ffocws gwleidyddol a pholisi o ddisgrifio'r broblem i gofnodi cynnydd a galluogi gweithredu i gynyddu tegwch mewn iechyd.

Sefydliad Iechyd y Byd Menter Adroddiadau Statws Ecwiti Iechyd - Saesneg yn unig


ADNODD

Sefydliad Iechyd y Byd Penderfynyddion Cymdeithasol Iechyd

Cyflwyno gwybodaeth am annhegwch mewn iechyd a sut y caiff ei bennu'n gymdeithasol, gan atal poblogaethau tlotach rhag symud i fyny mewn cymdeithas a gwneud y gorau o'u potensial.

Sefydliad Iechyd y Byd Penderfynyddion Cymdeithasol Iechyd - Saesneg yn unig


ADNODD

Sefydliad Iechyd y Byd Cyfres Gweminarau Fyd-eang Sefydliad Iechyd y Byd ar Ecwiti, COVID-19 a Phenderfynyddion Cymdeithasol Iechyd

Trafod yr effeithiau anghymesur y mae'r pandemig COVID-19 yn eu cael ar grwpiau poblogaeth mwy difreintiedig, gan ganolbwyntio ar sut mae'n ehangu annhegwch ym maes iechyd.

Sefydliad Iechyd y Byd Cyfres Gweminarau Fyd-eang Sefydliad Iechyd y Byd ar Ecwiti, COVID-19 a Phenderfynyddion Cymdeithasol Iechyd - Saesneg yn unig


ADNODD

Gweithredu ar y Cyd Tegwch Iechyd Ewrop (JAHEE)

Cyfrannu at ymdrechion i sicrhau gwell tegwch mewn deilliannau iechyd ar draws pob grŵp mewn cymdeithas yn y gwledydd sy'n cymryd rhan ac yn Ewrop yn gyffredinol a lleihau heterogenedd rhwng gwledydd wrth daclo anghydraddoldebau iechyd.

Gweithredu ar y Cyd Tegwch Iechyd Ewrop (JAHEE) - Saesneg yn unig


ADNODD

Y Ganolfan Ymchwil Anghydraddoldebau Iechyd Byd-eang (CHAIN)

Dwyn ynghyd ymchwilwyr o ranbarthau'r byd a gwahanol ddisgyblaethau ymchwil i ddatblygu'r sefyllfa bresennol drwy gynnig mewnwelediadau newydd o arbrofion cymdeithasol, labordy a naturiol i'r mecanweithiau achlysurol sy'n cysylltu statws economaidd-gymdeithasol ac iechyd.

Y Ganolfan Ymchwil Anghydraddoldebau Iechyd Byd-eang (CHAIN) - Saesneg yn unig


ADNODD

EuroHealthNet Porth Anghydraddoldebau Iechyd

Hyb gwybodaeth ar anghydraddoldebau iechyd yn Ewrop sy'n darparu gwybodaeth am amrywiaeth o feysydd, megis cyllid, data, mentrau ac offer.

EuroHealthNet Porth Anghydraddoldebau Iechyd - Saesneg yn unig


ADNODD

The Lancet Group Hyrwyddo Tegwch, Amrywiaeth a Chynhwysiad

Hyrwyddo tegwch, amrywiaeth a chynhwysiad (EDI) fel ymrwymiad i iechyd i bawb.

The Lancet Group Hyrwyddo Tegwch, Amrywiaeth a Chynhwysiad - Saesneg yn unig


ADNODD

Y Sefydliad Iechyd Hyb Tystiolaeth: Beth sy'n Gyrru Anghydraddoldebau Iechyd?

Darparu data, mewnwelediadau a dadansoddiadau yn ymchwilio i sut mae amgylchiadau yr ydym yn byw ynddynt yn siapio ein hiechyd.

Y Sefydliad Iechyd Hyb Tystiolaeth: Beth sy'n Gyrru Anghydraddoldebau Iechyd? - Saesneg yn unig


ADNODD

Coleg Prifysgol Llundain Sefydliad Ecwiti Iechyd

Cefnogi gwell tegwch iechyd drwy adeiladu'r sylfaen dystiolaeth, dylanwadu ar gamau gweithredu sy'n gweithio, a meithrin gallu.

Coleg Prifysgol Llundain Sefydliad Ecwiti Iechyd - Saesneg yn unig


ADNODD

Sicrhau Cynnydd o ran y Nodau Datblygu Cynaliadwy Mewn Argyfyngau Rheolaidd

Canolbwyntir ar effaith gronnus COVID, y rhyfel yn Wcráin a’r argyfwng hinsawdd mewn cyd-destun economaidd. Mae’r adroddiad hwn gan y Cenhedloedd Unedig yn edrych ar yr effaith anghymesur ar y rhai sydd fwyaf agored i niwed ac mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau drwy gynnwys 'map ffordd i gyflymu cynnydd y Nodau Datblygu Cynaliadwy'

Sicrhau Cynnydd o ran y Nodau Datblygu Cynaliadwy Mewn Argyfyngau Rheolaidd - Saesneg yn unig


ADNODD

Yr Argyfwng Costau Byw: Sut mae'n Effeithio ar Blant yn Ewrop a Beth sydd Angen i Lywodraethau ei Wneud

Gan edrych ar yr argyfwng tlodi plant yn Ewrop a achoswyd yn rhannol gan y pandemig COVID a’r rhyfel yn Wcráin, mae’r adroddiad hwn gan Achub y Plant yn rhoi cipolwg ar 12 gwlad Ewropeaidd, yn dangos effaith yr argyfwng costau byw ar blant/teuluoedd. Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau yn yr ystyr ei fod yn darparu gwybodaeth ac enghreifftiau o ymyriadau'r llywodraeth ac yn cynnig argymhellion.

Yr Argyfwng Costau Byw: Sut mae'n Effeithio ar Blant yn Ewrop a Beth sydd Angen i Lywodraethau ei Wneud - Saesneg yn unig


ADNODD

Mynd i'r Afael â'r Argyfwng Costau Byw Mewn Gwledydd sy'n Datblygu: Rhagolygon Mewn Perthynas â Thlodi a’r Perygl o Fynd i Dlodi ac Ymatebion Polisi

Mae’r adroddiad hwn gan y Cenhedloedd Unedig yn archwilio effaith yr argyfwng costau byw ar yr economi fyd-eang, gan edrych ar effeithiau hyn ar newidiadau i dlodi a’r perygl o fynd i dlodi. Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau drwy gynnwys ymatebion polisi.

Mynd i'r Afael â'r Argyfwng Costau Byw Mewn Gwledydd sy'n Datblygu: Rhagolygon Mewn Perthynas â Thlodi a’r Perygl o Fynd i Dlodi ac Ymatebion Polisi - Saesneg yn unig


CANLLAW

Sut i Ddiogelu Tegwch Eich Polisïau a’ch Ymyriadau: Canllaw Adnoddau ar Gyfer Cynllunwyr a Llunwyr Polisi i Osgoi Gadael Neb ar ôl

Mae’r pecyn cymorth hwn yn rhoi adnoddau ategol i’r Fenter Adroddiad Statws Tegwch Iechyd. Mae’n cynnig arweiniad sy’n hawdd i’w ddefnyddio ac yn ymwneud â datblygu dulliau cynhwysol, cyfranogol ar gyfer llunio polisïau sy’n ystyried grwpiau nad ydynt yn cael eu cynrychioli yn y data sydd ar gael.

Sut i Ddiogelu Tegwch Eich Polisïau a’ch Ymyriadau: Canllaw Adnoddau ar Gyfer Cynllunwyr a Llunwyr Polisi i Osgoi Gadael Neb ar ôl – Saesneg yn unig


Iechyd a gwasanaethau iechyd

Adnoddau

ADRODDIAD COVID

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dwyn ynghyd dystiolaeth a mewnwelediadau rhyngwladol ar anghydraddoldebau o'r gyfres Adroddiadau Dysgu Sganio'r Gorwel Rhyngwladol. Mae'n canolbwyntio ar grwpiau sy'n agored i niwed a dosbarthiad anghyfartal effeithiau anuniongyrchol sy'n deillio o'r pandemig COVID-19, gan gynnwys aflonyddwch i wasanaethau iechyd, ac effeithiau'r pandemig ar iechyd meddwl a materion gysylltiedig â thegwch brechlynnau.

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed


ERTHYGL

Anghydraddoldebau Mewn Gofal Iechyd i Bobl ag Iselder a/neu Bryder

Mae'r adroddiad ffurf hir hwn gan Y Sefydliad Iechyd yn disgrifio'r defnydd o ofal iechyd gan bobl sydd ag iselder a/neu orbryder ar draws gofal sylfaenol ac eilaidd yn Lloegr cyn y pandemig COVID-19, ac yn amlygu anghenion iechyd ehangach y cleifion hyn ac amrywiad hirsefydlog yn y defnydd o ofal iechyd fesul lefel amddifadedd economaidd-gymdeithasol.

Anghydraddoldebau Mewn Gofal Iechyd i Bobl ag Iselder a/neu Bryder - Saesneg yn unig


PAPUR

Cydnerthedd Systemau Iechyd yn Ystod COVID-19: Gwersi ar Gyfer Adeiladu yn ôl yn Well

Mae'r gyfres polisi iechyd hon gan yr Arsyllfa Ewropeaidd ar Systemau a Pholisïau Iechyd yn darparu tystiolaeth i wneuthurwyr polisi cenedlaethol o wledydd eraill i asesu eu hymatebion eu hunain i COVID-19 ac ymgorffori addasiadau sy'n briodol ar gyfer eu cyd-destunau cenedlaethol, gan gefnogi'r newid o reoli argyfwng i gyflawni systemau a chymdeithasau iechyd mwy cydnerth.

Cydnerthedd Systemau Iechyd yn Ystod COVID-19: Gwersi ar Gyfer Adeiladu yn ôl yn Well - Saesneg yn unig


BRIFFIO

Sut Fydd COVID-19 yn Effeithio ar Ffrwythlondeb?

Mae'r briff technegol hwn gan Gronfa Boblogaeth y Cenhedloedd Unedig yn amlygu pwysigrwydd hanfodol dosbarthu gwasanaethau iechyd rhywiol ac atgenhedlol (SRH) fel 'gwasanaethau hanfodol' yn ystod y pandemig, ac yn tanlinellu cyfrifoldeb llywodraethau i sicrhau y gall pawb arfer eu hawliau atgenhedlol, hyd yn oed yn ystod pandemig byd-eang.

Sut Fydd COVID-19 yn Effeithio ar Ffrwythlondeb? - Saesneg yn unig


BRIFFIO

Cymorth Ewropeaidd i Wella Systemau Iechyd a Gofal

Mae'r briff polisi hwn gan Sefydliad Iechyd y Byd a'r Arsyllfa Ewropeaidd ar Systemau a Pholisïau Iechyd yn mapio'r llu o offer Ewropeaidd a all helpu i wella systemau iechyd a gofal a sut maent yn gysylltiedig â'r heriau a wynebir gan wneuthurwyr polisi iechyd mewn Aelod-wladwriaethau.

Cymorth Ewropeaidd i Wella Systemau Iechyd a Gofal - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Bregusrwydd Economaidd ac Anghenion Gofal Iechyd nas Diwallwyd Ymhlith y Boblogaeth 50 + oed yn Ystod y Pandemig COVID-19 yn Ewrop

Mae'r erthygl ymchwil hon yn cyfeirio at fodolaeth gwahaniaethau arwyddocaol wrth gael mynediad i ofal iechyd yn ystod y pandemig fesul bregusrwydd economaidd.

Bregusrwydd Economaidd ac Anghenion Gofal Iechyd nas Diwallwyd Ymhlith y Boblogaeth 50 + oed yn Ystod y Pandemig COVID-19 yn Ewrop - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Yr Achosion a'r Baich Byd-eang o Anhwylderau Iselder a Gorbryder Mewn 204 o Wledydd a Thiriogaethau yn 2020 o Ganlyniad i'r Pandemig COVID-19

Mae'r erthygl ymchwil hon yn amcangyfrif cynnydd mewn achosion o anhwylder iselder mawr ac anhwylderau gorbryder yn fyd-eang o ganlyniad i'r pandemig COVID-19.

Yr Achosion a'r Baich Byd-eang o Anhwylderau Iselder a Gorbryder Mewn 204 o Wledydd a Thiriogaethau yn 2020 o Ganlyniad i'r Pandemig COVID-19 - Saesneg yn unig


BRIFFIO

Anghenion Gofal Iechyd Heb eu Diwallu: Cymharu Dulliau a Chanlyniadau o Arolygon Rhyngwladol

Edrychir ar lefelau a adroddwyd o 'anghenion heb eu diwallu' yn ymwneud â gofal iechyd yn seiliedig ar wybodaeth a gasglwyd o arolygon rhyngwladol. Mae’r adroddiad hwn gan yr OECD yn tynnu sylw at y ffaith bod anghenion sydd heb eu diwallu yn uwch ymhlith pobl dlawd ar draws yr holl arolygon rhyngwladol.

Anghenion Gofal Iechyd Heb eu Diwallu: Cymharu Dulliau a Chanlyniadau o Arolygon Rhyngwladol - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Iechyd i Bawb?: Anghydraddoldebau Cymdeithasol mewn Iechyd a Systemau Iechyd

Dadansoddiad o anghydraddoldebau iechyd ac anghydraddoldebau mewn systemau iechyd ar draws 33 o wledydd yr OECD a’r UE, yn canolbwyntio ar ffactorau risg i iechyd, statws iechyd, defnyddio gwasanaethau iechyd, anghenion a darpariaeth gofal iechyd nas diwallwyd. Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau yn yr ystyr ei fod yn ceisio cynnig trafodaeth ar sut y gall cymdeithasau ddod yn fwy cynhwysol.

Iechyd i Bawb?: Anghydraddoldebau Cymdeithasol mewn Iechyd a Systemau Iechyd - Saesneg yn unig


BRIFFIO

Ariannu Gofal Iechyd mewn Cyfnodau Pan fo Chwyddiant yn Uchel

Yn canolbwyntio ar yr hinsawdd economaidd bresennol a'r heriau i systemau iechyd yn sgil hynny. Mae'r briff yn trafod cyfyngiadau gwariant cyffredinol y llywodraeth ar ofal iechyd a'r angen i gynyddu’r cyllid ar draws gwledydd yr OECD.

Ariannu Gofal Iechyd mewn Cyfnodau Pan fo Chwyddiant yn Uchel - Saesneg yn unig


Iechyd ac incwm a diogelu cymdeithasol

Adnoddau

ADRODDIAD COVID

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dwyn ynghyd dystiolaeth a mewnwelediadau rhyngwladol ar anghydraddoldebau o'r Adroddiadau Dysgu Sganio'r Gorwel Rhyngwladol a gyhoeddwyd rhwng mis Mai 2020 a mis Awst 2021. Mae'n canolbwyntio ar grwpiau sy'n agored i niwed a dosbarthiad anghyfartal effeithiau anuniongyrchol sy'n deillio o'r pandemig COVID-19, gan gynnwys effeithiau ar weithwyr incwm isel.

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed


PAPUR

Anghydraddoldeb a'r argyfwng COVID yn y Deyrnas Unedig

Mae'r papur gweithio hwn gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid yn adrodd i raglenni cymorth swydd ynghyd â'r system les estynedig olygu bod anghydraddoldeb incwm gwario wedi gostwng yn ystod y pandemig COVID-19 ond y bu ymchwydd mewn prisiau tai o fudd i bobl, yn benodol y rhai tua chanol y dosbarthiad cyfoeth.

Anghydraddoldeb a'r argyfwng COVID yn y Deyrnas Unedig - Saesneg yn unig


ADRODDIAD COVID

Anghydraddoldeb yn Ystod y Cyfnod COVID-19: Nid yw Pob Metrig yn Gyfartal o Ran Asesu Effaith Anghyfartal y Pandemig

Mae'r adroddiad hwn gan y Gronfa Ariannol Ryngwladol yn archwilio anghydraddoldebau incwm ac yn cyfeirio at dystiolaeth ryngwladol o effeithiolrwydd ymatebion polisi diogelu cymdeithasol megis trosglwyddiadau incwm a dargedwyd at weithwyr tlawd ac agored i niwed.

Anghydraddoldeb yn Ystod y Cyfnod COVID-19: Nid yw Pob Metrig yn Gyfartal o Ran Asesu Effaith Anghyfartal y Pandemig - Saesneg yn unig


ERTHYGL

COVID-19 ac Anghydraddoldeb Incwm Byd-eang

Mae'r erthygl ymchwil hon yn ymchwilio i effeithiau'r pandemig COVID-19 ar anghydraddoldeb incwm byd-eang.

COVID-19 ac Anghydraddoldeb Incwm Byd-eang - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Ansicrwydd Bwyd a Risg COVID-19 Mewn Gwledydd Incwm Isel a Chanolig

Mae'r erthygl ymchwil hon yn asesu a yw gwybodaeth am berson sydd wedi'i heintio â COVID-19 yn gysylltiedig ag ansicrwydd bwyd, colli swyddi a chau busnesau, a strategaethau ymdopi i llyfnu defnydd o fwyd.

Ansicrwydd Bwyd a Risg COVID-19 Mewn Gwledydd Incwm Isel a Chanolig - Saesneg yn unig


PAPUR

Diogelwch Incwm yn Ystod Cyfnodau o Salwch: Adolygiad Cwmpasu o Bolisïau, Arferion a Darpariaeth mewn Gwledydd Incwm Isel ac Incwm Canolig

Nod yr adolygiad cwmpasu hwn yw mapio ystod, nodweddion, darpariaeth, effeithiau amddiffynnol a thegwch polisïau y mai eu nod yw darparu sicrwydd incwm i oedolion y mae eu salwch yn eu hatal rhag cymryd rhan mewn gwaith cyflogedig mewn gwledydd incwm isel ac incwm canolig. Mae'n dod i'r casgliad bod cynyddu graddfa ac arallgyfeirio'r ystod o ymyriadau diogelu incwm yn hanfodol er mwyn gwella darpariaeth a thegwch, ac er mwyn cyflawni'r deilliannau hyn, bod yn rhaid i ddiogelu incwm gysylltiedig â salwch dderbyn gwell gydnabyddiaeth mewn polisïau iechyd ac wrth gyllido iechyd.

Diogelwch Incwm yn Ystod Cyfnodau o Salwch: Adolygiad Cwmpasu o Bolisïau, Arferion a Darpariaeth mewn Gwledydd Incwm Isel ac Incwm Canolig - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Anghydraddoldebau Iechyd yn Ewrop: A yw Diogelwch Isafswm Incwm yn Gwneud Gwahaniaeth?

Mae'r erthygl ymchwil hon yn ymchwilio i sut mae diogelwch isafswm incwm yn gysylltiedig ag anghydraddoldebau iechyd economaidd-gymdeithasol.

Anghydraddoldebau Iechyd yn Ewrop: A yw Diogelwch Isafswm Incwm yn Gwneud Gwahaniaeth? - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Adroddiad Byr: Cymhariaeth o Anghydraddoldebau Iechyd Meddwl Plant Mewn Tair Carfan Boblogaeth yn y DU

Mae'r adroddiad byr hwn yn datgelu nad yw'r bwlch iechyd meddwl rhwng plant breintiedig a difreintiedig yn y DU wedi culhau dros yr 20 mlynedd diwethaf ac y gallai fod yn gwaethygu.

Adroddiad Byr: Cymhariaeth o Anghydraddoldebau Iechyd Meddwl Plant Mewn Tair Carfan Boblogaeth yn y DU - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Dylanwadau Economaidd ar Iechyd y Boblogaeth yn yr Unol Daleithiau: Tuag at Lunio Polisïau sy'n Cael eu Gyrru gan Ddata a Thystiolaeth

Mae'r erthygl ymchwil hon yn ymchwilio i ddylanwadau economaidd ar iechyd y boblogaeth yn yr Unol Daleithiau ac yn awgrymu y bydd consensws gwneuthurwyr polisi ynghylch gwerth data—a'r ewyllys wleidyddol i weithredu arno—yn hanfodol ar gyfer trosi tystiolaeth yn welliannau mewn iechyd y boblogaeth.

Dylanwadau Economaidd ar Iechyd y Boblogaeth yn yr Unol Daleithiau: Tuag at Lunio Polisïau sy'n Cael eu Gyrru gan Ddata a Thystiolaeth - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Rhagfynegyddion Daearyddol a Demograffig-gymdeithasol o Ansicrwydd Bwyd Aelwydydd yng Nghanada, 2011–12

Mae'r erthygl ymchwil hon yn adrodd am berthynas wedi'i graddio rhwng incwm ac ansicrwydd bwyd yng Nghanada, gyda phob cynnydd o $1000 mewn incwm yn gysylltiedig â 2% yn llai o siawns o ansicrwydd bwyd ymylol, 4% yn llai o siawns o ansicrwydd bwyd cymedrol, a 5% yn llai o siawns o ansicrwydd bwyd difrifol.

Rhagfynegyddion Daearyddol a Demograffig-gymdeithasol o Ansicrwydd Bwyd Aelwydydd yng Nghanada, 2011–12 - Saesneg yn unig


BRIFFIO

Beth sy'n Sbarduno Ansicrwydd Economaidd a Phwy Sydd Fwyaf Mewn Perygl?

Mae'r briff polisi hwn gan Adran Materion Economaidd a Chymdeithasol y Cenhedloedd Unedig yn awgrymu nad yw adfer yn llawn o argyfwng y pandemig yn bosib heb daclo diogelwch economaidd a lleihau anghydraddoldeb.

Beth sy'n Sbarduno Ansicrwydd Economaidd a Phwy Sydd Fwyaf Mewn Perygl? - Saesneg yn unig


GWEMINAR COVID

Wynebu Tlodi ac Ansicrwydd Incwm yn Ystod COVID-19 Drwy Gryfhau Diogelu Cymdeithasol

Mae'r Gyfres Weminarau Byd-eang Sefydliad Iechyd y Byd hwn ar Ecwiti, COVID-19 a Phenderfynyddion Cymdeithasol Iechyd (SDH) yn trafod yr effeithiau anghymesur y mae'r pandemig COVID-19 yn eu cael ar grwpiau poblogaeth mwy difreintiedig, gan ganolbwyntio ar sut mae'n ehangu annhegwch ym maes iechyd.

Wynebu Tlodi ac Ansicrwydd Incwm yn Ystod COVID-19 Drwy Gryfhau Diogelu Cymdeithasol - Saesneg yn unig


BRIFFIO

Y Feirws Anghydraddoldeb: Dod â Byd at ei Gilydd Wedi'i Chwalu gan Coronafeirws Drwy Economi Deg, Gyfiawn a Chynaliadwy

Mae'r papur briffio hwn gan Oxfam International yn nodi y gorfodwyd cannoedd o filiynau o bobl i dlodi yn ystod y pandemig COVID-19.

Y Feirws Anghydraddoldeb: Dod â Byd at ei Gilydd Wedi'i Chwalu gan Coronafeirws Drwy Economi Deg, Gyfiawn a Chynaliadwy - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Adroddiad Byd-eang 2022 ar Argyfyngau Bwyd

Yn canolbwyntio ar y sefyllfa bresennol o ran yr argyfyngau bwyd, gyda safbwyntiau byd-eang, rhanbarthol a gwledydd penodol. Cynhwysir gwybodaeth am grwpiau sy’n agored i niwed gan gynnwys menywod beichiog, plant, ceiswyr lloches ac ati. Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau yn yr ystyr ei fod yn cynnwys gwybodaeth am ddata a 'gwybod sut i newid y llwybr'.

Adroddiad Byd-eang 2022 ar Argyfyngau Bwyd - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Y Cysylltiad Rhwng Diffyg Diogeled Bwyd ac Iechyd Meddwl yn Ystod Pandemig COVID-19

Archwilio’r cysylltiad rhwng diffyg diogeled bwyd ac iechyd meddwl ymhlith Americanwyr sydd ar incwm isel yn ystod pandemig COVID. Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau yn yr ystyr bod argymhellion iechyd cyhoeddus i leihau effeithiau diffyg diogeled bwyd yn cael eu cynnwys.

Y Cysylltiad Rhwng Diffyg Diogeled Bwyd ac Iechyd Meddwl yn Ystod Pandemig COVID-19 - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Effaith yr Argyfwng Economaidd-gymdeithasol ar Aelodau’r Ffederasiwn Banciau Bwyd Ewropeaidd (FEBA)

Yn edrych ar ddarlun yn seiliedig ar dystiolaeth o sgil-effeithiau'r argyfwng costau byw, ar weithrediadau Banciau Bwyd ac ar broffil y buddiolwyr terfynol a gefnogir drwy sefydliadau elusennol ar draws gwledydd Ewrop sy'n aelodau o’r Ffederasiwn. Mae'n dangos yr angen cynyddol am Fanciau Bwyd a hefyd y perygl cynyddol o ddiffyg diogeled bwyd, gan gynnwys y grwpiau sy’n wynebu’r perygl mwyaf o hyn.

Effaith yr Argyfwng Economaidd-gymdeithasol ar Aelodau’r Ffederasiwn Banciau Bwyd Ewropeaidd (FEBA) - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Polisïau a Mesurau Tlodi Ynni Mewn 5 Gwlad yn yr UE: Astudiaeth Gymharol

Yn edrych ar effeithiau tlodi ynni gan gynnwys yr effeithiau corfforol ac iechyd meddwl ar unigolion sy’n dlawd o ran ynni ar draws 5 o wledydd yr UE (Cyprus, Sbaen, Portiwgal, Bwlgaria a Lithwania). Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau yn yr ystyr bod trosolwg o bolisïau a mesurau dethol yn cael eu dadansoddi a gwneir argymhellion ar sut i ddefnyddio offer polisi a darparu'r gefnogaeth fwyaf effeithlon i aelwydydd sy’n dlawd o ran ynni.

Polisïau a Mesurau Tlodi Ynni Mewn 5 Gwlad yn yr UE: Astudiaeth Gymharol - Saesneg yn unig


Iechyd ac amodau byw

Adnoddau

ADRODDIAD COVID

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dwyn ynghyd dystiolaeth a mewnwelediadau rhyngwladol ar anghydraddoldebau o'r Adroddiadau Dysgu Sganio'r Gorwel Rhyngwladol a gyhoeddwyd rhwng mis Mai 2020 a mis Awst 2021. Mae'n canolbwyntio ar grwpiau sy'n agored i niwed a dosbarthiad anghyfartal effeithiau anuniongyrchol sy'n deillio o'r pandemig COVID-19, gan gynnwys yr effaith ar drais teuluol, rhywiol a thrais ar sail y rhywiau a thlodi bwyd.

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed


PAPUR

Anghydraddoldeb a'r Argyfwng COVID yn y Deyrnas Unedig

Mae'r papur gweithio hwn gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid yn adolygu effeithiau'r pandemig COVID-19 ar anghydraddoldebau gan gynnwys safonau byw aelwydydd yn y DU.

Anghydraddoldeb a'r Argyfwng COVID yn y Deyrnas Unedig - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Goresgyn Anghydraddoldebau Iechyd Mewn Cymdogaethau 'Sydd Wedi'u Gadael ar ôl'

Mae'r adroddiad hwn gan y Grŵp Seneddol Hollbleidiol (APPG) ar gyfer cymdogaethau sydd wedi'u gadael yn ôl yn disgrifio effaith iechyd gwael ar y rhai sy'n byw mewn ardaloedd difreintiedig a chymdogaethau 'sydd wedi'u gadael ar ôl' yn Lloegr ac yn darparu nifer o argymhellion polisi ar gyfer lleihau anghydraddoldebau iechyd ar lefel cymdogaethau a chymunedau.

Goresgyn Anghydraddoldebau Iechyd Mewn Cymdogaethau 'Sydd Wedi'u Gadael ar ôl' - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Safonau byw Gostyngol yn Ystod yr Argyfwng COVID-19: Tystiolaeth Feintiol Gan Naw Gwlad Ddatblygol

Mae'r erthygl ymchwil hon yn cyflwyno tystiolaeth gan naw gwlad ddatblygol nad oedd strategaethau ymdopi aelwydydd a chymorth gan y llywodraeth yn ddigonol i gynnal safonau byw cyn COVID-19, gan arwain at ansicrwydd bwyd cyffredinol ac amodau economaidd gwael.

Safonau byw Gostyngol yn Ystod yr Argyfwng COVID-19: Tystiolaeth Feintiol Gan Naw Gwlad Ddatblygol - Saesneg yn unig


CANLLAW

Canllawiau iechyd a Thai Sefydliad Iechyd y Byd: Argymhellion i hyrwyddo Tai Iach ar Gyfer Dyfodol Cynaliadwy a Theg

Mae'r adroddiad hwn gan Sefydliad Iechyd y Byd yn archwilio risgiau iechyd allweddol a baich y clefyd mewn perthynas â thai, ac yn darparu crynodebau tystiolaeth ar gartrefi gorlawn, tymereddau dan do, peryglon sy'n achosi anafiadau, hygyrchedd tai a mwy.

Canllawiau iechyd a Thai Sefydliad Iechyd y Byd: Argymhellion i hyrwyddo Tai Iach ar Gyfer Dyfodol Cynaliadwy a Theg - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Mannau Gwyrdd a Thegwch Iechyd: Adolygiad Systematig o Botensial Mannau Gwyrdd i Leihau Gwahaniaethau Iechyd

Mae'r adolygiad systematig hwn yn cyflwyno canlyniadau sy'n awgrymu y gallai mannau gwyrdd fod yn arf i hyrwyddo tegwch iechyd a darparu ffyrdd ymlaen i gynllunwyr trefol, rheolwyr parciau a gweithwyr iechyd cyhoeddus proffesiynol i daclo gwahaniaethau iechyd.

Mannau Gwyrdd a Thegwch Iechyd: Adolygiad Systematig o Botensial Mannau Gwyrdd i Leihau Gwahaniaethau Iechyd - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Anghydraddoldebau Iechyd yr Amgylchedd yn Ewrop: Ail Adroddiad Asesu

Mae'r adroddiad hwn gan Sefydliad Iechyd y Byd yn dogfennu maint anghydraddoldebau iechyd yr amgylchedd mewn gwledydd drwy 19 o ddangosyddion anghydraddoldeb ar amodau trefol, tai a gweithio, gwasanaethau sylfaenol ac anafiadau.

Anghydraddoldebau Iechyd yr Amgylchedd yn Ewrop: Ail Adroddiad Asesu - Saesneg yn unig


BRIFFIO

Adeiladu ar Gyfer Gwell Yfory: Polisïau i Wneud Tai yn Fwy Fforddiadwy

Mae'r adroddiad hwn gan yr OECD yn canolbwyntio ar fforddiadwyedd tai ar draws gwledydd yr OECD a sbardunau allweddol y farchnad dai sydd dan bwysau cynyddol ac effeithiau hyn ar y rhai sydd fwyaf agored i niwed, gan gynnwys aelwydydd incwm isel, ieuenctid neu bobl hŷn. Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau yn yr ystyr ei fod yn nodi cyfres o argymhellion i lywodraethau i wneud tai yn fwy fforddiadwy.

Adeiladu ar Gyfer Gwell Yfory: Polisïau i Wneud Tai yn Fwy Fforddiadwy - Saesneg yn unig


Iechyd a chyfalaf cymdeithasol a dynol

Adnoddau

ADRODDIAD COVID

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dwyn ynghyd dystiolaeth a mewnwelediadau rhyngwladol ar anghydraddoldebau o'r Adroddiadau Dysgu Sganio'r Gorwel Rhyngwladol a gyhoeddwyd rhwng mis Mai 2020 a mis Awst 2021. Mae'n canolbwyntio ar grwpiau sy'n agored i niwed a dosbarthiad anghyfartal effeithiau anuniongyrchol sy'n deillio o'r pandemig COVID-19, gan gynnwys effeithiau ar addysg a gofal plant. .

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed


ADRODDIAD COVID

Cyflwr yr Argyfwng Addysg Byd-eang: Llwybr at Adfer

Mae'r adroddiad hwn gan Fanc y Byd yn tynnu sylw at sut mae COVID-19 wedi gwaethygu'r argyfwng addysg. Mae hefyd yn olrhain cwrs ar gyfer creu systemau addysg mwy cydnerth yn y dyfodol, gan gynnwys sut i adeiladu ar y buddsoddiadau a wnaed a'r gwersi a ddysgwyd yn ystod y pandemig er mwyn cyflymu adferiad dysgu a dod allan o'r argyfwng gydag ansawdd addysg, cydnerthedd a thegwch gwell yn y tymor hwy.

Cyflwr yr Argyfwng Addysg Byd-eang: Llwybr at Adfer - Saesneg yn unig


PAPUR

Ieuenctid yn Ewrop: Effeithiau COVID-19 ar Eu Sefyllfa Economaidd a Chymdeithasol

Mae'r astudiaeth hon yn archwilio effeithiau'r pandemig COVID-19 ar ieuenctid yn Ewrop, gan gynnwys effeithiau cau ysgolion, cyfyngiadau ar gyfleoedd hyfforddi a gadael yr ysgol yn gynnar. Mae hefyd yn cynnwys camau a gymerwyd i daclo effeithiau COVID-19, gan gynnwys gwella sgiliau digidol a hyfforddeiaethau o safon.

Ieuenctid yn Ewrop: Effeithiau COVID-19 ar Eu Sefyllfa Economaidd a Chymdeithasol - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Addasu Penderfynyddion Ysgol Iechyd Plant

Mae'r sylwebaeth hon yn ymchwilio i sut y gellir addasu penderfynyddion ysgol iechyd plant i wella deilliannau'r boblogaeth ac yn amlinellu cynnig ar gyfer y genhedlaeth nesaf o ysgolion sy'n hybu iechyd.

Addasu Penderfynyddion Ysgol Iechyd Plant - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Addysg yn yr Oes Ddigidol

Mae'r adroddiad hwn gan yr OECD yn edrych ar rôl addysg wrth gefnogi llesiant emosiynol a chorfforol plant, gan edrych yn benodol ar y cysylltiad rhwng addysg, llesiant a thechnolegau digidol. Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau yn yr ystyr bod yr adroddiad yn manylu ar ymdrechion gwledydd penodol i fynd i'r afael ag anghydraddoldebau a diogelu a grymuso myfyrwyr.

Addysg yn yr Oes Ddigidol - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Strategaeth Addysg UNESCO ar Gyfer Iechyd a Llesiant

Mae'r strategaeth yn cyflwyno gweledigaeth UNESCO ar gyfer gwell canlyniadau iechyd ac addysg i bob dysgwr, drwy edrych ar faterion sy'n effeithio ar hyn, gan gynnwys trais ar sail rhyw, anghydraddoldeb rhwng y rhywiau, HIV ac AIDS, heintiau a drosglwyddir yn rhywiol, beichiogrwydd anfwriadol, a thrais a gwahaniaethu sy'n tynnu sylw at yr angen nas diwallwyd am wasanaethau iechyd meddwl mewn sefydliadau dysgu ac o'u hamgylch.

Strategaeth Addysg UNESCO ar Gyfer Iechyd a Llesiant - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Barod i Ddysgu a Ffynnu: Iechyd a Maeth Ysgolion Iedled y Byd

Mae'r adroddiad hwn gan UNESCO yn canolbwyntio ar addysg, iechyd a maeth fel hawliau ac amcanion ynddynt eu hunain, gan fod yn fuddsoddiad hefyd yn nyfodol gwlad ac yng ngallu ei phobl i fyw bywydau cynhyrchiol a boddhaus. Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau yn yr ystyr bod yr adroddiad yn dangos dichonoldeb rhaglenni iechyd a maeth ysgolion ar draws y byd.

Barod i Ddysgu a Ffynnu: Iechyd a Maeth Ysgolion Iedled y Byd - Saesneg yn unig


STRATEGAETH

Pob Plentyn yn Dysgu: Strategaeth Addysg UNICEF 2019-2030

Mae strategaeth UNICEF yn cefnogi hawl pob plentyn i addysg o safon, gan ganolbwyntio ar anghydraddoldebau o ran plant sy'n cael eu heithrio ar sail rhyw, plant ag anableddau, y plant tlotaf, lleiafrifoedd ethnig ac ieithyddol, a phlant y mae argyfyngau’n effeithio arnynt.

Pob Plentyn yn Dysgu: Strategaeth Addysg UNICEF 2019-2030 - Saesneg yn unig


Iechyd a chyflogaeth ac amodau gweithio

Adnoddau

ADRODDIAD COVID

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dwyn ynghyd dystiolaeth a mewnwelediadau rhyngwladol ar anghydraddoldebau o'r Adroddiadau Dysgu Sganio'r Gorwel Rhyngwladol a gyhoeddwyd rhwng mis Mai 2020 a mis Awst 2021. Mae'n canolbwyntio ar grwpiau sy'n agored i niwed a dosbarthiad anghyfartal effeithiau anuniongyrchol sy'n deillio o'r pandemig COVID-19, gan gynnwys effeithiau ar gyflogaeth.

Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol – Adroddiad Cryno Ar effaith COVID-19 ar gynyddu’r Bwlch Iechyd a Bod yn Agored i Niwed


PAPUR

Anghydraddoldeb a'r argyfwng COVID yn y Deyrnas Unedig

Mae'r papur gweithio hwn gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid yn adolygu effeithiau'r pandemig COVID-19 ar anghydraddoldebau yn y DU gan gynnwys anghydraddoldebau yn y farchnad lafur, ac yn nodi bod cyfraddau gweithio gartref uwch yn ôl pob tebyg yn debygol o barhau, gan gynyddu rhai anghydraddoldebau a lleihau eraill o bosib.

Anghydraddoldeb a'r argyfwng COVID yn y Deyrnas Unedig - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Iechyd Emosiynol ac Ariannol yn Ystod COVID-19: Rôl Gwaith Tŷ, Cyflogaeth a Gofal Plant yn Awstralia a'r Unol Daleithiau

Mae'r erthygl ymchwil hon yn nodi teimladau o orbryder a phryder ariannol ynghylch cyflogaeth a newidiadau domestig, yn enwedig ymhlith mamau yn America, yn ystod y pandemig COVID-19, gan o bosib waethygu anghydraddoldeb rhwng y rhywiau o ran iechyd emosiynol.

Iechyd Emosiynol ac Ariannol yn Ystod COVID-19: Rôl Gwaith Tŷ, Cyflogaeth a Gofal Plant yn Awstralia a'r Unol Daleithiau - Saesneg yn unig


PAPUR

Ieuenctid yn Ewrop: Effeithiau COVID-19 ar eu Sefyllfa Economaidd a Chymdeithasol

Mae'r astudiaeth hon yn ymchwilio i effeithiau'r pandemig COVID-19 ar ieuenctid yn Ewrop, gan gynnwys datblygiad cyflogaeth ieuenctid a diweithdra a'r effaith ar bobl ifanc nad ydynt mewn cyflogaeth, addysg na hyfforddiant. Mae hefyd yn cynnwys camau a gymerwyd i daclo effeithiau COVID-19, gan gynnwys hyfforddeiaethau o safon, prentisiaethau effeithiol a phwysigrwydd cynyddol cyfarwyddyd gyrfa.

Ieuenctid yn Ewrop: Effeithiau COVID-19 ar eu Sefyllfa Economaidd a Chymdeithasol - Saesneg yn unig


ERTHYGL

COVID-19 a'r Eeffaith Uniongyrchol ar Bobl Ifanc a Chyflogaeth yn Awstralia: Dadansoddiad ar Sail Rhyw

Mae'r erthygl ymchwil hon yn awgrymu bod COVID-19 wedi effeithio'n arwyddocaol ar bobl ifanc yn Awstralia o'u cymharu â'u cymheiriaid hŷn, gyda menywod ifanc yn arbennig o agored i'r dirywiad economaidd.

COVID-19 a'r Eeffaith Uniongyrchol ar Bobl Ifanc a Chyflogaeth yn Awstralia: Dadansoddiad ar Sail Rhyw - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Amodau Gweithio ac Iechyd Gweithwyr

Mae'r adroddiad hwn gan y Sefydliad Ewropeaidd ar gyfer Gwella Byw ac Amodau Gweithio (Eurofound) yn defnyddio data Arolwg Amodau Gweithio Ewrop ac yn disgrifio'r canfyddiadau, sef bod gofynion emosiynol gwaith wedi cynyddu, gan danlinellu pwysigrwydd cynyddol risgiau seicogymdeithasol yn y gwaith. Mae hefyd yn datgelu bod newidiadau dros amser yn awgrymu, er bod y risg o iechyd gwael wedi'i ganolbwyntio ar rai galwedigaethau, bod y galwedigaethau hynny a ystyrir yn draddodiadol i gael eu diogelu, yn gynyddol agored i risgiau sy'n debygol o effeithio ar iechyd a lles gweithwyr.

Amodau Gweithio ac Iechyd Gweithwyr - Saesneg yn unig


ERTHYGL

A Oes Cysylltiad Rhwng Amodau Gweithio ac Iechyd?: Dadansoddiad o Ddata'r Chweched Arolwg Amodau Gweithio Ewropeaidd

Mae'r erthygl ymchwil hon ar amodau gweithio Ewropeaidd yn cyflwyno canlyniadau sy'n dangos bod annog amodau gweithio, amgylchedd gwaith a chymorth swyddi yn gysylltiedig â gwell iechyd a hunanasesir ac iechyd gwrthrychol gwell.

A Oes Cysylltiad Rhwng Amodau Gweithio ac Iechyd?: Dadansoddiad o Ddata'r Chweched Arolwg Amodau Gweithio Ewropeaidd - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Cyfraniad Cyflogaeth ac Amodau Gweithio at Anghydraddoldebau Galwedigaethol mewn Clefydau nad Ydynt yn Drosglwyddadwy yn Ewrop

Daw'r erthygl ymchwil hon i'r casgliad bod cyflogaeth ac amodau gweithio'n benderfynyddion pwysig o anghydraddoldebau galwedigaethol mewn clefydau nad ydynt yn drosglwyddadwy (NCD) ac mae'n argymell ystyried rheoliadau'r farchnad lafur wrth lunio dulliau atal NCD.

Cyfraniad Cyflogaeth ac Amodau Gweithio at Anghydraddoldebau Galwedigaethol mewn Clefydau nad Ydynt yn Drosglwyddadwy yn Ewrop - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Gweithwyr Anffurfiol yn yr Undeb Ewropeaidd: Amodau Gweithio, Cyflogaeth Ansicr ac Iechyd

Daw'r erthygl ymchwil hon i'r casgliad bod cyflogaeth anffurfiol yn yr UE-27 yn cael ei nodweddu gan amodau gweithio gwaeth a chyflogaeth ansicr na'r amodau ar gyfer gweithwyr ffurfiol. Hefyd, nid oes tystiolaeth bod cyflogaeth anffurfiol yn awgrymu gwell deilliannau iechyd o'i gymharu â gweithwyr parhaol.

Gweithwyr Anffurfiol yn yr Undeb Ewropeaidd: Amodau Gweithio, Cyflogaeth Ansicr ac Iechyd - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Rhagolwg Cyflogaeth yr OECD 2022

Yn edrych ar adferiad y farchnad lafur ar ôl y pandemig a sut mae’r rhyfel yn Wcráin wedi effeithio ymhellach ar hyn; adolygir y farchnad lafur allweddol a heriau cymdeithasol ar gyfer adferiad mwy cynhwysol ar ôl COVID-19. Yn canolbwyntio ar fregusrwydd drwy sylw a roddir i weithwyr rheng flaen a grwpiau sydd wedi cael eu gadael ar ôl o ran adfer y farchnad lafur (pobl ifanc, gweithwyr sydd â llai o addysg, a lleiafrifoedd hiliol/ethnig). Mae’n canolbwyntio ar ddatrysiadau drwy archwilio polisïau i fynd i'r afael â'r heriau hyn a'r rhagolygon ar gyfer y dyfodol.

Rhagolwg Cyflogaeth yr OECD 2022 - Saesneg yn unig


Anghenion nas diwallwyd a bod yn agored i niwed

Trosolwg

Mae’r gwahaniaethau sy’n creu bylchau iechyd yn tanseilio tegwch iechyd. Maent yn deillio o amrywiaeth o ffactorau, gan gynnwys yr amgylchiadau lle cawn ein geni ac yr ydym yn byw, megis ein tai, ein haddysg a’n gwaith. Maent yn aml wedi’u gwaethygu gan wahaniaethu, ystrydebu a rhagfarn sy’n seiliedig ar  ffactorau ar lefel yr unigolyn, y mae llawer ohonynt yn nodweddion gwarchodedig o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, megis ein rhyw, hil, rhywedd neu oedran. Gall pob un o’r ffactorau hyn arwain at fylchau iechyd ar eu pennau eu hunain, ond gallant hefyd orgyffwrdd ac, yn eu tro, creu anfanteision lluosog a dyfnhau annhegwch iechyd.

Mae annhegwch iechyd wedi’i gysylltu ers amser maith â phrosesau ac amodau sy’n atal neu’n cyfyngu’n systematig ar grwpiau poblogaeth rhag cael cynhwysiad economaidd, cymdeithasol, gwleidyddol a diwylliannol. Yn fwy diweddar, mae’r pandemig COVID-19 wedi gwaethygu annhegwch iechyd presennol, gan dynnu sylw pellach at anfantais a gwahaniaethu strwythurol. Mae’r pandemig hefyd wedi arwain at fylchau newydd mewn meysydd megis y gallu i weithio o gartref a mynediad digidol, gan greu ysgogyddion bod yn agored i niwed sy’n dod i’r amlwg ac anghenion nas diwallwyd. At hynny, mae pwysau costau byw yn cael effeithiau arwyddocaol a all danseilio annhegwch ym maes iechyd, yn enwedig yn achos yr aelwydydd tlotaf yng Nghymru.

Y Pum Amod Hanfodol

Mae’r adran hon yn rhoi enghreifftiau o adnoddau sy’n ymchwilio i anghydraddoldebau iechyd yng nghyd-destun bod yn agored i niwed ac anghenion nas diwallwyd, wedi’u halinio i’r pum amod hanfodol. Mae’r adnoddau’n cwmpasu ystod o’r nodweddion gwarchodedig, gan gynnwys lle maent yn gorgyffwrdd ac yn arwain at anfantais luosog, y cyfeirir atynt weithiau fel ‘croestoriadedd’ nodweddion gwarchodedig. Ymdrinnir hefyd ag amgylchiadau eraill nad ydynt yn cael eu hystyried yn nodweddion gwarchodedig, megis amddifadedd a digartrefedd.

Ymhlith yr adnoddau dan sylw mae adroddiadau, briffiau polisi, briffiau ymchwil ac erthyglau ymchwil mewn siwrnalau academaidd a adolygwyd gan gymheiriaid. Mae’r holl adnoddau’n canolbwyntio ar anghydraddoldebau iechyd yng Nghymru (gweler y DU ac yn rhyngwladol am adnoddau nad ydynt yn ymwneud â Chymru).

Cael yr wybodaeth ddiweddaraf.

Diweddarir Llwyfan Datrysiadau Tegwch Iechyd Cymru yn barhaus gyda’r adnoddau a’r deunyddiau diweddaraf, gan gynnwys data, polisïau, adroddiadau ac astudiaethau achos. Cysylltwch â ni i gael eich hysbysu am ddiweddariadau i’r Llwyfan Datrysiadau.

Cysylltwch â ni i gymryd rhan.

Rydym yn gweithio gyda rhanddeiliaid a defnyddwyr i ddiweddaru ac ehangu’r Llwyfan Datrysiadau gyda phrosiectau, astudiaethau achos a nodweddion sbotolau sy’n canolbwyntio ar degwch iechyd. Cysylltwch â ni i rannu eich prosiectau a’ch storïau am lwyddiant, i’w dangos ar y llwyfan.

Iechyd a gwasanaethau iechyd

Adnoddau

ADRODDIAD

Profiadau Iechyd Ceiswyr Lloches a Ffoaduriaid yng Nghymru

Mae'r adroddiad technegol hwn yn rhoi cipolwg ar brofiadau ceiswyr lloches a ffoaduriaid o iechyd yng Nghymru. Mae'n awgrymu bod ymagwedd dosturiol, anfeirniadol at ddarparu gofal yn cefnogi pobl sy'n ceisio noddfa i hygyrchu gofal iechyd gyda'r potensial i leihau annhegwch ym maes iechyd.

Profiadau Iechyd Ceiswyr Lloches a Ffoaduriaid yng Nghymru


ADRODDIAD

Brexit a Thlodi yng Nghymru: Drwy Lens Iechyd y Cyhoedd

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn ceisio cryfhau gwybodaeth a dealltwriaeth o oblygiadau ymadawiad y Deyrnas Unedig â'r Undeb Ewropeaidd - 'Brexit' - ar dlodi, ac iechyd a lles yng Nghymru, gan gynnwys canolbwyntio ar wasanaethau cyhoeddus gan gynnwys darpariaeth iechyd a gofal. Gall gwneuthurwyr polisi a phenderfyniadau, y rhai sy'n rhan o'r system iechyd cyhoeddus, a rhanddeiliaid ar draws sectorau, ddefnyddio'r dystiolaeth a gyflwynir i ddeall y cyfleoedd a'r risgiau i gymunedau yng Nghymru, a nodi camau gweithredu i helpu i adeiladu dyfodol tecach.

Brexit a Thlodi yng Nghymru: Drwy Lens Iechyd y Cyhoedd


ADRODDIAD

Tuag at Weithlu Iach a Chynaliadwy ar Gyfer y Dyfodol Iechyd a Llesiant Presennol y Gweithlu Nyrsio a Bydwreigiaeth yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn rhoi syniad o'r heriau y mae rhai staff yn eu hwynebu yn ein gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol. Mae'r canfyddiadau'n berthnasol i'r rhai sy'n gyfrifol am reoli staff neu sy'n ymwneud ag ailgynllunio ein gwasanaethau ar gyfer y dyfodol.

Tuag at Weithlu Iach a Chynaliadwy ar Gyfer y Dyfodol Iechyd a Llesiant Presennol y Gweithlu Nyrsio a Bydwreigiaeth yng Nghymru


ADRODDIAD

Yr Hawl i Dai Digonol yng Nghymru: Y Sylfaen Dystiolaeth

Mae'r adroddiad ymchwil annibynnol hwn gan Alma Economics, a gomisiynwyd gan Tai Pawb, Sefydliad Tai Siartredig Cymru a Shelter Cymru, yn ymchwilio i dai ac anghydraddoldeb tai yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn bwrw golwg ar gostau tai annigonol, gan gynnwys ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol, ac yn cyflwyno enghreifftiau rhyngwladol o wledydd eraill sydd â rhyw fath o hawl i dai digonol.

Yr Hawl i Dai Digonol yng Nghymru: Y Sylfaen Dystiolaeth


CANLLAW

Cymru fwy Cyfartal: y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19

Mae'r ddogfen arweiniad hon gan Lywodraeth Cymru yn cyflwyno enghreifftiau o anghydraddoldebau o ran canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol a lle mae'r rhain wedi'u gwaethygu o ganlyniad i COVID-19, gan gynnwys effeithiau ar ddeilliannau iechyd. Bwriedir i'r arweiniad fod yn fan cychwyn defnyddiol i wneuthurwyr polisi wrth iddynt ystyried anghydraddoldeb canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol.

Cymru fwy Cyfartal: y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19


ADRODDIAD COVID

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Lywodraeth Cymru yn ymchwilio i effaith y pandemig COVID-19 ar bobl anabl yng Nghymru, gan gynnwys tystiolaeth ar yr aflonyddwch i fynediad pobl anabl at driniaeth feddygol a gwasanaethau iechyd parhaus.

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19


ADRODDIAD COVID

Iechyd Unigolion Sydd â Phrofiad o Lygad y Ffynnon o Ddigartrefedd yng Nghymru, yn Ystod y Pandemig COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dangos bod anghenion gofal iechyd yn fwy ymysg y rhai sydd â phrofiad o ddigartrefedd o lygad y ffynnon. Mae'n atgyfnerthu'r angen i leihau'r rhwystrau i fynediad at ofal iechyd a gwella gofal ataliol a rheoli cyflyrau iechyd hirdymor mewn unigolion sydd â threfniadau tai ansicr.

Iechyd Unigolion Sydd â Phrofiad o Lygad y Ffynnon o Ddigartrefedd yng Nghymru, yn Ystod y Pandemig COVID-19


ADRODDIAD COVID

COVID-19 yng Nghymru: Yr Effaith ar Lefelau Defnyddio Gofal Iechyd ac Iechyd Meddwl y Rhai sy'n Eithriadol o Agored i Niwed yn Glinigol

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn datgelu dirywiadau amlwg mewn gofal wedi'i gynllunio a gofal brys ar gyfer poblogaethau sy'n eithriadol o agored i niwed yn glinigol a phoblogaethau cyffredinol yng Nghymru yn ystod 2020 ac yn awgrymu bod yr angen hwn nas diwallwyd yn debygol o achosi ôl-groniad sylweddol yn y galw am wasanaethau iechyd meddwl ac iechyd corfforol, gan arwain at ddefnydd cynyddol o wasanaethau dros amser.

COVID-19 yng Nghymru: Yr Effaith ar Lefelau Defnyddio Gofal Iechyd ac Iechyd Meddwl y Rhai sy'n Eithriadol o Agored i Niwed yn Glinigol


ADRODDIAD

Y Mesur Iechyd Meddwl Ddeng Mlynedd yn Ddiweddarach

Mae’r Mesur Iechyd Meddwl (y Mesur) yn rhan hollbwysig o gyfraith iechyd meddwl Cymru. Ers ei roi ar waith ddeng mlynedd yn ôl, mae wedi rhoi fframwaith cyfreithiol ar gyfer gwella gwasanaethau iechyd meddwl, ac wedi bod yn rhan ganolog o Law yn Llaw at Iechyd Meddwl, sef strategaeth ddeng mlynedd Llywodraeth Cymru. Ddegawd ers rhoi’r Mesur ar waith, mae’r adroddiad hwn yn edrych ar sut y mae wedi newid profiadau pobl wrth iddyn nhw ddefnyddio’r cymorth sydd ar gael.

Y Mesur Iechyd Meddwl Ddeng Mlynedd yn Ddiweddarach


ADRODDIAD

Storm Berffaith: Yr Argyfwng Cyllido yn Gwthio Sector Trais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol Cymru i'r Dibyn

Bydd yr adroddiad hwn yn esbonio sut mae ffactorau fel Covid-19, Brexit, yr argyfwng costau byw, y galw mawr am wasanaethau, a diffyg cyllid cynaliadwy yn effeithio ar weithwyr rheng flaen ac ar y menywod a’r plant sydd angen cymorth arbenigol VAWDASV, mewn ffordd a allai achosi i’r sector ddirywio’n ddi-droi’n-ôl.

Storm Berffaith: Yr Argyfwng Cyllido yn Gwthio Sector Trais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol Cymru i'r Dibyn


STRATEGAETH

Gwasanaethau Anabledd Dysgu – Ein cynlluniau ar gyfer 2022 i 2026

Mae’r ddogfen Hawdd ei Darllen hon yn ymdrin â’r meysydd y mae Llywodraeth Cymru am weithio arnynt. Mae'n esbonio'r hyn y maent yn bwriadu ei wneud i gefnogi pobl ag anableddau dysgu a phryd.

Gwasanaethau Anabledd Dysgu – Ein cynlluniau ar gyfer 2022 i 2026


Iechyd ac incwm a diogelu cymdeithasol

Adnoddau

ADRODDIAD

Incwm Sylfaenol i Wella Iechyd a Llesiant y Boblogaeth yng Nghymru?

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cyflwyno dysgu sy'n gysylltiedig ag iechyd a phenderfynyddion ehangach iechyd o gynlluniau incwm sylfaenol a weithredir ledled y byd.

Incwm Sylfaenol i Wella Iechyd a Llesiant y Boblogaeth yng Nghymru?


CANLLAW

Cymru fwy Cyfartal: y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19

Mae'r ddogfen arweiniad hon gan Lywodraeth Cymru yn cyflwyno enghreifftiau o anghydraddoldebau o ran canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol a lle mae'r rhain wedi'u gwaethygu o ganlyniad i COVID-19, gan gynnwys effeithiau ar ddeilliannau iechyd. Bwriedir i'r arweiniad fod yn fan cychwyn defnyddiol i wneuthurwyr polisi wrth iddynt ystyried anghydraddoldeb canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol.

Cymru fwy Cyfartal: y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19


ADRODDIAD COVID

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Lywodraeth Cymru yn ymchwilio i effaith y pandemig COVID-19 ar bobl anabl yng Nghymru, gan gynnwys sut mae pobl anabl wedi syrthio ar ei hôl hi'n anghymesur â biliau'r cartref yn ystod y pandemig, oherwydd eu sefyllfa yn y farchnad lafur a'r costau uwch sy'n gysylltiedig â bod yn anabl.

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19


ADRODDIAD

Symbylyddion Bod yn Agored i Annhegwch Iechyd Sy'n Dod i'r Amlwg yng Nghyd-destun COVID-19: Safbwyntiau ac Ymateb gan y Sector Gwirfoddol a Chymunedol yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn nodi ymchwil ansoddol gyda chyfranogwyr a recriwtiwyd o ys tod o sefydliadau'r Sector Gwirfoddol a Chymunedol (SGCh) yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn nodi anghenion allweddol sy'n dod i'r amlwg sy'n gysylltiedig â'r pandemig, gan gynnwys ansicrwydd economaidd oherwydd straen ariannol aelwydydd a cholli swyddi, yn ogystal ag iechyd meddwl gwaethygol oherwydd gorbryder ac unigrwydd, allgáu digidol, colli gwasanaethau wyneb yn wyneb a chyfyngiadau yn yr ymateb statudol.

Symbylyddion Bod yn Agored i Annhegwch Iechyd Sy'n Dod i'r Amlwg yng Nghyd-destun COVID-19: Safbwyntiau ac Ymateb gan y Sector Gwirfoddol a Chymunedol yng Nghymru - Saesneg yn unig


Iechyd ac amodau byw

Adnoddau

ADRODDIAD

Cost Lawn Tai Gwael yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn ar y cyd gan Ymddiriedolaeth BRE, Iechyd Cyhoeddus Cymru a Llywodraeth Cymru yn ymchwilio i effeithiau amodau tai gwael ar iechyd a lles, ac yn datgelu yr amcangyfrifir mai tua £1 biliwn y flwyddyn yw'r gost lawn i gymdeithas o adael i bobl fyw mewn tai gwael yng Nghymru.

Cost Lawn Tai Gwael yng Nghymru


PAPUR

Pwysigrwydd Effeithlonrwydd Ynni Mewn Cartrefi i Iechyd a Llesiant Pobl

Mae'r papur trafod hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn ystyried ffactorau sy'n cysylltu gwelliannau effeithlonrwydd ynni cartrefi ag iechyd, lles ac amcanion cymdeithasol ehangach ac yn awgrymu bod gwerthuso deilliannau iechyd cadarnhaol a negyddol yn hanfodol er mwyn arfarnu mesurau effeithlonrwydd ynni o safbwynt aelwydydd ac iechyd y boblogaeth.

Pwysigrwydd Effeithlonrwydd Ynni Mewn Cartrefi i Iechyd a Llesiant Pobl


ADRODDIAD

Yr Hawl i Dai Digonol yng Nghymru: Y Sylfaen Dystiolaeth

Mae'r adroddiad ymchwil annibynnol hwn gan Alma Economics, a gomisiynwyd gan Tai Pawb, Sefydliad Tai Siartredig Cymru a Shelter Cymru, yn ymchwilio i dai ac anghydraddoldeb tai yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn cyflwyno llenyddiaeth a mentrau sydd wedi ymchwilio i gost amodau tai gwael a digartrefedd o ran iechyd corfforol a meddyliol.

Yr Hawl i Dai Digonol yng Nghymru: Y Sylfaen Dystiolaeth


ADRODDIAD

Lleisiau’r Rhai Sydd â Phrofiadau Personol o Ddigartrefedd a Niwed yng Nghymru: Llywio Gwaith Atal ac Ymateb

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu y gallai lleihau neu atal adfyd a brofir gan y plentyn helpu i leihau bod yn agored i niwed yn y dyfodol drwy liniaru deilliannau iechyd a chymdeithasol negyddol yn yr oedolyn, gan gynnwys digartrefedd. Trafododd cyfranogwyr â phrofiad o ddigartrefedd o lygad y ffynnon ddatblygu ymddygiadau ymdopi camaddasol yn eu harddegau, neu'n gynharach, wrth ymateb i'r adfyd yr oeddent yn ei brofi, a barhaodd i mewn i oedolaeth, gan gyfrannu at eu digartrefedd.

Lleisiau’r Rhai Sydd â Phrofiadau Personol o Ddigartrefedd a Niwed yng Nghymru: Llywio Gwaith Atal ac Ymateb


CANLLAW

Cymru fwy Cyfartal: y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol - Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19

Mae'r ddogfen arweiniad hon gan Lywodraeth Cymru yn cyflwyno enghreifftiau o anghydraddoldebau o ran canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol a lle mae'r rhain wedi'u gwaethygu o ganlyniad i COVID-19, gan gynnwys materion tai, costau tai a mynediad at erddi. Bwriedir i'r arweiniad fod yn fan cychwyn defnyddiol i wneuthurwyr polisi wrth iddynt ystyried anghydraddoldeb canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol.

Cymru fwy Cyfartal: y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol - Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19


ADRODDIAD COVID

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Lywodraeth Cymru yn ymchwilio i effaith y pandemig COVID-19 ar bobl anabl yng Nghymru, gan gynnwys tystiolaeth ar dai hygyrch a phriodol, teithio diogel, hygyrch a fforddiadwy, a mynediad i fannau cyhoeddus a bywyd cyhoeddus.

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19


ADRODDIAD COVID

Ymateb i Her Driphlyg Brexit, COVID-19 a’r Newid yn yr Hinsawdd i Iechyd, Llesiant a Thegwch yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn disgrifio effeithiau cronnus ac unigol yr 'her driphlyg' - Brexit, COVID-19 a newid yn yr hinsawdd - ar iechyd, lles a thegwch yng Nghymru ac yn nodi'r grwpiau poblogaeth yr effeithir arnynt fwyaf o bosib fel cynnwys y rhai mewn cymunedau gwledig, pysgotwyr a ffermwyr, y rhai ar incwm isel a phlant a phobl ifanc.

Ymateb i Her Driphlyg Brexit, COVID-19 a’r Newid yn yr Hinsawdd i Iechyd, Llesiant a Thegwch yng Nghymru


ADRODDIAD COVID

Ymateb i Her Driphlyg Brexit, COVID-19 a’r Newid yn yr Hinsawdd o Ran Iechyd, Llesiant a Thegwch yng Nghymru Pwyslais ar: Ddiogelwch Bwyd

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru'n ymchwilio i ddiogelwch bwyd fel penderfynydd iechyd a lles pwysig ar lefel y boblogaeth genedlaethol ac ar lefel unigol a chymunedol, ac yn nodi nifer o gyfleoedd i wella diogelwch bwyd poblogaeth Cymru yn y tymor byr a'r hir dymor.

Ymateb i Her Driphlyg Brexit, COVID-19 a’r Newid yn yr Hinsawdd o Ran Iechyd, Llesiant a Thegwch yng Nghymru Pwyslais ar: Ddiogelwch Bwyd


ADRODDIAD COVID

Ymateb i Her Driphlyg Brexit, COVID-19 a’r Newid yn yr Hinsawdd o Ran Iechyd, Llesiant a Thegwch yng Nghymru Pwyslais ar: Gymunedau Gwledig

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru'n amlygu sut y bydd dylanwadau cyfunedig Brexit, y Coronafeirws a newid yn yr hinsawdd o bosib yn gweld cymunedau gwledig yng Nghymru'n profi cyfnod o newidiadau mawrion, gyda chyfleoedd ac effeithiau negyddol i lywio trwyddynt.

Ymateb i Her Driphlyg Brexit, COVID-19 a’r Newid yn yr Hinsawdd o Ran Iechyd, Llesiant a Thegwch yng Nghymru Pwyslais ar: Gymunedau Gwledig


ADRODDIAD COVID

Does Unman yn Debyg i Gartref? Archwilio Effaith Iechyd a Llesiant COVID-19 ar Dai Heb Ddiogelwch

Mae'r Asesiad o'r Effaith ar Iechyd (HIA) cynhwysfawr a chyfranogol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn ymchwilio i effaith iechyd a lles COVID-19 ar dai ac ansicrwydd tai. Gall gynorthwyo'r rhai sy'n gwneud polisïau a phenderfyniadau wrth ystyried effaith y pandemig ar dai ac ansicrwydd tai, fel y gellir lleihau anghydraddoldebau posib ac effeithiau negyddol, a manteisio i'r eithaf ar gyfleoedd i sicrhau iechyd a lles cadarnhaol yn y dyfodol.

Does Unman yn Debyg i Gartref? Archwilio Effaith Iechyd a Llesiant COVID-19 ar Dai Heb Ddiogelwch


ADRODDIAD COVID

Asesiad o’r Effaith ar Iechyd y ‘Polisi Aros Gartref ac Ymbellhau Cymdeithasol’ yng Nghymru Mewn Ymateb i’r Pandemig COVID-19

Mae'r asesiad hwn o'r effaith ar iechyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru'n amlygu effeithiau iechyd a lles posib y Polisi Aros Gartref a Chadw Pellter Cymdeithasol (y cyfeirir ato'n gyffredinol fel y 'Cyfnod Clo') ar boblogaeth Cymru yn y tymor byr, canolig a hir.

Asesiad o’r Effaith ar Iechyd y ‘Polisi Aros Gartref ac Ymbellhau Cymdeithasol’ yng Nghymru Mewn Ymateb i’r Pandemig COVID-19


ADRODDIAD COVID

Asesiad o Anghenion Iechyd: Effaith COVID-19 ar Brofiadau Plant a Phobl Ifanc o Drais a Phrofiadau Niweidiol yn Ystod Plentyndod

Mae'r ymchwil hon a ariennir gan Iechyd Cyhoeddus Cymru ac Uned Atal Trais Cymru yn amlygu sut mae COVID-19 wedi arwain at lawer o heriau i blant a phobl ifanc a, gyda ffactorau fel pryderon am fywyd cartref a lles presennol, ei fod yn debygol y bydd wedi cynyddu'r risg o ddod i gysylltiad â thrais a phrofiadau niweidiol yn ystod plentyndod, yn enwedig ymhlith y plant a'r bobl ifanc mwyaf agored i niwed.

Asesiad o Anghenion Iechyd: Effaith COVID-19 ar Brofiadau Plant a Phobl Ifanc o Drais a Phrofiadau Niweidiol yn Ystod Plentyndod


ADRODDIAD COVID

Mwyafu Cyfleoedd Iechyd a Lles Mewn Cynllunio Gofodol Wrth Ailsefydlu yn Sgil y Pandemig COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn nodi materion a themâu allweddol mewn perthynas â chreu lleoedd iach gan gynnwys lleoedd a thai, economïau sylfaenol lleol, symud o gwmpas drwy gerdded, beicio a defnyddio cludiant cyhoeddus, mynediad i amgylcheddau bwyd iach a thyfu bwyd, cyrchu a defnyddio technoleg ddigidol, a mynediad i Seilwaith gwyrdd a glas. Mae'r adroddiad hefyd yn nodi camau ar lefel strategol a all gael eu gweithredu gan amrywiaeth o gyrff cyhoeddus gan gynnwys y rhai sy'n gyfrifol am bolisïau a chynlluniau cynllunio, yr amgylchedd ac iechyd.

Mwyafu Cyfleoedd Iechyd a Lles Mewn Cynllunio Gofodol Wrth Ailsefydlu yn Sgil y Pandemig COVID-19 - Saesneg yn Unig


ADRODDIAD COVID

Pam Mae Angen Natur ar Gymdeithas: Gwersi o Ymchwil yn Ystod COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Cyfoeth Naturiol Cymru, NatureScot, Natural England, Forest Research ac Asiantaeth yr Amgylchedd yn pwysleisio pwysigrwydd mannau gwyrdd a glas ar gyfer iechyd a lles meddyliol pobl yn ystod y pandemig COVID-19. Mae'r ymchwil hefyd yn datgelu sut yr aeth ymgysylltu â natur yn begynol, gyda rhyngweithio rhai pobl yn cynyddu, tra bod eraill yn ymweld â'r awyr agored yn llai aml nag o'r blaen.

Pam Mae Angen Natur ar Gymdeithas: Gwersi o Ymchwil yn Ystod COVID-19 - Saesneg yn Unig


ADRODDIAD

Yr Hawl i Gartref Digonol yng Nghymru: Dadansoddiad Cost a Bud

Comisiynwyd Alma Economics gan Tai Pawb, Sefydliad Tai Siartredig (CIH) Cymru a Shelter Cymru fel rhan o’r ymgyrch Yn ôl y Bil i archwilio’r costau a’r manteision o gyflwyno’r RTAH yn raddol yng Nghymru. Yr ymchwil hwn yw ail ran prosiect dau gam ac mae’n adeiladu ar ganfyddiadau’r cam cyntaf a ganolbwyntiodd ar dystiolaeth ar effaith tai diogel, sicr, fforddiadwy a digonol ar ganlyniadau allweddol megis iechyd, lles, cynhyrchiant a throseddau. ac astudiaethau achos o gyflwyno hawliau tebyg i dai a pholisïau mewn gwledydd eraill, gan gynnwys achosion yn y Ffindir, Seland Newydd, yr Alban, Canada, Ffrainc, Sbaen a De Affrica.

Yr Hawl i Gartref Digonol yng Nghymru: Dadansoddiad Cost a Bud - Saesneg yn Unig


ADRODDIAD

Atal Digartrefedd Pobl Ifanc: Adolygiad Rhyngwladol o Dystiolaeth

Yng nghyd-destun y symud byd-eang tuag at atal, mae’r adolygiad ryngwladol yn nodi ymyriadau yn seiliedig ar dystiolaeth, arferion addawol, blaenoriaethau atal a nodwyd gan bobl ifanc, ac elfennau polisi sy’n croestorri sydd yn cyfrannu at atal digartrefedd pobl ifanc. Mae’r adroddiad yn defnyddio asesiad gofalus o’r gronfa ddata hon er mwyn datblygu set o argymhellion er mwyn dargyfeirio pobl ifanc yn effeithiol rhag profi digartrefedd.

Atal Digartrefedd Pobl Ifanc: Adolygiad Rhyngwladol o Dystiolaeth


ADRODDIAD

Cydweithio i Roi Terfyn ar Ddigartrefedd o Dai Cymdeithasol

Caiff yr adroddiad hwn ei lywio gan brofiadau rhai pobl sydd wedi bod yn agos iawn at golli eu cartrefi cymdeithasol, a gwaith landlordiaid cymdeithasol a sefydliadau eraill wrth helpu i atal digartrefedd o dai cymdeithasol. Mewn ymateb i'r canfyddiadau hyn, nod yr adroddiad yw bod yn arf defnyddiol, gydag awgrymiadau a syniadau newydd. Mae'n cynnwys awgrymiadau o'r egwyddorion y tu ôl i atal digartrefedd o dai cymdeithasol ac enghreifftiau ymarferol a syniadau o sut y gellid gweithredu'r rhain. Mae hefyd yn cynnwys modelau newydd petrus a chynigion ynghylch sut y gallwn helpu mwy o bobl i gadw eu cartrefi a rhoi terfyn ar droi allan o dai cymdeithasol yn ddigartref.

Cydweithio i Roi Terfyn ar Ddigartrefedd o Dai Cymdeithasol - Saesneg yn unig


CANLLAW

Lleihau Digartrefedd ymysg Ymfudwyr, Ffoaduriaid a Cheiswyr Lloches: Canllaw Arferion Da

Diben y canllaw hwn yw amlygu rhai o’r heriau allweddol sy’n gysylltiedig ag atal a mynd i'r afael â digartrefedd ymysg poblogaethau mudol a rhannu enghreifftiau o arferion da o Gymru a chenhedloedd eraill.

Lleihau Digartrefedd ymysg Ymfudwyr, Ffoaduriaid a Cheiswyr Lloches: Canllaw Arferion Da


Iechyd a chyfalaf cymdeithasol a dynol

Adnoddau

ADRODDIAD

Cadernid – Deall y Rhyngddibyniaeth Rhwng Unigolion a Chymunedau

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru'n dod â thystiolaeth ynghyd o lenyddiaeth sydd wedi'i chyhoeddi ar y rhyng-ddibyniaeth rhwng cydnerthedd unigol a chymunedol, ac yn darparu trosolwg o raglenni cyfredol i gryfhau cydnerthedd.

Cadernid – Deall y Rhyngddibyniaeth Rhwng Unigolion a Chymunedau


ADRODDIAD

Yr Hawl i dai Digonol yng Nghymru: Y Sylfaen Dystiolaeth

Mae'r adroddiad ymchwil annibynnol hwn gan Alma Economics, a gomisiynwyd gan Tai Pawb, Sefydliad Tai Siartredig Cymru a Shelter Cymru, yn ymchwilio i dai ac anghydraddoldeb tai yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn cyflwyno tystiolaeth sy'n awgrymu cysylltiad uniongyrchol rhwng tai annigonol ac anfforddiadwy ac addysg.

Yr Hawl i dai Digonol yng Nghymru: Y Sylfaen Dystiolaeth


CANLLAW

Cymru fwy Cyfartal: Y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19

Mae'r ddogfen arweiniad hon gan Lywodraeth Cymru yn cyflwyno enghreifftiau o anghydraddoldebau o ran canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol a lle mae'r rhain wedi'u gwaethygu o ganlyniad i COVID-19, gan gynnwys materion addysg ac allgáu digidol. Bwriedir i'r arweiniad fod yn fan cychwyn defnyddiol i wneuthurwyr polisi wrth iddynt ystyried anghydraddoldeb canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol.

Cymru fwy Cyfartal: Y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19


ADRODDIAD COVID

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Lywodraeth Cymru yn ymchwilio i effaith y pandemig COVID-19 ar bobl anabl yng Nghymru, gan gynnwys tystiolaeth ar gynnydd mewn allgáu, unigrwydd, unigedd ac iechyd meddwl dirywiol a rhwystrau i hygyrchu gwasanaethau ar-lein.

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19


ADRODDIAD COVID

Symbylyddion Bod yn Agored i Annhegwch Iechyd Sy'n Dod i'r Amlwg yng Nghyd-destun COVID-19: Safbwyntiau ac Ymateb gan y Sector Gwirfoddol a Chymunedol yng Nghymru

Mae'r ymchwil ansoddol hon gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn defnyddio mewnwelediadau o'r Sector Gwirfoddol a Chymunedol (SGCh) yng Nghymru i helpu i ddeall sut mae'r pandemig COVID-19 wedi effeithio ar fod yn agored i niwed. Canfu y bu i fod yn agored i niwed ddigwydd yn gyflym yn ystod y pandemig a'i fod yn aml yn cael ei waethygu pan nad oedd unigolion yn gallu dod o hyd i gymorth gan adnoddau, gwasanaethau a seilwaith lleol penodol.

Symbylyddion Bod yn Agored i Annhegwch Iechyd Sy'n Dod i'r Amlwg yng Nghyd-destun COVID-19: Safbwyntiau ac Ymateb gan y Sector Gwirfoddol a Chymunedol yng Nghymru - Saesneg yn unig


ADRODDIAD COVID

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Lywodraeth Cymru yn ymchwilio i effaith y pandemig COVID-19 ar bobl anabl yng Nghymru, gan gynnwys tystiolaeth ar gynnydd mewn allgáu, unigrwydd, unigedd ac iechyd meddwl dirywiol a rhwystrau i hygyrchu gwasanaethau ar-lein.

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19


ADRODDIAD COVID

Llesiant Meddyliol Plant a Phobl Ifanc yn Ystod y Pandemig COVID-19

Mae'r adroddiad hwn a baratowyd ar gyfer Iechyd Cyhoeddus Cymru yn adrodd bod treulio amser yn yr awyr agored, cadw'n gorfforol egnïol, cymryd rhan mewn gweithgareddau creadigol a hobïau, sefydlu arferion, cadw mewn cysylltiad â ffrindiau ar-lein a bod yn ymwybodol o natur y Coronafeirws a sut i'w atal rhag lledaenu, wedi helpu i leihau effeithiau negyddol y pandemig ar iechyd meddwl.

Llesiant Meddyliol Plant a Phobl Ifanc yn Ystod y Pandemig COVID-19


ADRODDIAD

Hawliau Gydol oes yw Hawliau Dynol

Ariannwyd Age Cymru o Ionawr i Orffennaf 2022 i ddarparu prosiect hawliau dynol mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru. Pwrpas y prosiect hwn oedd codi ymwybyddiaeth o hawliau dynol, ac ymgysylltu â phobl hŷn ledled Cymru i ymgorffori'r neges bod pobl hŷn yn ddinasyddion ac yn cyfrannu tuag at y gymdeithas. Dylent fod yn medru disgwyl bod eu hawliau dynol yn cael eu cynnal.

Hawliau Gydol oes yw Hawliau Dynol


ADRODDIAD

Coronafeirws: Y Canlyniadau i Iechyd Meddwl yng Nghymru

Effeithiau parhaus y pandemig coronafeirws ar bobl gyda phroblemau iechyd meddwl ledled Cymru.

Coronafeirws: Y Canlyniadau i Iechyd Meddwl yng Nghymru


ADRODDIAD

Agweddau ac Anabledd: Profiadau Pobl Anabl yn 2022

Mae newid agweddau yn bwnc sy’n cael ei godi’n gyson gan bobl anabl fel prif flaenoriaeth, ac mae Scope yn credu mai agweddau negyddol a stereoteipiau yw gwraidd yr anghydraddoldeb a wynebir gan bobl anabl heddiw. Gan adeiladu ar ymchwil agweddau blaenorol a gynhaliwyd 5 mlynedd yn ôl, mae'r ymchwil yn ceisio deall pa agweddau y mae pobl anabl yn eu hwynebu, a'r effaith y mae hynny'n ei chael ar eu gwaith, eu haddysg, a'u bywydau cymdeithasol.

Agweddau ac Anabledd: Profiadau Pobl Anabl yn 2022 - Saesneg yn unig


Iechyd a chyflogaeth ac amodau gweithio

Adnoddau

ADRODDIAD

Anghydraddoldeb yng Nghymru’r Dyfodol: Meysydd Gweithredu mewn Gwaith, Hinsawdd a Newid Demograffig

Mae'r adroddiad hwn yn archwilio sut y gallai tri thueddiad allweddol – newidiadau i'r ffordd yr ydym yn gweithio, newid yn yr hinsawdd a newid demograffig – effeithio ar anghydraddoldebau mewn Cymru'r dyfodol. Mae'n nodi y dylai paratoadau ar gyfer dyfodol gwaith sy'n newid ganolbwyntio ar ailddylunio swyddi a hyfforddiant a bod angen i bolisïau newydd, megis Incwm Sylfaenol Cyffredinol (UBI) a gweithio o bell, ystyried cydraddoldeb.

Anghydraddoldeb yng Nghymru’r Dyfodol: Meysydd Gweithredu mewn Gwaith, Hinsawdd a Newid Demograffig


ADRODDIAD COVID

Byd Pandemig COVID-19 a Thu Hwnt: Effaith Gweithio Gartref ac Ystwyth ar Iechyd y Cyhoedd yng Nghymru Adroddiad Cryno

Mae'r adroddiad cryno hwn ar yr Asesiad o'r Effaith ar Iechyd yn nodi ystod eang o oblygiadau cadarnhaol a negyddol o weithio gartref a hyblyg ar gyfer y gweithlu yng Nghymru, yn y tymor byr a'r tymor hwy, ac yn nodi camau y gellir eu mabwysiadu i hyrwyddo lles unigolion, cymunedau a chymdeithas sydd hefyd yn diwallu anghenion sefydliadau a chyflogwyr.

Byd Pandemig COVID-19 a Thu Hwnt: Effaith Gweithio Gartref ac Ystwyth ar Iechyd y Cyhoedd yng Nghymru Adroddiad Cryno


PAPUR

Astudiaeth o Gymorth Cyflogaeth a Sgiliau i Ffoaduriaid

Mae'r astudiaeth annibynnol hon yn edrych ar ddyheadau cyflogaeth, sgiliau a phrofiad ffoaduriaid a cheiswyr lloches a'r rhwystrau y maent yn eu hwynebu wrth ariannu cyflogaeth.

Astudiaeth o Gymorth Cyflogaeth a Sgiliau i Ffoaduriaid


ADRODDIAD

Yr Hawl i Dai Digonol yng Nghymru: Y Sylfaen Dystiolaeth

Mae'r adroddiad ymchwil annibynnol hwn gan Alma Economics, a gomisiynwyd gan Tai Pawb, Sefydliad Tai Siartredig Cymru a Shelter Cymru, yn ymchwilio i dai ac anghydraddoldeb tai yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn cyflwyno tystiolaeth sydd wedi ymchwilio i gysylltiadau rhwng tai anfforddiadwy gyda cholledion cynhyrchiant ac effaith economaidd.

Yr Hawl i Dai Digonol yng Nghymru: Y Sylfaen Dystiolaeth


CANLLAW

Cymru fwy Cyfartal: Y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19

Mae'r ddogfen arweiniad hon gan Lywodraeth Cymru yn cyflwyno enghreifftiau o anghydraddoldebau o ran canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol a lle mae'r rhain wedi'u gwaethygu o ganlyniad i COVID-19, gan gynnwys materion cau sectorau i lawr, gweithiwr ifainc a'r rhai ar incwm isel. Bwriedir i'r arweiniad fod yn fan cychwyn defnyddiol i wneuthurwyr polisi wrth iddynt ystyried anghydraddoldeb canlyniadau sy'n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol.

Cymru fwy Cyfartal: Y Ddyletswydd Economaidd-gymdeithasol Enghreifftiau o Anghydraddoldebau Canlyniad Oherwydd Anfantais Economaidd-gymdeithasol a COVID-19


ADRODDIAD COVID

COVID-19 a Newidiadau mewn Cyflogaeth yng Nghymru: Faint a Wyddwn am yr Effeithiau Presennol ac yn y Dyfodol

Mae'r adroddiad hwn yn cyflwyno tystiolaeth bod y pandemig COVID-19 wedi effeithio'n fwy ar rai grwpiau poblogaeth nag eraill, gan gynnwys pobl ifanc, menywod, grwpiau pobl dduon a lleiafrifoedd ethnig, teuluoedd incwm isel a rhieni sengl.

COVID-19 a Newidiadau mewn Cyflogaeth yng Nghymru: Faint a Wyddwn am yr Effeithiau Presennol ac yn y Dyfodol - Saesneg yn unig


ERTHYGL

Nodweddion y Rhai Sydd Fwyaf Agored i Newidiadau Cyflogaeth yn Ystod y Pandemig COVID-19: Astudiaeth Drawsadrannol sy'n Genedlaethol Gynrychioliadol yng Nghymru

Mae'r erthygl ymchwil hon yn datgelu bod nifer o grwpiau poblogaeth agored i niwed wedi profi canlyniadau cyflogaeth andwyol yn ystod cam cychwynnol y pandemig COVID-19 yng Nghymru. Mae'n argymell, er mwyn sicrhau nad yw anghydraddoldebau iechyd a chyfoeth yn cael eu gwaethygu gan COVID-19 neu'r ymateb economaidd i'r pandemig, y dylai ymyriadau gynnwys hyrwyddo cyflogaeth ddiogel a thargedu'r grwpiau a nodwyd fel y rhai sydd fwyaf agored i niweidiau datblygol y pandemig.

Nodweddion y Rhai Sydd Fwyaf Agored i Newidiadau Cyflogaeth yn Ystod y Pandemig COVID-19: Astudiaeth Drawsadrannol sy'n Genedlaethol Gynrychioliadol yng Nghymru - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

COVID-19 a Newidiadau Cyflogaeth yng Nghymru: Cipolygon Polisi – Pobl ifanc, Cyflogaeth ac Iechyd

Comisiynodd Iechyd Cyhoeddus Cymru Beaufort Research i archwilio safbwyntiau ar heriau cyflogaeth a wynebir gan bobl ifanc (gyda phlant dibynnol a hebddynt) sy’n gysylltiedig â’r pandemig; a beth ellid ei wneud i liniaru effaith newidiadau cyflogaeth cysylltiedig â COVID-19 ar bobl ifanc.

COVID-19 a Newidiadau Cyflogaeth yng Nghymru: Cipolygon Polisi – Pobl ifanc, Cyflogaeth ac Iechyd - Saesneg yn unig


ADRODDIAD COVID

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Lywodraeth Cymru yn ymchwilio i effaith y pandemig COVID-19 ar bobl anabl yng Nghymru, gan gynnwys sut mae profiadau o waith a chyflogaeth wedi cyfrannu at yr anfanteision y mae pobl anabl wedi'u profi yn ystod y pandemig.

Drws ar Glo: Datgloi Bywydau a Hawliau Pobl Anabl yng Nghymru ar ôl COVID-19


ADRODDIAD COVID

Symbylyddion Bod yn Agored i Annhegwch Iechyd Sy'n Dod i'r Amlwg yng Nghyd-destun COVID-19: Safbwyntiau ac Ymateb gan y Sector Gwirfoddol a Chymunedol yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn nodi ymchwil ansoddol gyda chyfranogwyr a recriwtiwyd o ystod o sefydliadau'r Sector Gwirfoddol a Chymunedol (SGCh) yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn nodi anghenion allweddol sy'n dod i'r amlwg sy'n gysylltiedig â'r pandemig, gan gynnwys ansicrwydd economaidd oherwydd straen ariannol aelwydydd a cholli swyddi, yn ogystal ag iechyd meddwl gwaethygol oherwydd gorbryder ac unigrwydd, allgáu digidol, colli gwasanaethau wyneb yn wyneb a chyfyngiadau yn yr ymateb statudol.

Symbylyddion Bod yn Agored i Annhegwch Iechyd Sy'n Dod i'r Amlwg yng Nghyd-destun COVID-19: Safbwyntiau ac Ymateb gan y Sector Gwirfoddol a Chymunedol yng Nghymru - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Canlyniadau Arolwg 2020: Materion Ffrwythlondeb yn y Gweithle

Canlyniadau arolwg o arolwg 2020 a edrychodd ar brofiadau ffrwythlondeb menywod yn y gweithle, gan gynnwys unrhyw bolisi perthnasol sydd ar waith, y cymorth a gynigir, a’r effeithiau y gallai hyn fod wedi’u cael ar eu llwybr gyrfa.

Canlyniadau Arolwg 2020: Materion Ffrwythlondeb yn y Gweithle - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Maniffesto ar Gyfer Cydraddoldeb Rhywedd Yng

Yn y Maniffesto hwn, mae Chwarae Teg yn nodi eu gweledigaeth ar gyfer sut y gall Llywodraeth nesaf Cymru sicrhau Cymru gyfartal rhwng y rhywiau lle gall pob menyw, o bob cefndir, gyflawni ei photensial a chyflawni canlyniadau cyfartal.

Maniffesto ar Gyfer Cydraddoldeb Rhywedd Yng


ADRODDIAD

Mynd i’r Afael ag Aflonyddu Rhywiol yn y Gweithle

Mae’r prosiect, wedi’i ariannu gan gronfa her Rosa: Now’s the Time, wedi ymgymryd ag ymchwil ar sut mae cyflogwyr, rheolwyr a menywod yn gweld profiadau cyfredol o aflonyddu rhywiol ac yn nodi pum gofyniad allweddol i greu gweithle nad yw’n goddef aflonyddu rhywiol, sef diwylliant, polisi, hyfforddiant, dulliau adrodd, a’r ffordd y mae cyflogwyr yn ymateb i adroddiadau.

Mynd i’r Afael ag Aflonyddu Rhywiol yn y Gweithle - Saesneg yn unig


Datrysiadau

Trosolwg

Mae annhegwch iechyd yn deillio o ffactorau niferus ac amrywiol sydd yn aml y tu hwnt i reolaeth uniongyrchol pobl. Nid yw’n ddigon i nodi’r materion mawrion y mae angen mynd i’r afael â hwy ond nodi ystod o offer, camau gweithredu, buddsoddiadau, polisïau ac atebion ymarferol ar gyfer gwella iechyd a lles a lleihau anghydraddoldebau.

Nid yw annhegwch iechyd yn anochel; gellir ei leihau neu ei atal. Mae angen atebion sy’n ymdrin ag anghenion nas diwallwyd poblogaethau sy’n agored i niwed gan annhegwch systemig. Gellir sicrhau manteision iechyd gwirioneddol am gost fforddiadwy ac o fewn cyfyngiadau o ran adnoddau os mabwysiedir strategaethau effeithiol.

Ni all gofal iechyd yn unig gau’r bwlch annhegwch iechyd. Mae annhegwch iechyd yn amlweddog, ac yn aml yn dangos natur gydgysylltiedig ffactorau lluosog, yn enwedig anghydraddoldebau cymdeithasol y gellir eu hosgoi mewn ffactorau fel lle’r ydym yn byw, enillion ein haelwydydd, a’n cyfleoedd ar gyfer gwaith da. Mae’r cymhlethdod hwn yn golygu nad oes datrysiad ‘un peth sy’n addas i bawb’ syml i leihau annhegwch. Yn hytrach, mae ymdrechion i leihau annhegwch ym maes iechyd yn gofyn am weithredu ar holl benderfynyddion cymdeithasol iechyd – y pum amod hanfodol – trwy gydol oes. Gan hynny, mae camau gweithredu ym mhob maes o bolisi’r llywodraeth yn effeithio ar iechyd.

Gall gweithredu polisi cydgysylltiedig ar benderfynyddion iechyd, ynghyd ag ymagweddau llywodraethu a pholisi a gynllunnir ac a weithredir yn dda, gael effaith ar 1) lleihau’r bwlch iechyd; 2) hybu iechyd a llesiant cyffredinol y boblogaeth; a 3) sicrhau twf a ffyniant economaidd cynhwysol a chynaliadwy i bawb.

Mae heriau parhaus – yn enwedig y pandemig COVID-19, yr argyfwng costau byw a newid yn yr hinsawdd – yn pwysleisio ein bod yn byw mewn byd sy’n newid fwyfwy ac yn fyd-eang, gan greu heriau a chyfleoedd. Er gwaethaf ei ganlyniadau trychinebus, mae’r pandemig wedi agor cyfle i fabwysiadu a chyflymu ymagweddau a datrysiadau newydd i sicrhau pobl, cymdeithasau ac economïau iachach a mwy gwydn.  Yn ogystal ag atebion posib i adeiladu’n ôl yn decach‘ o’r pandemig, mae potensial hefyd am adferiad gwyrdd‘ drwy nodi cyfleoedd i gefnogi iechyd y boblogaeth ar ffurf dulliau cynaliadwy a rhoi iechyd ym mhob polisi  i nodi a dylanwadu ar effeithiau penderfyniadau polisi ar iechyd a thegwch.

Mae’r Rhaglen Lywodraethu yn ymrwymo Llywodraeth Cymru i ‘symud i ddileu anghydraddoldeb o bob math’. Mae cyflwyno’r achos ac eiriol dros fuddsoddi mewn lles a thegwch iechyd yn hanfodol er mwyn galluogi polisi a gweithredu cynaliadwy a theg sy’n seiliedig ar dystiolaeth er budd pobl, cymunedau, cymdeithasau, yr economi a’r blaned. Mae graddfa a natur yr her yn galw am ymateb sector cyfan cydgysylltiedig, gan gyflwyno achos cryf dros ymagweddau sy’n canolbwyntio ar y gymuned at ymdrin ag iechyd y cyhoedd ac ymagwedd system gyfan at degwch iechyd.

Bydd y ffordd y mae polisi cyhoeddus a gwneud penderfyniadau yn ymateb i heriau parhaus a newydd mewn cyfnod ansicr yn dibynnu’n drwm ar y gallu i lunio ymatebion i dueddiadau mawrion. Yr her yw sut i weithredu newid ar draws system gymhleth fel ei bod yn parhau dros amser.

Mae gwaith ar gyfer y dyfodol yn ymwneud â meddwl a chynllunio ar gyfer y tymor hir. Gall helpu wrth ystyried yr heriau yr ydym yn debygol o’u hwynebu yng Nghymru a allai siapio a dylanwadu ar y dyfodol, yn ogystal â’r rhai sy’n annarogan neu’n ansicr, ac ar yr un pryd, cefnogi’r gwaith o ddatblygu polisïau neu strategaethau a fydd yn gadarn yn wyneb llawer o wahanol sefyllfaoedd yn y dyfodol. Gall Adroddiad Tueddiadau’r Dyfodol 2021 a’r Pecyn Tystiolaeth cysylltiedig gefnogi’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau i ddeall dyfodol Cymru’n well a gwneud penderfyniadau mwy gwybodus ar gyfer cenedlaethau’r presennol a’r dyfodol. Gall pecyn cymorth y Tri Gorwel hefyd helpu cyrff cyhoeddus i feddwl a chynllunio ar gyfer y tymor hwy. Gall ymdrechion i ystyried sut beth yw anghydraddoldeb yng Nghymru’r dyfodol gael eu cefnogi gan y fframwaith a sefydlwyd gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015, sy’n ein gorfodi i feddwl yn wahanol am ein hymagwedd at anghydraddoldebau iechyd. Mae Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol wedi nodi astudiaethau achos a syniadau mawrion o Gymru a thu hwnt ar yr hyn y mae unigolion, cymunedau a chyrff cyhoeddus yn ei wneud i gyflawni’r nodau llesiant.

Y Pum Amod Hanfodol

Gall deall ‘beth sy’n gweithio’ gyfeirio penderfyniadau am wasanaethau cyhoeddus. Mae llawer o offer, adnoddau, fframweithiau ymarferol a chymwysiadau meddalwedd i helpu i fesur a deall anghydraddoldebau iechyd. Mae Menter Adroddiadau Statws Ecwiti Iechyd (HESRi) Sefydliad Iechyd y Byd Ewrop wedi dwyn ynghyd astudiaethau achos o storïau llwyddiant, arferion addawol a gwersi a ddysgwyd o’r lefelau lleol, cenedlaethol ac Ewropeaidd. Mae’r astudiaethau achos yn dangos sut mae gwledydd wedi goresgyn yr heriau sy’n gysylltiedig â dadfuddsoddi mewn polisïau ac ymagweddau sy’n effeithio ar degwch iechyd, ac wedi manteisio i’r eithaf ar gyfleoedd newydd i hyrwyddo amcanion i gynyddu tegwch mewn iechyd.

Mae’r adran hon yn dwyn ynghyd wybodaeth am atebion posib ac arfer da, ac yn cyfeirio’r rhai sy’n ceisio taclo anghydraddoldebau iechyd i adroddiadau, canllawiau ymarferol, pecynnau cymorth a thechnegau sydd wedi’u rhoi ar waith. Mae gwahanol offer a thechnegau yn briodol ar wahanol gamau datblygu. Er enghraifft, pan fydd gwasanaeth newydd yn cael ei gynllunio, gallai fod yn berthnasol cynnal Asesiad o’r Effaith ar Iechyd, ond os yw gwasanaethau wedi bod ar waith ers peth amser ond yn destun adolygiad, gall offer fel Dadansoddi Penderfyniadau Aml-Faen Prawf neu Gyllidebu Rhaglenni a Dadansoddi Ymylol fod yn fwy priodol.

Cyflwynir yr adnoddau sy’n canolbwyntio ar atebion yn yr adran hon o fewn cyd-destun ehangach, a nodir yma, gan gydnabod y ffactorau sylfaenol sy’n ysgogi tegwch iechyd. Mae adroddiad Swyddfa Ranbarthol Ewrop Sefydliad Iechyd y Byd Gyrru ecwiti iechyd ymlaen – rôl atebolrwydd, cydlyniad polisi, cyfranogiad cymdeithasol a grymuso,yn awgrymu i dystiolaeth ddangos fwyfwy bodymdrin ag un neu gyfuniad o’r amodau sy’n hanfodol i roi cyfle cyfartal i bobl mewn bywyd (e. e. amgylchedd byw, addysg, cyflogaeth) ar wahân i ffactorau cymdeithasol a sefydliadol ehangach mewn cymdeithas wedi arwain at gynnydd nad oedd mor gyflym â’r hyn a ddisgwyliwyd. Yn hytrach, er mwyn cynyddu’r camau gweithredu ar degwch iechyd a galluogi’r amodau angenrheidiol i fyw bywydau iach a llewyrchus, mae angen cymryd camau ar ffactorau sylfaenol sy’n gyrru tegwch iechyd. Mae’r adroddiad yn cyflwyno canfyddiadau adolygiad arbenigol gwyddonol a nododd bedwar sbardun allweddol i degwch iechyd – atebolrwydd, cydlyniad polisi, cyfranogiad cymdeithasol ac, yn sail iddynt, grymuso – fel ffactorau cymdeithasol a sefydliadol sy’n ysgogi tegwch iechyd ar eu pennau eu hunain, ond sydd hefyd yn ddeinamig ac yn rhyngweithio â’i gilydd. Mae gwaith ar y gyrwyr hyn wedi llywio’r fenter Adroddiadau Statws Ecwiti Iechyd ac wedi arwain at bapurau cydymaith annibynnol, bob un yn ymhelaethu ar atebolrwydd, cydlyniad polisi a chyfranogiad cymdeithasol fel ysgogyddion ecwiti iechyd. Mae briff polisi pellach yn cyflwyno tystiolaeth sy’n dangos bod cyfranogiad gwleidyddol, cynrychiolaeth, atebolrwydd a thryloywder  hefyd yn rhag-amodau pwysig ar gyfer tegwch iechyd.

Rôl gwyddor ymddygiad o ran rhoi sylw i anghydraddoldebau iechyd

Dylid rhoi sylw i achosion cymdeithasol ac ymddygiadol anghydraddoldebau iechyd sy’n ymwneud â chynyddu tegwch iechyd gyda’i gilydd. Mae gwyddor ymddygiad, sef yr astudiaeth wyddonol o ymddygiad, yn darparu’r dulliau sy’n seiliedig ar dystiolaeth i allu deall a dylanwadu ar boblogaeth benodol o fewn cyd-destun penodol.  Mae’r dull gwyddonol hwn yn sicrhau ein bod yn deall ymddygiad yn iawn a’r hyn sy’n ei ysgogi, yn hytrach na dibynnu ar ragdybiaethau o’r hyn rydym yn ei gredu sy’n dylanwadu ar ymddygiad. Mae hefyd yn hyrwyddo’r broses o ystyried prosesau ymwybodol ac awtomatig sy’n dylanwadu ar ein hymddygiad.

Mae’r dulliau gwyddor ymddygiad yn cynorthwyo’r broses o ganfod y boblogaeth/is-boblogaeth sydd fwyaf mewn perygl, neu sy’n cael ei heffeithio, gan anghydraddoldebau iechyd, ac mae’n darparu fframweithiau sy’n seiliedig ar dystiolaeth i archwilio’r penderfynyddion ymddygiad o safbwynt y boblogaeth dan sylw. Mae hyn yn llwyddo i greu ymyrraeth wedi’i dargedu ar gyfer rhannau o’r boblogaeth sy’n profi anghydraddoldebau iechyd a/neu cymdeithasol. Mae’r dull systematig a geir mewn gwyddor ymddygiad yn annog y broses o ystyried tegwch ym mhob un o gamau’r broses o ddatblygu a gweithredu polisïau, gwasanaethau a dulliau cyfathrebu.

Ceir y canllaw i ddefnyddio gwyddor ymddygiad, sy’n deillio o bartneriaeth rhwng Iechyd Cyhoeddus Cymru a Chanolfan Ymddygiad UCL. Cyflwyniad i wyddor ymddygiad a’r prosesau cam-wrth-gam i ddatblygu/cyflawni’r ymyriadau (polisïau, gwasanaethau neu ddulliau cyfathrebu) a gynlluniwyd i gychwyn, atal, parhau neu i newid ymddygiad yw Gwella iechyd a llesiant: canllaw i ddefnyddio gwyddor ymddygiad mewn polisi ac ymarfer.

Cael yr wybodaeth ddiweddaraf.

Diweddarir Llwyfan Datrysiadau Tegwch Iechyd Cymru yn barhaus gyda’r adnoddau a’r deunyddiau diweddaraf, gan gynnwys data, polisïau, adroddiadau ac astudiaethau achos. Cysylltwch â ni i gael eich hysbysu am ddiweddariadau i’r Llwyfan Datrysiadau.

Cysylltwch â ni i gymryd rhan.

Rydym yn gweithio gyda rhanddeiliaid a defnyddwyr i ddiweddaru ac ehangu’r Llwyfan Datrysiadau gyda phrosiectau, astudiaethau achos a nodweddion sbotolau sy’n canolbwyntio ar degwch iechyd. Cysylltwch â ni i rannu eich prosiectau a’ch storïau am lwyddiant, i’w dangos ar y llwyfan.

Iechyd a gwasanaethau iechyd

Mae’r Deddf Gofal Gwrthgyfartal yn disgrifio’r berthynas rhwng yr angen am ofal iechyd a sut y caiff ei ddefnyddio. Mae’n cydnabod mai’r bobl sydd â’r angen mwyaf am ofal iechyd sydd yn aml lleiaf tebygol o’i gael. Trwy gydol y pandemig COVID-19 nodwyd bod canlyniadau gwaeth i’r rhai sy’n byw mewn ardaloedd mwy difreintiedig, gan daflu goleuni unwaith eto ar anghydraddoldebau.

Pan fydd galw acíwt (er enghraifft, rhestrau aros mewn ysbytai ar ôl y pandemig) gall fod yn anodd dyrannu gwariant i atal, ond dyma’r unig ffordd o ostwng y galw acíwt pellach yn ddiweddarach. Gall offer fel Adenillion ar Fuddsoddiad ac Enillion Cymdeithasol ar Fuddsoddiad fod yn ddefnyddiol.

Wrth gynllunio a darparu gwasanaethau gofal iechyd, mae llawer o offer a thechnegau y gellir eu cymhwyso i leihau anghydraddoldebau. Mae’r rhain yn cynnwys defnyddio asesiadau o’r effaith ar iechyd, asesu anghenion iechyd, ac asesiadau economaidd.

Mae penderfyniadau ar wasanaethau yn seiliedig ar ddata: gwybodaeth gan y bobl mewn angen (er enghraifft, asesu anghenion iechyd a data epidemiolegol), lle mae’n well gwario adnoddau (er enghraifft, canllawiau NICE neu astudiaethau adenillion ar fuddsoddiad) a data ar leihau anghydraddoldebau (er enghraifft, asesiad o’r effaith ar iechyd neu asesiad effaith integredig). Mae buddsoddi’n aml yn cael ei ysgogi gan angen a data ond nid yw hyn yn wir bob amser. 

Dadansoddi Penderfyniadau Aml-faen prawf a Chyllidebu Rhaglenni a Dadansoddi Ymylol

Fel system a ariennir gan drethi, mae’r GIG o dan straen parhaus gan fod y galw am ofal iechyd yn agos at fod yn anfeidraidd, tra bod adnoddau gofal iechyd yn gyfyngedig. Er mwyn creu cydbwysedd rhwng adnoddau meidraidd a dymuniadau ac anghenion anfeidraidd, mae angen gwneud dewisiadau ac o ganlyniad i hynny mae’n rhaid cymharu costau a manteision. Mae angen blaenoriaethu hefyd er mwyn cynorthwyo’r broses gwneud penderfyniadau hon fel bod adnoddau’n cael eu defnyddio mewn ffordd sy’n sicrhau’r budd mwyaf posib. Mae Dadansoddi Penderfyniadau Aml-faen prawf (MCDA) a Chyllidebu Rhaglenni a Dadansoddi Ymylol (PBMA) yn offer sy’ncynorthwyo gwneud penderfyniadau a dyrannu adnoddau fel bod manteision yn cael eu mwyafu. Maent yn cynnig fframwaith i nodi ymyriadau sy’n gost-effeithiol ac sy’n ymdrin â thegwch economaidd-gymdeithasol, sy’n gwella cynhyrchiant ac yn cadw pobl mewn gwaith yng Nghymru (e.e. ymdrin â materion cyhyrysgerbydol ac iechyd meddwl). Mae’r fframweithiau hyn yn gofyn am wybodaeth am ddangosyddion mesuradwy ar gyfer ymyriadau, er enghraifft faint o bobl sy’n defnyddio gwasanaethau; faint mae gwasanaethau yn ei gostio; pa mor eang maen nhw’n cyrraedd; a ydynt yn seiliedig ar dystiolaeth ac yn gost-effeithiol; eu buddion (e.e. faint o bobl sy’n rhoi’r gorau i ysmygu o ganlyniad i’r ymyriad) etc. Gall y fframweithiau hyn hefyd helpu i ddatblygu dangosyddion perfformiad allweddol cyn cynnal gwerthusiad.

Adnoddau defnyddiol:

CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi yn y sector iechyd, ymagwedd gydol oes at ymdrin ag iechyd a gofal cymdeithasol, a mynediad cynnar at wasanaethau iechyd meddwl. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

This practical guide by Public Health Wales is a tool to improve governance, investment and accountability for health and equity. The guide is intended to help the development of evidence-informed, context-tailored advocacy reports and other relevant documents and tools, enabling healthy policy- and decision-making across different sectors, levels of government and country settings. It aims to prevent disinvestment in health, increase investment in prevention (public health), and mainstream cross-sectoral investment to address the wider determinants of health and equity.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


ADRODDIAD COVID

Gosod Tegwch Iechyd wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn rhoi tegwch iechyd wrth wraidd ymateb ac adfer cynaliadwy yn sgil y pandemig COVID-19. Mae'r adroddiad yn archwilio effaith y pandemig ar wasanaethau iechyd yng Nghymru a'r cyfleoedd i fabwysiadu a chyflymu ymagweddau ac atebion newydd i sicrhau pobl, cymdeithasau ac economïau iachach a mwy cydnerth.

Gosod Tegwch Iechyd wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru


PAPUR

Gwneud y Gwahaniaeth: Taclo Anghydraddoldebau Iechyd yng Nghymru

Mae'r papur byr hwn gan Gydffederasiwn GIG Cymru yn amlinellu syniadau ar ffyrdd o weithio a fyddai'n sicrhau effaith ar y cyd wrth ymdrin ag anghydraddoldebau iechyd, gan gynnwys enghraifft o ymagweddau i drawsnewid y ffordd y mae pobl yn cael mynediad at iechyd a gofal ac yn dibynnu arno drwy integreiddio mentrau datblygu cymunedol â gwasanaethau sefydledig.

Gwneud y Gwahaniaeth: Taclo Anghydraddoldebau Iechyd yng Nghymru


ADRODDIAD

Lleihau Anghydraddoldebau Iechyd Drwy Fodelau Gofal Newydd: Adnodd ar gyfer Modelau Gofal Newydd

Mae'r adroddiad hwn gan y Sefydliad Tegwch Iechyd yn darparu dadansoddiad o'r cyfleoedd ar gyfer modelau gofal newydd a systemau iechyd sy'n seiliedig ar leoedd i wella iechyd a lleihau anghydraddoldebau iechyd yn Lloegr. Mae'r adroddiad yn disgrifio'r cyfleoedd i sefydliadau gofal iechyd wneud mwy i wella iechyd y boblogaeth a lleihau anghydraddoldebau iechyd. Yn benodol, bod yn rhaid i wasanaethau gofal iechyd integreiddio â sectorau eraill i ffurfio systemau iechyd sy'n seiliedig ar leoedd ac yn dylanwadu ar symbylyddion iechyd cymunedol, cymdeithasol ac economaidd ehangach, yn ogystal â darparu mynediad teg i driniaethau.

Lleihau Anghydraddoldebau Iechyd Drwy Fodelau Gofal Newydd: Adnodd ar gyfer Modelau Gofal Newydd


STRATEGAETH

Cydnerthedd Systemau Iechyd yn Ystod COVID-19: Gwersi ar Gyfer Adeiladu yn ôl yn Well

Mae'r gyfres polisi iechyd hon gan Arsyllfa Ewropeaidd Sefydliad Iechyd y Byd ar Systemau a Pholisïau Iechyd yn nodi bod angen cydnerthedd ar systemau iechyd – a ddiffinnir fel y gallu i gymathu, addasu a thrawsnewid i ymdopi â sioc – er mwyn sicrhau bod swyddogaethau'r system iechyd yn cynnal eu perfformiad. Mae'r llyfr yn nodi 20 o strategaethau allweddol, wedi'u grwpio fesul y swyddogaethau systemau iechyd y nodwyd eu bod yn gwella cydnerthedd systemau iechyd yn wyneb COVID-19. Mae'r strategaethau'n disgrifio sut i sicrhau ac (ail)ddyrannu cyllid tra'n gadael neb ar eu hôl, ac yn pwysleisio pwysigrwydd llywodraethu a'r angen am fwy o weithwyr iechyd sy'n addas ar gyfer y swydd ac wedi'u cefnogi'n dda.

Cydnerthedd Systemau Iechyd yn Ystod COVID-19: Gwersi ar Gyfer Adeiladu yn ôl yn Well


CANLLAW

Gwella Ansawdd Gwasanaethau Iechyd: Offer ac Adnoddau

Mae'r compendiwm hwn gan Sefydliad Iechyd y Byd yn disgrifio offer ac adnoddau ar gyfer Aelod-wladwriaethau Sefydliad Iechyd y Byd sy'n anelu at wella ansawdd y gwasanaethau a ddarperir. Mae'r compendiwm yn cynnwys offer ac adnoddau ar wella ansawdd ac yn darparu enghreifftiau o sut y mae'r offer a'r adnoddau wedi'u cymhwyso o fewn sefyllfa'r wlad. Mae'n cwmpasu amrywiaeth o feysydd technegol, o reoli ysbytai a gofal brys i ofal sylfaenol a gofal sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn.

Gwella Ansawdd Gwasanaethau Iechyd: Offer ac Adnoddau


DATGANIAD

Y Llwybr at Degwch Byd-eang mewn Gofal Iechyd Meddwl yng Nghyd-destun COVID-19

Mae'r sylw hwn a gyhoeddwyd yn The Lancet yn awgrymu y dylai ymdrechion i sicrhau tegwch ym maes iechyd meddwl ymdrin â: chynnwys pobl sydd â phrofiad o lygad y ffynnon; cywain ac integreiddio data penderfynyddion cymdeithasol i gyfeirio ymatebion y system gofal iechyd; rhoi gwasanaethau ar waith sy'n ymateb i anghenion y boblogaeth; trosoli darparwyr gofal mewn ffordd sy'n gymesur ag anghenion y boblogaeth; creu gwasanaethau arloesol a hygyrch; ymgorffori amcanion tegwch mewn gweithgareddau polisi iechyd byd-eang a rhaglenni rhyng-sectoraidd; a mesur cost-effeithiolrwydd.

Y Llwybr at Degwch Byd-eang mewn Gofal Iechyd Meddwl yng Nghyd-destun COVID-19


Iechyd ac incwm a diogelu cymdeithasol

Er mwyn byw bywyd iach a hapus mae angen sicrwydd economaidd ar bobl.Yng Nghymru, daeth y Ddyletswydd Economaidd-Gymdeithasol i rym ar 31 Mawrth 2021. Wrth wneud penderfyniadau strategol ynghylch sut i arfer eu swyddogaethau mae’n rhaid i gyrff cyhoeddus sy’n ddarostyngedig i’r Ddyletswydd, roi sylw dyledus i ddymunoldeb eu harfer mewn ffordd a ddylunnir i leihau’r anghydraddoldebau o ran canlyniad sy’n deillio o anfantais economaidd-gymdeithasol. Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi teclyn tracio cynnydd i gefnogi cyrff cyhoeddus i fodloni gofynion y Ddyletswydd. Dylai Cyrff Cyhoeddus ddefnyddio’r teclyn tracio cynnydd i feincnodi sut mae gofynion y Ddyletswydd yn cael eu bodloni; deall sut i fwrw ymlaen â gwelliannau i sicrhau newid pwrpasol mewn diwylliant, y tu hwnt i ofynion y Ddyletswydd; ac annog myfyrio a chofnodi cynnydd.

Mae llawer o sefydliadau wedi ymchwilio i atebion posib i fater diogelwch incwm a diogelu cymdeithasol. Lluniodd y Sefydliad Astudiaethau Cyllid adroddiad a fu’n ymchwilio i anghydraddoldebau incwm yn y DU. Mae’r adroddiad yn cyflwyno opsiynau ar gyfer mynd i’r afael ag effeithiau diweithdra cynyddol, sef lleihau’r gost o gyflogi pobl sy’n defnyddio’r system dreth; codi gwariant ar wasanaethau cyhoeddus a chyflogaeth yn y sector cyhoeddus; mwy o gyllid ar gyfer rhaglenni (ail)hyfforddi; rhoi hwb i fudd-daliadau allan o waith; neu newidiadau mwy sylfaenol i gyflwyno mwy o yswiriant cymdeithasol i’r system les. Mae Llywodraeth Cymru wedi amlinellu cynlluniau i ymestyn y cymorth i’r rhai sy’n gadael gofal drwy gynllun peilot Incwm Sylfaenol yng Nghymru. Nod y cynllun peilot yw ymestyn cymorth i’r rhai sy’n gadael gofal a bydd yn darparu prawf ar gyfer manteision incwm sylfaenol a nodwyd, megis mynd i’r afael â thlodi a diweithdra a gwella iechyd a lles ariannol. Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi cynhyrchu adroddiad Incwm Sylfaenol sy’n ystyried amrywiaeth o dystiolaeth ac yn ymchwilio i’r effeithiau posib ar iechyd a lles. Mae hefyd yn edrych ar y gwahanol ymagweddau at gynllunio a gweithredu polisïau yn rhyngwladol. Mae’r adroddiad yn nodi opsiynau ar gyfer llunwyr polisi sy’n ystyried incwm sylfaenol, megis gwneud gwaith modelu economaidd, gosod iechyd a lles fel un o nodau craidd unrhyw gynllun, a chynnal astudiaethau dichonoldeb i ddeall sut y gellid cyflwyno incwm sylfaenol yng Nghymru.

Adnoddau defnyddiol:

CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi mewn gwarchodaeth gyffredinol. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

Mae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn offeryn i wella llywodraethu, buddsoddi ac atebolrwydd ar gyfer iechyd a thegwch. Bwriad y canllaw yw helpu i ddatblygu adroddiadau eiriolaeth sy'n seiliedig ar dystiolaeth ac wedi'u teilwra i'r cyd-destun a dogfennau ac offer perthnasol eraill, gan alluogi polisïau a gwneud penderfyniadau iach ar draws gwahanol sectorau, lefelau'r llywodraeth a sefyllfa'r wlad. Ei nod yw atal dadfuddsoddi mewn iechyd, cynyddu buddsoddiad mewn atal (iechyd y cyhoedd), a buddsoddiad traws-sectoraidd prif ffrwd i ymdrin â phenderfynyddion ehangach iechyd a thegwch.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


ADRODDIAD

Incwm Sylfaenol i Wella Iechyd a Llesiant y Boblogaeth yng Nghymru?

Anelir yr adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru at wneuthurwyr penderfyniadau sy'n ystyried incwm sylfaenol yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn cyflwyno'r cysyniad o incwm sylfaenol, yn arfarnu'r dystiolaeth bresennol o gynlluniau a threialon fu'n bodoli eisoes, ac yn ymchwilio i ba gamau y byddai angen i Gymru eu hystyried wrth ddatblygu cynnig incwm sylfaenol sydd â gwella iechyd a lles fel amcan allweddol. Nid yw'r adroddiad hwn yn gwneud argymhellion ffurfiol; yn hytrach, ei nod yw darparu tystiolaeth i gyfeirio'r drafodaeth, cefnogi gwneud penderfyniadau yn y dyfodol, a chyfeirio meddwl er ymchwil bellach.

Incwm Sylfaenol i Wella Iechyd a Llesiant y Boblogaeth yng Nghymru?


PAPUR

Polisïau Incwm Sylfaenol Cyffredinol a'u Potensial i Ymdrin ag Annhegwch Iechyd: Ymagweddau Trawsnewidiol at Fywyd Iach a Ffyniannus i Bawb

Mae'r papur trafod hwn gan Sefydliad Iechyd y Byd Ewrop yn seiliedig ar adolygiad eang o lenyddiaeth, gan gynnwys llenyddiaeth academaidd, dogfennau polisi, gwerthusiadau effaith o ymagweddau peilot incwm sylfaenol cyffredinol, a rhaglenni tebyg eraill. Mae'r papur yn ymchwilio i'r ffactorau cyd-destunol sy'n siapio'r achos a'r amodau ar gyfer diwygio incwm sylfaenol, ac yn trafod rhai o'r dadleuon a'r heriau sy'n gysylltiedig ag incwm sylfaenol cyffredinol fel mesurau polisi pendant.

Polisïau Incwm Sylfaenol Cyffredinol a'u Potensial i Ymdrin ag Annhegwch Iechyd: Ymagweddau Trawsnewidiol at Fywyd Iach a Ffyniannus i Bawb - Saesneg yn unig


ADRODDIAD COVID

Gosod Tegwch Iechyd Wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn rhoi tegwch iechyd wrth wraidd ymateb ac adfer cynaliadwy yn sgil y pandemig COVID-19 ac yn ymchwilio i effaith y pandemig ar y bwlch economaidd-gymdeithasol a gwahanol sectorau yng Nghymru.

Gosod Tegwch Iechyd Wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru


GWEMINAR COVID

Wynebu Tlodi ac Ansicrwydd Incwm yn Ystod COVID-19 Drwy Gryfhau Amddiffyniad Cymdeithasol

Mae'r weminar hon yn rhan o gyfres weminarau byd-eang Sefydliad Iechyd y Byd ar effaith y pandemig COVID-19 ar degwch a phenderfynyddion cymdeithasol iechyd. Mae'r weminar yn cynnwys trafodaethau ar y dystiolaeth fyd-eang ar rôl amddiffyniad cymdeithasol wrth liniaru'r effeithiau annhegwch iechyd sy'n deillio o dlodi ac ansicrwydd incwm a achoswyd gan y pandemig COVID-19.

Wynebu Tlodi ac Ansicrwydd Incwm yn Ystod COVID-19 Drwy Gryfhau Amddiffyniad Cymdeithasol - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Yr Argyfwng Costau Byw - Cynllun Gweithredu i Gymru

Mae'r adroddiad byr hwn yn nodi cynigion Sefydliad Bevan o ran camau gweithredu yn y 6-12 mis nesaf a fydd yn lleddfu pwysau'r argyfwng costau byw ar gyfer y rhai lleiaf cefnog. Mae'n argymell gweithredu ar y tri maes sy’n gwasgu fwyaf ar gyllidebau aelwydydd: tai, ynni a bwyd. Mae'n canolbwyntio ar gamau y gellir eu cyflawni yn y tymor byr, gan ddefnyddio'r grantiau a'r lwfansau presennol sydd wedi'u datganoli a thrwy weithio gyda sefydliadau cymunedol, ac mae’n gwneud argymhellion am eu defnyddio'n effeithiol.

Yr Argyfwng Costau Byw - Cynllun Gweithredu i Gymru - Saesneg yn unig


Iechyd ac amodau byw

Mae nifer o benderfynyddion ehangach iechyd yn deillio o’n hiechyd a’n hamodau byw; er enghraifft, tai. Mae’r angen am ddiogelwch o ran cael a chadw cartref a chael ein hamgylchynu gan amgylchedd cartref diogel a chyson, a’i effaith ar iechyd a lles corfforol a meddyliol, wedi’i gydnabod ers tro byd.

Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi cynhyrchu nifer o adroddiadau sy’n amlygu problemau tai o ansawdd gwael a’i effaith ar iechyd. Mae’r adroddiadau hyn yn cynnwys atebion posib, gan gynnwys yr achos dros fuddsoddi mewn tai sy’n amlinellu’r angen am daclo tai fel penderfynydd sylfaenol iechyd ac yn cyflwyno atebion gan gynnwys: dileu oerfel, lleithder a llwydni mewn cartrefi; gwella awyru; mesurau effeithlonrwydd ynni a chynlluniau tlodi tanwydd; cefnogi aelwydydd sy’n agored i niwed yn lle ymyriadau seiliedig ar ardaloedd.

Yn Ewrop, mae prosiect sy’n mapio tueddiadau a pholisïau i daclo digartrefedd. Mae hyn wedi cynnwys nodi argymhellion i fynd i’r afael â digartrefedd, gan gynnwys yr hawl i dai digonol ar gyfer pob person (agored i niwed) yn Ewrop ac integreiddio gwasanaethau iechyd o fewn datrysiadau tai.

Yn ystod cyfnodau o ansicrwydd, fel y pandemig COVID-19, gall cartref ddarparu sylfaen ddiogel a sefydlog i unigolion ac aelwydydd. Cynhaliwyd asesiad o’r effaith ar iechyd mewn perthynas ag effaith COVID-19 ar dai gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, a gwnaed argymhellion pellach ar gyfer y dyfodol gan gynnwys: buddsoddi mewn tai fforddiadwy, diogel a chynaliadwy fel rhan o adferiad ‘gwyrdd’ yn sgil y pandemig, a chymorth i greu lleoedd cynaliadwy fel yr amlinellir ym Mholisi Cynllunio Cymru; annog tenantiaethau tymor hwy i roi mwy o sicrwydd i denantiaid a mwy o amddiffyniad rhag cael eu troi allan – gan gydbwyso hyn ag anghenion landlordiaid, er mwyn lleihau’r rhwystrau i ddod o hyd i lety diogel yn y dyfodol.

Adnoddau defnyddiol:

CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi mewn mentrau cynllunio gofodol a threfol, cymunedau cefnogol a chydnerth, cymunedau gwyrddach a mwy diogel, ac ymyriadau tai amlochrog. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

Mae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn offeryn i wella llywodraethu, buddsoddi ac atebolrwydd ar gyfer iechyd a thegwch. Bwriad y canllaw yw helpu i ddatblygu adroddiadau eiriolaeth sy'n seiliedig ar dystiolaeth ac wedi'u teilwra i'r cyd-destun a dogfennau ac offer perthnasol eraill, gan alluogi polisïau a gwneud penderfyniadau iach ar draws gwahanol sectorau, lefelau'r llywodraeth a sefyllfa'r wlad. Ei nod yw atal dadfuddsoddi mewn iechyd, cynyddu buddsoddiad mewn atal (iechyd y cyhoedd), a buddsoddiad traws-sectoraidd prif ffrwd i ymdrin â phenderfynyddion ehangach iechyd a thegwch.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


ADRODDIAD

Gwneud Gwahaniaeth Tai ac Iechyd: Prif Adroddiad Achos dros Fuddsoddi

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cyflwyno'r achos dros fuddsoddi mewn iechyd a thai yng Nghymru. Mae'r adroddiad yn amlinellu costau tai annigonol i'r GIG ac i gymdeithas, gan gynnwys tystiolaeth ar grwpiau poblogaeth penodol gan gynnwys pobl hŷn a phobl ag anableddau a thystiolaeth ar ddigartrefedd. Mae'r adroddiad hefyd yn nodi meysydd blaenoriaeth ar gyfer camau ataliol, tystiolaeth ar ymyriadau tai effeithiol, ac astudiaethau achos o'r camau a gymerwyd yng Nghymru i fynd i'r afael ag ansawdd tai, cartrefi anaddas a digartrefedd.

Gwneud Gwahaniaeth Tai ac Iechyd: Prif Adroddiad Achos dros Fuddsoddi


ADRODDIAD COVID

Gosod Tegwch Iechyd Wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn rhoi tegwch iechyd wrth wraidd ymateb ac adfer cynaliadwy yn sgil y pandemig COVID-19 ac yn ymchwilio i effeithiau'r pandemig ar y system tai, digartrefedd, mynediad i fannau glas a gwyrdd, troseddu a thrais domestig yng Nghymru.

Gosod Tegwch Iechyd Wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru


ADRODDIAD COVID

Mwyafu Cyfleoedd Iechyd a Lles Mewn Cynllunio Gofodol Wrth Ailsefydlu yn Sgil y Pandemig COVID-19

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn nodi'r dystiolaeth ar effaith COVID-19 ar gymunedau yng Nghymru, gan gynnwys tai, amgylcheddau bwyd iach, economïau sylfaenol lleol, trafnidiaeth, a seilwaith gwyrdd a glas. Mae'r adroddiad yn argymell y dylai systemau iechyd cyhoeddus a gofal iechyd a chynllunio ddod at ei gilydd i alluogi ymagweddau effeithiol a chynaliadwy at gynllunio'r defnydd o dir a chreu lleoedd wrth adeiladu mannau cynaliadwy sy'n gwella iechyd a lles.

Mwyafu Cyfleoedd Iechyd a Lles Mewn Cynllunio Gofodol Wrth Ailsefydlu yn Sgil y Pandemig COVID-19


CANLLAW

Asesu’r Effaith ar Iechyd (HIA) a Chynlluniau Datblygu Lleol (CDLl): Pecyn Cymorth ar gyfer Ymarfer

Mae'r pecyn cymorth hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn amlinellu'r cyd-destun a'r ysgogiadau polisi ar gyfer HIA a chynllunio'r defnydd o dir a chyngor ac adnoddau ymarferol y gellir eu defnyddio fel ffynhonnell gyfeirio hygyrch pan fo'i hangen wrth ddatblygu cynlluniau datblygu lleol (CDLl), cynlluniau datblygu strategol (CDS) a chanllawiau cynllunio atodol (CCA). Nod y Pecyn Cymorth yw cefnogi'r cydweithio parhaus rhwng y sectorau cynllunio ac iechyd cyhoeddus yng Nghymru er mwyn mwyafu iechyd a lles cadarnhaol drwy bolisïau cynllunio defnydd tir sy'n creu cymunedau iach, teg a chydlynol.

Asesu’r Effaith ar Iechyd (HIA) a Chynlluniau Datblygu Lleol (CDLl): Pecyn Cymorth ar gyfer Ymarfer


ADRODDIAD

Cynllunio a Galluogi Amgylcheddau Iach

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn hyrwyddo gwell dealltwriaeth o'r rhwystrau amgylcheddol a chymdeithasol ehangach sy'n effeithio ar iechyd, lles ac anghydraddoldebau. Mae'r adroddiad yn galluogi polisïau a chynlluniau a all raeadru allan er budd lles corfforol a meddyliol unigol, iechyd cymunedol ac amgylcheddol. Mae'r adroddiad wedi'i ategu gan adnodd astudiaethau achos sydd ag enghreifftiau o Gymru a'r Deyrnas Unedig mewn perthynas â: buddsoddi yng nghanol trefi a'r stryd fawr, adfywio trefi, siopau cludfwyd poeth, datblygiadau preswyl, seilwaith gwyrdd, a mannau chwarae.

Cynllunio a Galluogi Amgylcheddau Iach


ADRODDIAD COVID

Does Unman yn Debyg i Gartref? Archwilio Effaith Iechyd a Llesiant COVID-19 ar Dai Heb Ddiogelwch

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn seiliedig ar Asesiad o'r Effaith ar Iechyd (HIA) cynhwysfawr a chyfranogol sy'n archwilio effaith iechyd a lles COVID-19 ar dai ac ansicrwydd tai. Mae'r adroddiad yn nodi camau gweithredu i hyrwyddo lles unigolion, cymunedau a chymdeithas. Gall y dystiolaeth yn yr adroddiad hwn gynorthwyo'r rhai sy'n gwneud polisïau a phenderfyniadau wrth ystyried effaith y pandemig ar dai ac ansicrwydd tai, fel y gellir lleihau anghydraddoldebau posib ac effeithiau negyddol, a manteisio i'r eithaf ar gyfleoedd i sicrhau iechyd a lles cadarnhaol yn y dyfodol.

Does Unman yn Debyg i Gartref? Archwilio Effaith Iechyd a Llesiant COVID-19 ar Dai Heb Ddiogelwch


ADRODDIAD

Gwneud Gwahaniaeth: Lleihau’r Risg i Iechyd Sydd yn Gysylltiedig â Llygredd Traffig ar y Ffyrdd yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn amlinellu atebion sy'n ceisio lleihau allyriadau traffig ffyrdd a sicrhau effeithiau cadarnhaol ar iechyd y cyhoedd drwy ddatblygu economi fwy cynaliadwy, cymdeithas ffyniannus a'r iechyd a'r lles gorau posib ar gyfer cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol yng Nghymru.

Gwneud Gwahaniaeth: Lleihau’r Risg i Iechyd Sydd yn Gysylltiedig â Llygredd Traffig ar y Ffyrdd yng Nghymru


CANLLAW

Asesu’r Effaith ar Iechyd (HIA) a Chynlluniau Datblygu Lleol (CDLl): Pecyn Cymorth ar gyfer Ymarfer

Dylunnir y pecyn cymorth Asesu'r Effaith ar Iechyd hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru i alluogi cynllunwyr i integreiddio iechyd yn hwylus yn eu cynlluniau datblygu ar gyfer y dyfodol, a'i nod yw mwyafu'r deilliannau iechyd a lles cadarnhaol drwy bolisïau cynllunio'r defnydd o dir sy'n creu cymunedau iach, teg a chydlynol.

Asesu’r Effaith ar Iechyd (HIA) a Chynlluniau Datblygu Lleol (CDLl): Pecyn Cymorth ar gyfer Ymarfer


ADRODDIAD

Atal Digartrefedd Pobl Ifanc Adolygiad Rhyngwladol o Dystiolaeth

Mae'r adroddiad hwn gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru yn seiliedig ar adolygiad rhyngwladol. Mae'r adroddiad yn nodi ymyriadau sy'n seiliedig ar dystiolaeth, arferion addawol, blaenoriaethau atal a nodwyd gan bobl ifanc, ac elfennau polisi croestoriadol sy'n cyfrannu at atal digartrefedd ymhlith pobl ifanc. Arweiniwyd yr adolygiad o dystiolaeth gan gwestiynau gan gynnwys 'Pa bolisïau a rhaglenni sy'n effeithiol o ran atal digartrefedd ymhlith pobl ifanc?', a 'Beth yw nodweddion strategaethau effeithiol i atal digartrefedd ymhlith pobl ifanc?’

Atal Digartrefedd Pobl Ifanc Adolygiad Rhyngwladol o Dystiolaeth


CANLLAW

Lleihau Digartrefedd ymysg Ymfudwyr, Ffoaduriaid a Cheiswyr Lloches Canllaw Arferion Da

Mae'r canllaw arfer da hwn gan Tai Pawb ar gyfer Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn rhannu enghreifftiau o arfer da o Gymru a gwledydd eraill ar atal a thaclo digartrefedd ymhlith poblogaethau ymfudwyr.

Lleihau Digartrefedd ymysg Ymfudwyr, Ffoaduriaid a Cheiswyr Lloches Canllaw Arferion Da


PAPUR

Gwneud y Gwahaniaeth: Taclo Anghydraddoldebau Iechyd yng Nghymru

Mae'r papur byr hwn gan Gydffederasiwn Cymru yn amlinellu syniadau ar ffyrdd o weithio a fyddai'n sicrhau effaith ar y cyd wrth ymdrin ag anghydraddoldebau iechyd, gan gynnwys pwysigrwydd cartrefi cymdeithasol fforddiadwy o ansawdd da ac atebion ynni gwyrdd fforddiadwy.

Gwneud y Gwahaniaeth: Taclo Anghydraddoldebau Iechyd yng Nghymru - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Gweithio gyda'n Gilydd i Ddod â Digartrefedd o Dai Cymdeithasol i Ben

Mae'r adroddiad hwn gan Shelter Cymru yn cydnabod y berthynas rhwng tai ac iechyd corfforol a meddyliol. Caiff yr adroddiad ei gyfeirio gan brofiadau rhai pobl sydd wedi bod yn agos iawn at golli eu cartrefi cymdeithasol, a gwaith landlordiaid cymdeithasol a sefydliadau eraill wrth helpu i atal digartrefedd o dai cymdeithasol.

Gweithio gyda'n Gilydd i Ddod â Digartrefedd o Dai Cymdeithasol i Ben - Saesneg yn unig


ADRODDIAD COVID

Ymdrin â'r Syndemig Cenedlaethol: Problemau ac Atebion sy'n Seiliedig ar Le i Anghydraddoldeb Iechyd y DU

Mae'r adroddiad hwn gan Brosiectau Polisi Cyhoeddus a'r Sefydliad Tegwch Iechyd yn cyflwyno enghreifftiau o'r hyn y gellir ei wneud i daclo anghydraddoldebau iechyd: gan y system iechyd a gofal, llywodraeth leol a rhanbarthol, y sector gwirfoddol a chymunedol, a chan fusnes, gan weithio gydag unigolion a chymunedau.

Ymdrin â'r Syndemig Cenedlaethol: Problemau ac Atebion sy'n Seiliedig ar Le i Anghydraddoldeb Iechyd y DU - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Lefelu Iechyd i Fyny: Fframwaith Ymarferol sy'n Seiliedig ar Dystiolaeth

TMae'r adroddiad hwn, a arweinir ar y cyd gan Brifysgolion Caergrawnt a Newcastle (Lloegr), yn darparu arweiniad ymarferol ar sut i leihau anghydraddoldebau iechyd ar lefel leol a rhanbarthol. Mae'r arweiniad wedi'i anelu at lywodraeth ganolog a lleol yn ogystal ag asiantaethau eraill sydd â rhan mewn gwella iechyd. Mae'n cynnwys astudiaethau achos ar fodelau ac ymagweddau at ddylunio a siapio lleoedd newydd fel eu bod yn hyrwyddo iechyd a lles, a gwasanaethau a rhaglenni sydd wedi'u dylunio o gwmpas anghenion penodol lleoedd a chymunedau, yn seiliedig ar ymgysylltu cymunedol da.

Lefelu Iechyd i Fyny: Fframwaith Ymarferol sy'n Seiliedig ar Dystiolaeth - Saesneg yn unig


CANLLAW

Canllawiau Iechyd a Thai Sefydliad Iechyd y Byd: Argymhellion i Hyrwyddo Tai Iach ar gyfer Dyfodol Cynaliadwy a Theg

Mae'r canllawiau hyn gan Sefydliad Iechyd y Byd yn darparu argymhellion sy'n seiliedig ar dystiolaeth ar amodau ac ymyriadau sy'n hyrwyddo tai iach, ac yn hwyluso arweinyddiaeth wrth alluogi ystyriaethau iechyd a diogelwch i fod yn sail i reoliadau tai. Bydd y canllawiau'n galluogi ystyriaethau iechyd i gyfeirio polisïau tai, ynni, datblygu cymunedol a datblygu trefol.

Canllawiau Iechyd a Thai Sefydliad Iechyd y Byd: Argymhellion i Hyrwyddo Tai Iach ar gyfer Dyfodol Cynaliadwy a Theg - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Cynghrair Iechyd a Llesiant: Cau’r Bwlch: Beth sy’n Rhwystro Newid? Yr Argyfwng Costau Byw a'r Cynnydd mewn Anghydraddoldebau yng Nghymru

Yn yr adroddiad hwn, mae Cynghrair Iechyd a Llesiant Conffederasiwn GIG Cymru yn archwilio'r argyfwng costau byw a'r cynnydd mewn anghydraddoldebau yng Nghymru. Mae'n galw ar Lywodraeth Cymru i amlinellu'r camau sy'n cael eu cymryd ar draws holl adrannau'r llywodraeth, gan nodi sut y bydd llwyddiant yn cael ei fesur a'i werthuso drwy fesurau a chanlyniadau perfformiad cyffredin ar gyfer pob corff cyhoeddus yng Nghymru, ynghyd â chanllawiau ar sut y dylai sefydliadau unigol gydweithio i leihau anghydraddoldebau a mynd i'r afael â'r argyfwng costau byw.

Cynghrair Iechyd a Llesiant: Cau’r Bwlch: Beth sy’n Rhwystro Newid? Yr Argyfwng Costau Byw a'r Cynnydd mewn Anghydraddoldebau yng Nghymru - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Adolygiad o Dlodi ac Allgáu Cymdeithasol yng Nghymru

Mae Canolfan Polisïau Cyhoeddus Cymru wedi paratoi dau adroddiad ar dlodi ac allgáu cymdeithasol yng Nghymru yn rhan o’i gorchwyl i adolygu strategaethau, rhaglenni a chamau rhyngwladol ym meysydd tlodi ac allgáu cymdeithasol i Lywodraeth Cymru. Mae’r naill adroddiad yn canolbwyntio ar dystiolaeth feintiol, ac mae’r llall yn trafod tystiolaeth ansoddol eilaidd ynghylch profiad pobl o dlodi ac allgáu cymdeithasol yng Nghymru.

Adolygiad o Dlodi ac Allgáu Cymdeithasol yng Nghymru


ADRODDIAD

Tlodi yn y DU 2023

Dyma'r ail rifyn o adroddiad tlodi Sefydliad Joseph Rowntree, sy'n edrych ar dueddiadau mewn tlodi ar draws llawer o nodweddion ac effeithiau pwysig.

Tlodi yn y DU 2023 - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Cipolwg ar Dlodi

Rhennir adroddiad Cipolwg ar Dlodi Sefydliad Bevan yn dair adran. Nod yr adran gyntaf yw rhoi trosolwg ar sut y mae pobl yng Nghymru yn rheoli costau cynyddol. Mae'r ail adran yn edrych yn fanylach ar brofiadau'r grwpiau y mae costau cynyddol yn effeithio fwyaf arnynt. Mae'r adran olaf yn archwilio effaith yr argyfwng costau byw ar iechyd pobl.

Cipolwg ar Dlodi - Saesneg yn unig


Iechyd a chyfalaf cymdeithasol a dynol

Gwyddys bod cyfalaf dynol a chyfalaf cymdeithasol yn cael effaith ar iechyd a lles. Mae tystiolaeth o Ewropyn awgrymu y gall ymyriadau polisi sydd wedi’u targedu at wella cyfalaf cymdeithasol unigol wella iechyd unigolion yn uniongyrchol a chyfrannu at gyfalaf cymdeithasol cymunedol, gan atgyfnerthu rôl fuddiol cyfalaf cymdeithasol unigol.

Cyfalaf Dynol

Mae diffiniadau o gyfalaf dynol yn cwmpasu’r syniad y ceir buddsoddiadau mewn pobl fel addysg, hyfforddiant neu iechyd, a bod y buddsoddiadau hyn yn cynyddu cynhyrchiant unigolyn. Cyfalaf dynol yw gwerth sgiliau, gwybodaeth, galluoedd, rhinweddau cymdeithasol, personoliaeth a phriodoleddau iechyd unigolion. Mae’r ffactorau hyn yn galluogi unigolion i weithio, ac felly cynhyrchu rhywbeth o werth economaidd. Fe’i mesurir fel swm cyfanswm enillion posib pawb yn y farchnad lafur yn y dyfodol. Mae’r Swyddfa Ystadegau Gwladol yn cynhyrchu amcangyfrifon cyfalaf dynol ar gyfer y DU.

Mae Prifysgol Harvard wedi cynhyrchu crynodeb o sut i roi hwb i gyfalaf dynol a’r ffactorau sy’n bwysig, gan gynnwys: addysg; hyfforddiant galwedigaethol; hinsawdd o greadigrwydd; a seilwaith. Yn y DU, mae’r Sefydliad Siartredig Personél a Datblygu (CIPD) wedi cyhoeddi’n eang ar gyfalaf dynol. Mae adroddiad technegol CIPD ar ddamcaniaeth cyfalaf dynol yn cyflwyno’r achos dros fuddsoddi mewn pobl fel unigolion ac o’r lefel sefydliadol, ac yn darparu cyfres o argymhellion ar gyfer gwella cyfalaf dynol gan gynnwys: hyfforddiant ffurfiol; mentora; anogaeth; tracio hwyliau a chynhyrchiant; a rheoli doniau i gadw cyfalaf dynol o fewn sefydliad neu leoliad.

Cyfalaf Cymdeithasol

Cyfalaf cymdeithasol yw’r rhwydweithiau o berthnasoedd ymhlith pobl sy’n byw ac yn gweithio mewn cymdeithas benodol, gan alluogi’r gymdeithas honno i weithredu’n effeithiol. Mae cyfalaf cymdeithasol yn deillio o’r gallu dynol i ystyried eraill, i feddwl a gweithredu’n hael ac yn gydweithredol. Mae tair agwedd graidd ar gyfalaf cymdeithasol: perthnasoedd cymdeithasol; ansawdd perthnasoedd a dealltwriaeth a rennir. Mae’r Swyddfa Ystadegau Gwladol yn cynhyrchu canfyddiadau ar gyfalaf cymdeithasol yn y DU.

Mae adolygiad systematig wedi cyflwyno tystiolaeth gref i awgrymu bod gan bobl sydd â statws economaidd-gymdeithasol is lefelau is o gyfalaf cymdeithasol yn gyffredinol, a bod diffyg cyfalaf cymdeithasol yn gysylltiedig ag anghydraddoldebau economaidd-gymdeithasol mewn iechyd. At hynny, gall y cyfalaf cymdeithasol hynny rhwng perthnasau agos neu gymunedau clos wrthbwyso rhai o effeithiau negyddol statws economaidd-gymdeithasol isel ar iechyd.

Mae llythrennedd iechyd yn nodwedd allweddol o gyfalaf cymdeithasol. Hwnyw’r adnoddau cymdeithasol y mae eu hangen ar unigolion a chymunedau i ddod o hyd i wybodaeth a gwasanaethau, eu deall, eu gwerthuso a’u defnyddio i wneud penderfyniadau am iechyd. Mae llythrennedd iechyd  yn grymuso pobl i wneud dewisiadau cadarnhaol ac yn alluogwr sy’n cefnogi hyrwyddo tegwch drwy wella mynediad pobl at wybodaeth iechyd, a’u gallu i’w defnyddio’n effeithiol. Mae gan ddatblygiadau iechyd digidol y potensial i helpu i wella mynediad, lleihau costau’r system gofal iechyd a gwella deilliannau iechyd. Fodd bynnag, mae gan atebion technoleg i lythrennedd iechyd digidol y potensial i hyrwyddo llythrennedd iechyd a bod yn rhwystr ill dau. Hefyd, mae tystiolaeth o sut mae gwahanol agweddau ar gyfalaf cymdeithasol yn effeithio ar wahanol ddeilliannau iechyd  i wahanol actorion yn parhau’n aneglur, a phrin yw’r llenyddiaeth ar fanteision iechyd ymyriadau cyfalaf cymdeithasol.

Adnoddau defnyddiol:

CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi mewn addysg a gofal cynnar o safon, cyfleoedd dysgu gydol oes a hyfforddiant swyddi a chefnogi dysgu oedolion a llythrennedd iechyd. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

Mae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn offeryn i wella llywodraethu, buddsoddi ac atebolrwydd ar gyfer iechyd a thegwch. Bwriad y canllaw yw helpu i ddatblygu adroddiadau eiriolaeth sy'n seiliedig ar dystiolaeth ac wedi'u teilwra i'r cyd-destun a dogfennau ac offer perthnasol eraill, gan alluogi polisïau a gwneud penderfyniadau iach ar draws gwahanol sectorau, lefelau'r llywodraeth a sefyllfa'r wlad. Ei nod yw atal dadfuddsoddi mewn iechyd, cynyddu buddsoddiad mewn atal (iechyd y cyhoedd), a buddsoddiad traws-sectoraidd prif ffrwd i ymdrin â phenderfynyddion ehangach iechyd a thegwch.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


ADRODDIAD COVID

Gosod Tegwch Iechyd wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn rhoi tegwch iechyd wrth wraidd ymateb ac adfer cynaliadwy yn sgil y pandemig COVID-19 ac yn archwilio effeithiau tarfu ar addysg, defnyddio technoleg ddigidol a chyfryngau cymdeithasol, a gwirfoddoli yng Nghymru.

Gosod Tegwch Iechyd wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru


ADRODDIAD

Cyfranogiad Fel Ysgogydd i Degwch Iechyd

Mae'r adroddiad hwn gan Swyddfa Ranbarthol Ewrop Sefydliad Iechyd y Byd yn nodi y gall hyrwyddo systemau cyfranogiad cymdeithasol fod yn fformiwla effeithlon ar gyfer lleihau annhegwch ym maes iechyd.

Cyfranogiad Fel Ysgogydd i Degwch Iechyd - Saesneg yn unig


PAPUR

Gwneud y Gwahaniaeth: Taclo Anghydraddoldebau Iechyd yng Nghymru

Mae'r papur byr hwn gan Gydffederasiwn Cymru yn amlinellu syniadau ar ffyrdd o weithio a fyddai'n sicrhau effaith gyfunol wrth fynd i'r afael ag anghydraddoldebau iechyd, gan gynnwys ymagweddau sy'n blaenoriaethu gwerth cysylltedd cymdeithasol ochr yn ochr ag iechyd.

Gwneud y Gwahaniaeth: Taclo Anghydraddoldebau Iechyd yng Nghymru - Saesneg yn unig


ADRODDIAD COVID

Mynd i’r Afael ag Unigrwydd yng Nghymru yn Ystod y Pandemig ac Wedyn - Syniadau Rhanddeiliaid ar Gyfer Gweithredu

Mae'r adroddiad hwn gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru (WCPP) yn nodi pum maes gweithredu ar gyfer taclo unigrwydd, gan ganolbwyntio ar dechnoleg, rôl cymunedau, profiad grwpiau sy'n agored i niwed, rheoli'r broses o bontio o COVID-19, a gwella cydweithio a ffyrdd cyfunol o weithio.

Mynd i’r Afael ag Unigrwydd yng Nghymru yn Ystod y Pandemig ac Wedyn - Syniadau Rhanddeiliaid ar Gyfer Gweithredu


ADRODDIAD

Cefnogi System Dysgu Gydol Oes Cymru

Mae'r adroddiad hwn gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru yn nodi manteision mabwysiadu strategaeth dysgu gydol oes i bob oed. Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at sut y gall dysgu gydol oes a chaffael sgiliau helpu i ddod o hyd i atebion a fydd yn helpu'r economi a lles trigolion Cymru ac yn awgrymu defnyddio dysgu i hyrwyddo ymagwedd ataliol at iechyd.

Cefnogi System Dysgu Gydol Oes Cymru


CANLLAW

Dyfodol Gwell Cymru: Pecyn Cymorth

Mae'r pecyn cymorth hwn yn darparu offer ymarferol i helpu i ymestyn y dychymyg a rennir ynghylch yr hyn a allai fod yn bosib yn y dyfodol, ac i gefnogi cymunedau i nodi dyfodol a ddymunir a gwneud cynlluniau penodol i weithio tuag at y dyfodol hwnnw. Datblygwyd y pecyn cymorth drwy ymarfer rhagwelediad cymunedol peilot gyda grwpiau gwirfoddol a chymunedol ar draws tair cymuned wahanol yng Nghymru.

Dyfodol Gwell Cymru: Pecyn Cymorth


CANLLAW

Llythrennedd Iechyd Digidol: Sut y Gall Sgiliau Newydd Helpu i Wella Iechyd, Tegwch a Chynaladwyedd

Mae'r crynodeb polisi hwn gan EuroHealthNet ynymchwilio i lythrennedd iechyd digidol a'r hyn y mae'n ei olygu ar gyfer tegwch iechyd. Mae hefyd yn edrych ar arferion addawol gan ein haelodau ar lawr gwlad a sut y gellir gwneud cynnydd pellach ar draws Ewrop.

Llythrennedd Iechyd Digidol: Sut y Gall Sgiliau Newydd Helpu i Wella Iechyd, Tegwch a Chynaladwyedd - Saesneg yn unig


Iechyd a chyflogaeth ac amodau gweithio

Mae bod mewn cyflogaeth dda yn diogelu iechyd, tra bod diweithdra’n cyfrannu at iechyd gwael. Gall afiechyd hefyd effeithio ar gyfranogiad pobl yn y farchnad lafur, gyda chostau i’r unigolyn, teuluoedd, cymunedau, cyflogwyr a gwasanaethau cyhoeddus; mae costau cyfunedig bod heb waith ac absenoldeb oherwydd salwch yn dod i tua £100 biliwn y flwyddyn yn y DU, gan gyflwyno achos economaidd cryf dros weithredu.

Mae tystiolaeth gynyddol ar yr hyn sy’n gweithio i gynyddu cyflogaeth a gwella amodau gweithio. Mae’r Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal (NICE) wedi cynhyrchu canllawiau ac argymhellion ar iechyd yn y gweithle. Mae’r canllaw hwn yn cynnwys argymhellion newydd ac wedi’u diweddaru ar: ddiwylliant a pholisïau yn y gweithle; asesu ac ardystio ffitrwydd ar gyfer gwaith; datganiad o ffitrwydd ar gyfer gwaith; gwneud addasiadau yn y gweithle; cadw mewn cysylltiad â phobl ar absenoldeb salwch; ymyrryd yn gynnar; dychwelyd i’r gwaith mewn ffordd gynaliadwy a lleihau nifer yr absenoldebau sy’n ailddigwydd a sut i gefnogi pobl â chyflwr iechyd neu anabledd nad ydynt yn gweithio ar hyn o bryd. At hynny, mae NICE wedi cynhyrchu canllaw ar les meddyliol yn y gwaith sy’n cynnwys argymhellion ar: ymagweddau strategol at wella lles meddyliol yn y gweithle, ymagweddau sefydliad cyfan a chael amgylchedd gwaith cefnogol; ffynonellau cymorth allanol; hyfforddiant a chefnogaeth ar gyfer rheolwyr; ymagweddau ar lefel unigol, cyflogeion sydd â neu sydd mewn perygl o iechyd meddwl gwael a’r rhai mewn galwedigaethau risg uchel; ymgysylltu â gweithwyr a’u cynrychiolwyr; strategaethau a chynlluniau lleol a rhanbarthol ac ystyriaethau ar gyfer busnesau bach a chanolig (gan gynnwys microfusnesau).

Yng Nghymru, nod y  rhaglen Cymru Iach ar Waith  yw cefnogi ac annog cyflogwyr i greu amgylcheddau gwaith iach, cymryd camau i wella iechyd a lles eu staff, rheoli absenoldeb salwch yn dda, ac ymgysylltu’n effeithiol â gweithwyr, a gall pob un ohonynt helpu i gyflawni ystod o ganlyniadau busnes a sefydliadol cadarnhaol. Mae Cymru Iach ar Waith yn cynnig cymorth i ymgynghorwyr iechyd, digwyddiadau hyfforddi, gweithdai, gwybodaeth ac arweiniad. Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn gweithio gydag awdurdodau lleol i’w cynorthwyo i fodloni eu gofynion iechyd a diogelwch, ac yn darparu rôl ehangach o ran sgiliau a chapasiti gan gynnwys cymorth ar gyfer cyfleoedd datblygu megis prentisiaethau, lleoliadau gwaith a chynlluniau graddedigion a chamau i ymgysylltu â’r rhai nad ydynt mewn cyflogaeth, addysg na hyfforddiant (NEET) a/neu’n economaidd anweithgar, a darparu cyfleoedd ar eu cyfer. Hefyd, mae’r Hyb Arfer Asesu’r Effaith ar Gydraddoldeb yng Nghymru yn ffynhonnell gyfunol o wybodaeth ac arfer, gydag adnoddau’n hyrwyddo ac yn cefnogi datblygiad Asesiadau o’r Effaith ar Gydraddoldeb cadarn ac o ansawdd da sy’n bodloni dyletswyddau cyfreithiol Deddf Cydraddoldeb 2010 a Dyletswyddau Cydraddoldeb Sector Cyhoeddus Cymru 2011.

Yn ystod y pandemig COVID-19 daeth hyd yn oed yn fwy amlwg nad oedd ansicrwydd economaidd wedi’i ddosbarthu’n gyfartal ymhlith y boblogaeth yng Nghymru, a bod anghydraddoldebau wedi ehangu. Amlygodd adroddiad gan Iechyd Cyhoeddus Cymru a fu’n archwilio’r cysylltiad rhwng COVID-19 a newidiadau mewn cyflogaeth yng Nghymru y materion, a nodwyd atebion posib. Roedd ymyriadau addawol ar gyfer gwahanol grwpiau yn cynnwys: buddsoddi mewn ymyriadau sy’n cynnig cymorth cyflogaeth, cyfarwyddyd gyrfa, hyfforddiant galwedigaethol a phrentisiaethau; creu swyddi a chymorth chwilio am swyddi; addysg a hyfforddiant; deddfwriaeth diogelu cyflogaeth a mwy. 

Adnoddau defnyddiol:

CANLLAW

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth

Mae'r canllaw hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn awgrymu opsiynau polisi ar gyfer buddsoddi blaenoriaethol yng Nghymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael yng Nghymru ac yn Ewrop. Mae'r opsiynau polisi yn ymdrin â meysydd o faich a chostau uchel, yn ogystal â dangos cyd-fanteision (enillion) i'r economi, cymdeithas a'r amgylchedd, gan gynnwys buddsoddi mewn gwella bywyd gwaith ac iechyd meddwl yn y gweithle. Gall y canllaw gael ei ddefnyddio gan wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ar draws llywodraeth genedlaethol a lleol, y gwasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol, a chyrff cyhoeddus ym mhob sector arall yng Nghymru.

Hybu Ffyniant i Bawb drwy Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant Canllaw ar gyfer Buddsoddiad Traws-sector ar Sail Tystiolaeth


CANLLAW

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol

TMae'r canllaw ymarferol hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn offeryn i wella llywodraethu, buddsoddi ac atebolrwydd ar gyfer iechyd a thegwch. Bwriad y canllaw yw helpu i ddatblygu adroddiadau eiriolaeth sy'n seiliedig ar dystiolaeth ac wedi'u teilwra i'r cyd-destun a dogfennau ac offer perthnasol eraill, gan alluogi polisïau a gwneud penderfyniadau iach ar draws gwahanol sectorau, lefelau'r llywodraeth a sefyllfa'r wlad. Ei nod yw atal dadfuddsoddi mewn iechyd, cynyddu buddsoddiad mewn atal (iechyd y cyhoedd), a buddsoddiad traws-sectoraidd prif ffrwd i ymdrin â phenderfynyddion ehangach iechyd a thegwch.

Sut i Gyflwyno’r Achos dros Fuddsoddi Cynaliadwy mewn Tegwch Iechyd a Llesiant: Canllaw Ymarferol


ADRODDIAD

Gwella Canlyniadau Iechyd a Chyflogaeth

Mae'r adroddiad hwn gan Sefydliad Polisi Cyhoeddus Cymru yn cyflwyno'r dystiolaeth o lenyddiaeth a gwerthuso ar 'beth sy'n gweithio' ym maes iechyd a gwaith, a sut y gellir sicrhau bod ymyriadau iechyd a chyflogaeth i bobl sy'n byw gyda chyflyrau iechyd yn gweithio'n fwy effeithiol.

Gwella Canlyniadau Iechyd a Chyflogaeth


ADRODDIAD COVID

COVID-19 a Newidiadau Cyflogaeth yng Nghymru: Ymyriadau Addawol i Wella Iechyd a Thegwch Iechyd

Mae'r adroddiad hwn gan Alma Economics a gomisiynwyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn nodi ac yn disgrifio'r dystiolaeth ar ymyriadau yn y farchnad lafur y gellir eu gweithredu i wella deilliannau iechyd a thegwch iechyd i bobl yng Nghymru, a'u diogelu rhag y caledi cyflogaeth a achoswyd gan yr argyfwng COVID-19.

COVID-19 a Newidiadau Cyflogaeth yng Nghymru: Ymyriadau Addawol i Wella Iechyd a Thegwch Iechyd


ADRODDIAD COVID

COVID-19 a Newidiadau Cyflogaeth yng Nghymru: Mewnwelediadau ar gyfer Polisi - Pobl Ifanc, Cyflogaeth ac Iechyd. Canfyddiadau'r Ymchwil Ansoddol

Mae'r adroddiad hwn a baratowyd ar gyfer Iechyd Cyhoeddus Cymru yn darparu mewnwelediadau poblogaeth gan sefydliadau sy'n cefnogi pobl ifanc, pobl ifanc 18-24 oed (gyda phlant dibynnol a hebddynt) a dylanwadwyr polisi a'r rhai sy'n gwneud penderfyniadau ar newidiadau cyflogaeth sy'n gysylltiedig â COVID-19. Mae'r adroddiad yn cyflwyno eu barn ar newidiadau a fyddai'n cefnogi pobl ifanc yn y dyfodol gyda chyfleoedd i weithio, gan gynnwys sicrhau bod llais pobl ifanc yn rhan o'r broses o gyd-gynhyrchu atebion.

COVID-19 a Newidiadau Cyflogaeth yng Nghymru: Mewnwelediadau ar gyfer Polisi - Pobl Ifanc, Cyflogaeth ac Iechyd. Canfyddiadau'r Ymchwil Ansoddol - Saesneg yn unig


ADRODDIAD COVID

Gosod Tegwch Iechyd wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru

Mae'r adroddiad hwn gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn rhoi tegwch iechyd wrth wraidd ymateb ac adfer cynaliadwy yn sgil y pandemig COVID-19 ac yn ymchwilio i'w effeithiau ar ddiweithdra, cyflogaeth ac amodau gweithio yng Nghymru.

Gosod Tegwch Iechyd wrth Wraidd Ymateb ac Adferiad Cynaliadwy COVID-19: Adeiladu Bywydau Llewyrchus i Bawb yng Nghymru


CANLLAW

Canllaw Dadansoddi'r Farchnad Lafur Iechyd

Mae'r canllaw hwn gan Adran Gweithlu Iechyd Sefydliad Iechyd y Byd yn darparu trosolwg cynhwysfawr o'r farchnad lafur iechyd, yn cynnig arweiniad ar sut i ddadansoddi a deall ei ddeinameg, ac yn nodi camau allweddol i ymgymryd â dadansoddiad o'r farchnad lafur iechyd. Mae hefyd yn hwyluso gweithredu ymagweddau dadansoddi'r farchnad lafur iechyd safonedig wrth gefnogi gwledydd i ateb cwestiynau polisi allweddol mewn perthynas â gweithwyr iechyd a gofal.

Canllaw Dadansoddi'r Farchnad Lafur Iechyd - Saesneg yn unig


CANLLAW

Gwaith Teg ar Gyfer Iechyd, Llesiant a Thegwch

Bwriad y canllaw hwn yw cefnogi asiantaethau yn eu hymdrechion presennol i wella iechyd, llesiant a thegwch drwy gymryd rhan gynhwysol mewn gwaith teg. Cafodd y canllaw hwn ei lywio gan waith ac argymhellion y Panel Arbenigol Cyfranogi mewn Gwaith Teg ar gyfer Iechyd, Llesiant a Thegwch. Mae gweithredu ar waith teg yn cefnogi Cymru iachach, fwy cyfartal a mwy ffyniannus, ac o'i wneud yn dda, gall gefnogi pob un o'r saith nod llesiant.

Gwaith Teg ar Gyfer Iechyd, Llesiant a Thegwch


ADRODDIAD

Rhy Sâl i Weithio, Rhy Dlawd i Beidio

Mae problemau iechyd meddwl yn y gweithle wedi denu llawer o sylw gwleidyddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Fodd bynnag, mae'r ffocws wedi bod yn bennaf ar atal, a chefnogi pobl â phroblemau iechyd meddwl tra'u bod yn ddigon iach i weithio. Fodd bynnag, hyd yn oed gyda'r cymorth gorau, weithiau bydd angen i bobl gymryd amser o’r gwaith o ganlyniad i'w hiechyd meddwl. Mae'r adroddiad hwn gan y Sefydliad Arian ac Iechyd Meddwl (Money and Mental Health Institute) yn edrych ar gostau ariannol cymryd amser o'r gwaith, yr effaith a gaiff hyn ar iechyd meddwl, a sut mae'n dylanwadu ar ein gallu i ddychwelyd i'r gwaith a chymryd amser i ffwrdd pan fydd angen i ni wneud hynny.

Rhy Sâl i Weithio, Rhy Dlawd i Beidio - Saesneg yn unig


ADRODDIAD

Yr Argyfwng Costau Byw yng Nghymru: Drwy Lens Iechyd Cyhoeddus

Mae’r adroddiad hwn yn crynhoi’r ffyrdd y gall yr argyfwng costau byw effeithio ar iechyd a llesiant. Mae’n edrych ar y sefyllfa drwy lens iechyd cyhoeddus er mwyn nodi camau gweithredu ar gyfer llunwyr polisïau a’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau i ddiogelu a hybu iechyd a llesiant pobl Cymru wrth ymateb i’r argyfwng costau byw, gan amlinellu sut olwg fydd ar ddull iechyd cyhoeddus o ymdrin â’r argyfwng yn y tymor byr a’r tymor hwy.

Yr Argyfwng Costau Byw yng Nghymru: Drwy Lens Iechyd Cyhoeddus


ADRODDIAD

Adroddiad Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol: Yr Argyfwng Costau Byw

Dechreuwyd yr adroddiadau Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol fel rhan o'r ymateb iechyd y cyhoedd i COVID-19, i gefnogi ymateb deinamig a mesurau adfer a chynllunio yng Nghymru. Mae'r adroddiad hwn yn canolbwyntio ar yr argyfwng costau byw, gan archwilio effaith yr argyfwng ar degwch iechyd yng Nghymru a'r DU, cyn archwilio sut mae llywodraethau eraill mewn gwledydd eraill yn ceisio lliniaru effaith yr argyfwng ar degwch iechyd.

Adroddiad Sganio a Dysgu Gorwelion Rhyngwladol: Yr Argyfwng Costau Byw